Tüpraş Batman Rafinerisi...

**Ülkenin en eski rafinerisi konumundaki Tüpraş Batman’ın hikayesini kezlerce bu sutünlarda kamuoyuyla paylaştık. Koç Holding’in 11 yıl önce sahipliğini üstlendiği Batman Rafinerisi yıllar önce tabiri caizse ‘yamalı bohça’ya dönüşmüştü. Son yıllarda her ünitesi elden geçirilen, yenilenen Batman Rafinerisi, artık birçok alanda ödül alıyor.

**Çevre dostu olan Batman Rafinerisinde o eski kirlilikten eser yok. Çok değil, 10 yıl önce Rafinerinin bacalarından yükselen kirli hava, yerel medyanın manşetlerini süslerdi. Şimdi doğalgaza dönüşen Batman Rafinerisi, asfalt üretiminde rekora gidiyor. ‘Enerji’ konulu yarışmada ülkenin en eski rafinerisi geçen yıl olduğu gibi bu yıl da Batman’a ödül getirdi.

NEREDEN NEREYE...
Milliyet Gazetesinin duayen ekonomi yazarı Güngör Uras, bir yazısında bakın Tüpraş Batman Rafinerisini nasıl değerlendirmiş;
“Batman bizim petrolü işliyor MTA (Maden Tetkik Arama Enstitüsü) Doğu'da petrol aramaya 1934 yılında başladı. Kuyular açıldıkça çıkan ham petrolü işlemek için bir rafineri kurulması gerekti. İstanbul'da, Boğaziçi Umuryeri'nde 1929 yılında Türk Neft Sanayi adına Yaşua Behar'ın kurduğu basit bir tasfiyehane (rafineri) vardı. Bu tasfiyehane satın alındı. Diyarbakır'a taşındı. 1948 yılında Maymune Boğazı'na monte edildi. Günde 10 ton (bir tankerin taşıyacağı kadar) ham petrol işliyordu. İnönü, karısı ve kızıyla Batman'a gelerek bu önemli tesisi görmek için 2 gece tren istasyonunda yattı. O yıllarda Batman diye bir şehir yoktu. Siirt'in Beşiri (Kobin) ilçesine bağlı 10 haneli İluh köyü vardı. İnönü, harp sırasında Hazine'de biriken dövizleri harcamayı göze alarak peşin parayla İluh'ta demiryoluna yakın doğru dürüst bir rafineri yaptırdı. Bu rafineri günde 150 ton ham petrol işliyordu. Rafinerinin ürünlerini taşımak için de, ayda 35 bin varil yapan bir varil fabrikası kuruldu. İluh'un adı Batman oldu. Bugünkü Batman Rafinerisi'nin yapımına da MTA başladı. TPAO kurulunca 1955 yılında yapımı tamamlanan rafineri TPAO'ya, daha sonra Tüpraş'a devredildi. Batman Rafinerisi 10 haneli İluh köyünden merkez nüfusu 400 bin olan Batman ilinin oluşmasına ve gelişmesine imkân sağladı.”
İşte petrol kentini Batman yapan ‘kara altın’ın öyküsü kısaca böyle.

10 YILDA YENİLENEN RAFİNERİ
Tüpraş Batman Rafinerisi 10 yıl önce sorunlar yumağıydı.
Bir yandan çevre kirliliği, bir yandan da atıl duruma gelen ünitelerin teklemesi o dönemin yöneticilerini kara kara düşündürürdü.
2006’da Koç Holding’in üstlendiği Batman Rafinerisi öyle bir kimlik değiştirdi ki; sormayın gitsin.
Adeta sihirli bir değnek değmişti Tüpraş Batman Rafinerisine.
Ünitelerden sosyal tesislere dek her şey elden geçiriliyordu. Tonlarca atık toplanmıştı. Batman’daki hurdalar, Kırıkkale’nin yolunu tutuyordu.
Yıllar önce büyük ihmal sonucu yer altına sızan tonlarca ‘atık asfalt’ toplanıp Kocaeli’ne gönderilmişti. Büyük bir temizlik yapılmıştı Rafineride.
Batman Çağdaş’ın o dönemler manşetlerinde Rafinerinin nasıl ‘değişim’e geçtiğinin yol hikayesini görebilmek mümkün.
O dönem Tüpraş Batman Rafinerisi Müdürü Şahin Çalbıyık, işçi tulumuyla yenilenen ünitelerin başında bir personel gibi çalışırdı.
Batman kamuoyu da kaygılıydı;
“Rafineri özelleştirilirse; Tekel gibi kapatılacak mı?”
Koç’un, Milyon TL’lik yatırımı Batman kamuoyundaki o algıyı çok geçmeden değiştirdi.
İhmal edilen modernazisyon projesi rafineride ‘hayat’ bulmuştu. Diğer bölgelerdeki rafinerilerdeki ‘kurumsallaşma kimliği’ Batman’a da yansımıştı.
Asfalt üretiminde; Tüpraş Batman Rafinerisi rekora gidiyor.
Bölgenin yanı sıra Karadeniz’e kadar birçok kamu kurumu ile yerel yönetimin asfalt ihtiyacını karşılayan tek Rafineri Batman.

ÖDÜLLERLE ADINDAN SÖZ ETTİRİYOR
Son 10 yılda Rafineride yaşanan ‘değişim’ sadece ünitelerdeki yenileme çalışmalarıyla sınırlı kalmadı.
Rafineri ‘çevre dostu’ oldu.
‘Enerji’ konulu yarışmalarda Batman Rafinerisi her dalda ödül almayı başardı.
‘Kurumsal’ anlamda kategorisi tartışılmayan Koç Holding, Batman Rafinerisini diğer rafinerilerin gölgesinde bırakmadı.
Elbette Batman Rafinerisi, diğer rafineriler kadar yatırım görmeyebilir. Fakat kurumsal kimliğe adapte olması için Koç Holding üzerine düşeni yaptı.
Son yıllara bakın; Batman Rafinerisi bir çok alanda; ‘ödül’lerle adından söz ettiriyor.
Batman Rafinerisi, dün de ödül alan diğer Rafineriler arasındaydı.
Her şeyden önce Batman Rafinerisinin başında dinamik bir ekip var. Arı gibi çalışan bu ekibin, daha bir çok ödüle imza atacağından kuşkumuz yok.
Tüpraş Batman Rafinerisi Müdürü Sinan Girgin ve ekibini, örnek projelerin karşılığı olan ödülleri aldığı için de kutluyoruz.
**************