Next
Dün Batman Çağdaş Gazetesinde okuduğum haber üzerine uzun uzun düşündüm.
“Batman’da Aile ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, Belediye Zabıta Amirliği ve İl Emniyet Müdürlüğü ekipleri, kent merkezinde mendil satan, cam silen ve sokakta çalışan çocuklara yönelik geniş çaplı denetim ve tespit çalışması başlattı.”
https://www.batmancagdas.com/cocuklarin-yeri-sokaklar-degil-okul-siralari
Dünya geneline göre Batman küçük bir ölçek.
Batman’da bu işe gönül veren, hayata geçiren kurum yetkililerini canı yürekten kutlarım.
ÇOCUK İŞÇİLİĞİ
Bugün basında okuduğum başka bir haber yüreğimi yaktı.
“Henüz 15 yaşındaydı!
İş makinesinde çalıştığı iddia edilen Kadir hayatını kaybetti.
Antalya’da 15 yaşındaki Kadir Sevilgen, iş makinesinin bomu arasında sıkışarak ağır yaralandı.
İş makinesinde yağcı olarak çalıştığı öne sürülen çocuk, kaldırıldığı hastanede 3 gün süren yaşam mücadelesini kaybetti.
Sevilgen’in ölümü, çocuk işçiliği ve iş güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.”
“Çocuk işçiliği” şemsiyesi-kapsamı- birçok farklı durumu kapsar.
Sömürücü ve tehlikeli koşullarda çalışan çocukların yanı sıra, çalıştıkları koşullar nedeniyle değil, çalışmak için çok küçük oldukları için sayılan çocuklar da bu kapsama girer; bu, günde sadece birkaç saatliğine bir aile bağ bahçesinde ya da ev işlerinde, kardeşine bakmak gibi yardım etmek anlamına gelse bile.
MİLYONLARCA ÇOCUK İŞÇİ
Dünyada 138 milyon çocuk, çocuk işçiliğinde çalışıyor.
Bunu, Birleşmiş Milletler raporladı.
Bunu daha iyi anlamak için, bu sayının yaklaşık 2 milyon okul otobüsünü dolduracak kadar çocuk anlamına geldiğini bir düşünün.
Şöyle bir soru ile başlayalım;
Çocuk işçiliği olarak tam olarak ne sayılıyor?
Bu konu belki yüzlerce yıl tartışılıyor.
En basit tanımıyla çocuk işçiliği, bir çocuk tarafından yapılan ve muhtemelen zararlı olan iştir.
Bu genel ilke ilk olarak bir asırdan fazla önce uluslararası hukuk sözleşmelerinde kodlanmış ve 20. yüzyılda bir dizi sözleşme, kapsamını daha da kesinleştirerek, zararları çocukların “sağlığını, güvenliğini veya ahlakını” tehlikeye atan veya eğitimlerini engelleyen işlerle ilişkilendirmiştir.
Belirli yaşlarda hafif, tehlikesiz işlerin bir kısmı muhtemelen zararsızdır.
Bir kafede kısa bir hafta sonu vardiyasında çalışan 15 yaşındaki bir çocuk, aynı işi yapan 6 yaşındaki bir çocukla aynı değildir.
Haftada birkaç saat çalışmak da günde 12 saat çalışmakla aynı şey değildir.
Peki, bu durumlarda yaş ve çalışma saatleri için hangi eşikleri kullanmalıyız?
Yapılan çalışmalarda Birleşmiş Milletler tarafından çocuğun yaşı, çalıştığı saatler ve işin niteliği konuları değerlendirildi.
Tehlikeli sektörlerde veya mesleklerde çalışmak veya haftada 43 saat veya daha fazla çalışmak, yaşa bakılmaksızın her zaman çocuk işçiliği olarak kabul edilir.
Buna tehlikeli iş denir.
Yani tehlikeli koşullar altında, fabrikalarda veya inşaat alanlarında uzun saatler çalışan çocuklar.
Bu, “tehlikeli iş” kategorisine girer.
TEHLİKELİ OLMAYAN İŞLERDE ÇOCUKLAR
Tehlikeli olmayan işler için yaş belirleyicidir.
12 yaşın altında hafif işler için herhangi bir istisna yoktur: haftada tek bir saat bile olsa herhangi bir ekonomik faaliyet çocuk işçiliği olarak sayılır.
12 ile 14 yaş arasında, tehlikeli olmayan işler haftada 14 saate ulaştığında sayılır.
15 yaşından itibaren tehlikeli olmayan işler hiç sayılmaz.
Ekonomik faaliyet, istihdam veya mal üretimi anlamına gelir.
Çocuğun kendi evindeki yemek pişirme veya çocuk bakımı gibi işler sayılmaz, ancak çiftlikte yiyecek üretmek için çalışmak sayılır.
Küçük çocuklar arasında tarımsal işlerde ve çobancılık faaliyetlerinde çalışır.
Bu işler özellikle okul tatili dönemlerinde 12 yaşın altındaki çocuklar tarafından yapılan tehlikeli olmayan işlerden sayılmaktadır.
Bu durumun büyük bir kısmı tarım sektöründe yaşanmaktadır; burada 12 yaşın altındaki çocukların yaptığı her türlü iş, hafif ve tehlikesiz olsa bile çocuk işçiliği olarak kabul edilmektedir.
Her gün, sabah birkaç saat ve öğleden sonra tekrar hayvanları gütmek çocuk işçiliği kabul edilir.
Bu tür işler hele kırsal bölgelerde son derece yaygındır.
Bunların çoğu aile geçiminin bir parçası olarak ve küçük ölçekli bağ bahçelerde çalışmaktadır.
Bu tür işlerin uluslararası sözleşmeler uyarınca çocuk işçiliği olarak kabul edilmesinin nedeni, çocukların ders çalışma, dinlenme, oyun oynama ve sosyalleşme zamanlarını ortadan kaldırması nedeniyle zararlı olarak değerlendirilmesidir.
Bir istisna olarak kız çocukları kardeşlerine bakmak ve annesine yardım için ev temizliği yapmak için harcadığı saat sayısı, aynı yaştaki başka bir çocuğun çiftlikte hayvanları beslemesiyle aynı olabilir ve bu tanımlara göre yalnızca ikincisi çocuk işçiliği olarak sayılır.
ÇOCUKLARIN YERİ İŞ YERİ VEYA SOKAKLAR DEĞİL, OKUL SIRALARI
Çocuklar çoğunlukla çok küçük oldukları veya çok uzun saatler boyunca yaptıkları için çocuk işçiliği olarak kabul edilen, tehlikeli olmayan işlerde çalışmaktadır.
Burada zarar, işin kendisinden ziyade, yerini alabileceği şeylerde yatmaktadır: okul eğitimi ve bir çocuğun dinlenmek ve oynamak için sahip olması gereken zaman.
Onun için Batman Çağdaş’ın manşeti anlamlı:
ÇOCUKLARIN YERİ SOKAKLAR DEĞİL, OKUL SIRALARI.
