Next
Batman’ın son dokumacılarına
bin selam olsun.
Elleri dert görmesin!
Gözlerinin nuru eksilmesin!
Eski zamanların tiftikten yapılmış
tabii renkte beyaz, siyah ve
kahverengi veya karışık
Siirt el işleri nerede şimdi?
Üzeri tarakla sanki sanat eseri
dokunmuş gibi desen verilmiş
battaniyeler , namazlıklar, heybeler,
başka el işi hediyelikler…
1980 li yıllardan kalma bir iki parçayı
gözüm gibi koruyorum şimdi.
Batman Çağdaş haber yaptı:
https://www.batmancagdas.com/dokuma-tezgahinda-bir-bakan
Dokuma tezgahında bir Bakan
2011 Yılının bir anısı.
Batman’da Milletvekili Hazine ve
Maliye Bakanı Mehmet Şimşek,
tarihi Hasankeyf’te son dokumacılardan
Mehmet Nuri Turan’ın tezgahında kilim dokumuş.
Son yıllarda tekstil Batman’da
büyük patlama yaptı.
Şimdilerde sıkıntılı bir dönem
haberlerini okuyoruz.
EL DOKUMA İŞLERİ
Ya el dokuma işleri;
Evlerdeki tezgahlara ne oldu?
Halı kilim dokuyan eller,
Çeyizlik parasını çıkaran genç kızlar
nereye gitti?
Uzun kış günleri geçlerinde
İlmik ilmik dokunan
göz nuru,el emeği halılar,
kilimler yok artık.
Evlerde çıkrıklarda iplik eğirmiyor şimdi.
Bu işi yapanlar ya vazgeçti ya da
iş değiştirdi.
Çırak da durmuyor eskisi gibi.
Hele otomatik dokuma makineleri
el dokuma işleri sekteye uğrattı.
Makineleşme evde dokumacılığı ortadan kaldırdı.
Fabrika dokumacılığı evde dokumacılığı geride bıraktı.
Ve sadece Halk eğitim Merkezlerinde
kursiyerlerin dokuduğuturistik pazarlamaya
hizmet eden ürünler de can çekişiyor.
Evde dokuma yapanlar için bu bir felaket.
Çünkü;el dokuma tezgahı işçilerinin
aile gelirleri gittikçe düştü.
1980'lerden beri, iş dünyasının, ticaretin ve
toplumun büyük bir bölümüne kısa sürede
dijital teknolojiler (bilgisayarlar, internet,
akıllı telefonlar, e-ticaret, sosyal medya) hakim oldu.
Dokumacıların el emeği bu gelişmelerden
hakkettiği değeri alamadı.
Eskiden beri geçiminirahatça sağlayan
iplikçiler ve dokumacılar gibi,
bu insanlar da geçim kaynaklarının
eriyip gittiğini gördüler.
Orta sınıf olarak tabir edilen bu kesim boşaldı ve
birçok kişi daha az vasıflı,
daha düşük ücretli işlere yönelmek zorunda kaldı.
ŞİMDİ YAPAY ZEKA ZAMANI
Son zamanlarda ortalığı kasıp kavuran yapay zeka
hayatın her alanını dönüştürmeye başladı.
Pek çok kişi yapay zekânınişgücünü
nasıl yeniden şekillendireceği konusunda
hem hayranlık duyuyor hem de endişeleniyorlar.
Teknokolikler, teknolojinin tarihsel olarak
ekonomik büyümenin güçlü bir itici gücü olduğunu ve
yeni sektörler ile yeni işler yarattığını savunuyor.
Sonuçta, otomobilin ortaya çıkışıyla da aynı şey oldu:
At arabası üreticilerinin, at yetiştiricilerinin ve
ahır sahiplerinin sayısı azalırken,
yeni ortaya çıkan petrol endüstrisinde ve
lastik ve makine sanayii gibi
başkayepyeni sektörlerde işler açıldı.
Aynı şey yapay zekâ için de neden olmasın?
Ancak bazıları yapay zekanın
geleneksel olarak insanlar tarafından yapılan ve
büyük ölçüde vasıflı olan işlerin yerini almasıyla,
işlerin bir kısmını etkileyebileceğini tahmin ediyor .
İş kayıplarının olmadığı durumlarda bile,
insan emeğinin değerinin düşebileceğini ve
bunun da ücretlerin düşmesine
neden olabileceğini söyleniyor.
Yapay zeka çağında eşitsizliğin ve
toplumsal huzursuzluğun derinleşmesini önlemek için
hükümet müdahalesi, cesur yeni politikalar ve
yeniden beceri kazandırma programları yoluyla
yapay zekânın faydalarının
geniş çapta paylaşılmasını sağlamak için
bilinçli bir şekilde hareket etmemiz gerekiyor.
Şahsen Yeni Hasankeyf’in bir köşesinde
bir el dokuma tezgahı dursun.
El işleri sergilensin ve dokumacılık yaşatılsın!
Hatta müzelerin etnografi bölümlerinde
bir köşe açılsın şimdiden el dokumacılığı için ve
gelenekleri sürdüren ustaların adları yaşatılsın.
