**1941-43 Yılları arasında şimdi ki Raman ve eteğindeki Maymuniye boğazında petrol aramalarını sürdüren dönemin petrolcüleri, üst düzey borükratlara hesap vermek de zorlanmış...

** ‘İluh ve pilot rafineris’inin öyküsü tabiri caizse roman olur. “Devletin paraları toprağa mı gömülüyor?”, “Maymune’de niye petrol yok”, “Umutlar sönüyor mu?” diye dönemin petrolcü bürokratlarından hesap soranlar, bugün yarım milyonluk şehir olan Batman’ı hesaba katmamışlar...

ŞEHİR ONLARA BORÇLU
Petrol’ün başkenti Batman’da, ‘kara altın’ı keşfetmek hiç de kolay olmamış. ‘Kara altın’ın yolculuğunda 50-60 yıl öncesinin petrol emekçilerinin inanılmaz çabasıyla bugün yaşadığımız bu şehir; onlara çok şey borçlu.
40’lı yıllarda bu ova bataklıktı.

14 Haneli İluh, yolu olmayan bir kavşaktı.

DDY Gar’ı petrolün son durağıydı.
Karaaltın’ın yolculuğuna çıkıldığında; dönemin petrolcüleri ne sorunlarla karşılaşmış? Ne badireler atlatmış? 1941-1943 Yılları arasında 4 kuyunun açıldığı Raman dağında beklenilen olmamış. İlkel petrol sondaj makinelerinin motorları arızalanmış. Teknik nedenlerle Raman sahası terk edilmiş...

O dönemler olumsuzluklar peş peşe yaşanmış; Ankara’daki ‘umut ve sevinç rüzgarları’ ters dönmüş. “Devletin paraları gömülüyor”, “Petrol bulunmuş, ancak Devlet bunu saklıyor. Savaştan sonra kullanılacak” iddiaları üzerine Ankara’daki müfettişler peş peşe Maymune petrol kampına konuk olmuş.
Petrolcüler, zor durumda kalmış.
Başbakanlık Müfettişi Fırat Sirmen, o dönemin petrol mühendislerinden İhsan Ruhi Berent, Reşit Yonca, Mazlum Özet ve Necdet Egeran’dan rapor istiyor.

RAFİNERİ VE RAMAN GERÇEĞİ
Yılda 1 milyon tonu aşkın hampetrolün işlendiği Batman Rafinerisi, 1955 yılından bu yana şehrin tüten tek bacası.
Baksanıza; petrol araması yapan Türkiye Petrolleri özelleştirme yolunda diye yılda 5-10 kuyu bile kaldırmıyor?
Raman sahasının geliştirilmesi için MTA Genel Müdürü İhsan Ruhi Berent ve petrolcü Necdet Egeran, dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün Maymuniye’ye kampında Amerika’dan yeni bir petrol kulesi alabilme konusunda ikna etmeyi başarıyorlar.
Eğer, bu iki petrolcü İnönü’yü, Raman konusunda ikna etmemiş olsalardı, ne 500 bin nüfuslu petrol şehri doğmazdı. Batman, yerine o 14 haneli İluh olurdu.

1954’TE BATMAN OVASI
1950’li yıllarda yapımına başlanılan ülkenin ilk rafinerisinin yapıldığı Batman ovasının çorak bir alan olduğunu bize anlatan çarpıcı bir kare.
Rafineri inşaatının sonuna gelindiğini gösteren karede; Batman ovasında tek bir yapı yok.
Rafineri tesislerine giden DDY rayında ‘kara trenin’ bir vagonu var.

Bir de rafineri pompa dairesi ve dolum tankları.
Raylarda yol alan kara tren ile vagonun geçtiği o güzergahın etrafında şimdi de yüzlerce apartman ve konut var.
Dünyanın belki de en hızlı gelişen şehri Batman’dır.
Altın çıktığı ABD California ile kara altın başkenti Batman’ın kaderi aynı.
İddia ediyoruz; bu iki şehir gibi kısa sürede gelişen şehirler yok denecek kadar az.

TARİHE TANIKLIK YAPANLAR!
Raman dağındaki kara altını keşfeden unutulmaz petrolcülerden İhsan Ruhi Berent ve Necdet Egeran ile arkadaşları arasında bazı fotoğrafçılar da vardır.
Maymuniye kampı, Raman ve pilot rafinerisinin yapımı sırasında, pek çok kuyunun fotoğrafını çekerler.
Bunlardan biri de pilot rafineri ile 14 nüfuslu İluh’tur.
O zaman ki pilot rafineri şimdi ki; DDY Garı bitişiğinde monte edilmiş. Henüz belde olmadan, küçük bir köy halindeyken, dönemin petrolcü fotoğrafçılarına yakalanan İluh, bundan 60 yıl önce poz vermiştir.
Şimdi ki DDY Gar ile Türkiye Petrolleri  tesisleri ile günümüzde geçiş yolu olan eski güzergahın dili olsa da o petrolcülerin çektikleri sararan fotoğrafları konuşabilse...