Ülkenin ilk petrolü bizim topraklardan gün yüzüne çıkarıldı. Şehrimiz bu petrolün yarattığı dışsal fayda nedeniyle büyüdü, gelişti. Tabii petrol sanayi ve yan üretim faaliyetleri ve yatırımları olmadığı için, petrolden elde edilecek fayda ve kar da eksik kaldı ve petrol sektörü istenilen büyüklüğe ulaşamadı…

Batman, 1955’te ülkenin ilk rafinerisine kavuştu.Petrolsanayinin yan kollarını nedense geliştirilemedi burada. O dönemlerde altın tepsiyle sunulan fırsatıdeğerlendiremedik. Şehrin geleceği planlanmadı. Günübirlik projeler ve yanlış kararlar yüzünden ülkenin ilk rafinerisinde olması gereken üniteleri diğer illere kaptırdık...

SEKTÖR İSTENİLEN BÜYÜKLÜĞE ULAŞAMADI

Dünya ekonomi tarihi incelendiğinde ürünün yetiştiği veya doğal kaynakların çıktığı bölgelerinde işlenerek, dış pazarlara gittiği görülür.

Bunun başlıca nedeni üretim giderlerini azaltmaktır.

Bunun yanında gereksiz lojistik harcamaları ve zaman kaybından tasarruf etmektir, diğer bir amaç.

Bu ekonomik bakış yüzyıllardır uygulanmış ve başarısı kanıtlanmıştır.

Ülkenin ilk petrolü bizim topraklardan gün yüzüne çıkarıldı.

Şehrimiz bu petrolün yarattığı dışsal fayda nedeniyle büyüdü, gelişti. Tabii petrol sanayi ve yan üretim faaliyetleri ve yatırımları olmadığı için, petrolden elde edilecek fayda ve kar da eksik kaldı.

Ve petrol sektörü istenilen büyüklüğe ulaşamadı.

Oysa yan ürün üretim ve pazarlama zamanında yapılmış olsaydı;özelde Batman, genelde bölgede çok büyük bir ekonomik refah sağlayacaktı.

Hal böyle olunca petrol kurumu gün geçtikçe küçülmeye gitti.

Nasıl küçülmesin ki?

Batman’dan çıkan diğer petrol ürünleri başka şehirlerde dönüştürülüyor, bunun bir haksızlık olduğunu hep dile getirdik.

ELİMİZDEKİLERİ KAYBETTİK

Küçülmeden sonraki özelleştirme süreci ve sonunda özelleştirmeyle, ev sahibi olan Batman kiracı olmak zorunda kaldı.

Çünkü petrolden gelir elde etmek yerine, elimizdekileri kaybettik.

TÜPRAŞ’ın özelleştirmeden sonraki hamleler Batman’a büyük bir darbe vurdu.

Bu darbe aynı zamanda ekonomi bilimini ters yüz eden bir hamle oldu.

Batman’dan çıkan İç Anadolu’daki Kırıkkale Rafinerisi’nden gönderilip işlenmesinin ne yaman çelişki olduğunu daha önce de sizlerle paylaşmıştık.

Burnunun dibindeki rafineriden yakıt alamayan bölgedeki akaryakıt bayilerinin 700 kilometre uzaklıktaki Mersin ATAŞ Rafinerisi’nden işlenmiş petrolü almak zorunda kalması çok ironik bir durum ortaya çıkardı.

O yüzden ekonomi bilimini ters yüz eden hamle olarak belirttik.

Batman TÜPRAŞ Rafinerisi 30-40 yıl önce, Doğu ve Güneydoğu’da 21 İl’in akaryakıt ihtiyacını karşılıyordu.

Diğer bir ironik paradoks da Batman’da çıkan ham petrolün ürünü olan benzin, mazot ve diğer ürünler, ülkenin diğer kentlerinden daha pahalı olmasıdır.

Kanımızca bu durum bir yığın akademik araştırmanın konusu olur.

Naçizane olarak akademisyenlere bu konuyu; bilimsel ekonomik ve verimlilik yönüyle araştırmalarını öneririz.

Eminiz ki, sonucu herkesi şaşırtacaktır.

NE FIRSATLARI DEĞERLENDİREMEDİK

1955 Yılında ülkenin ilk rafinerisinin bacasının tüttüğü Batman'da; tüm petrol sektörleri bir çatı altındaydı.

Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü'nün de yeraltı zenginliklerini devrettiği Türkiye Petrolleri’nin kalbi Batman’da atıyordu.

Tüpgaz dağıtımından tutun da akaryakıtın her türüne dair birçok ürün; Batman’dan ülkeye dağıtılıyordu.

O dönemlerde Batman çok büyük fırsatlar kaçırmıştı.

Geçmişi ne kadar kurcalasak nafile.

Bir zamanlar Türkiye Petrolleri bünyesinde Tüpraş’ın yan kolu olan Petkim kurulamadı?

Lastik üretiminde de ‘Batman’ söz sahibi olabilirdi.

Batman’da herkesin ezbere bildiği sorunlarına çözüm önerileri de yok değil.

Batman’ın en büyük zenginlikleri en küçük ayrıntılarda saklı olabiliyor.

Bu şehir kabuğunu yırttı.

12.500 yıllık Hasankeyf gibi bir antik kent dururken, ne yazık ki bu kenti de ön plana çıkaracak projeleri geliştiremedik.

Önümüzdeki süreçte Batman'da “Ortak Akılla” yapılacak projeleri ortak irade ve el birliğiyle hayata geçirerek; markalaşma yolunda adım adım ilerleyecek şehir de olabilir.

ORGANİK ÜRÜNLERİMİZ İKİNCİ PLANDA

Batman’a özgü ürünlerde de sınıfta kalıyoruz.

Bölgenin en iyi pirinci Batman coğrafyasında yetiştiriliyor.

Hasankeyf'in Gönüllü-Derdile köyünde yetişen ve coğrafi işaret alan kaliteli pirinç bölgenin hiçbir yerinde yok.

Kırmızı mercimekte de bu şehir iddialı.

Fakat tanıtımda yokuz.

Batman'ı önümüzdeki güçlü kılacak olan aslında ‘Organize Tarım Bölgesi’ olacaktır.

Lavi meyve suyu tesisi kurulduğunda; kimse burada yetişen ürünlerin yurt dışına ihracat edilebileceğini hesaba katmıyordu.

Lavi, günümüzde bu coğrafyada yetişen ürünleri sınırları aşan bir ihracata dönüştürdü.

Batman meyve suyu içeceklerde; yılların firmalarıyla rekabet eder oldu.

Bu coğrafyada zenginleşen, köklerinden güç alan, bütün zorluklara rağmen yaşamı ve umudu büyüten kentin ruhunu taşıyacak marka ürünler üretilmeli artık.

Kuşkusuz bu şehir; bu coğrafyada üreteceği ürünler kadar turizmden sanayiye, eğitimden ‘Tarım Lojistik Merkezi’ne kadar birçok alanda çözüm üretmelidir.

‘Yerinde Kentsel Dönüşüm’den yaşam kalitesini yükseltmeye kadar pek çok soruna çözüm bulunmalıdır diyoruz.

Önümüzdeki günlerde, 22 Kasım’da Batman Ticaret ve Sanayi Odası seçimi yapılacak.

Seçim sonrasında Ticaret ve Sanayi Odası’nın yeni yönetimi, bu şehri markalaştıracak ürünlere kafa yormalıdır artık.

Batman’da kongre merkezi yok, petrol müzesi yok.

Batman Çayı kenarında üçüncü lansmanı yapılan ‘Mavi-Yeşil Projesi’ kapsamında sera alanı olarak belirlenen bölgede buraya uygun ürünler de denenmelidir.

Tabii ki bu projeler sadece birkaç yöneticiyle büyümez, gelişmez.

FARKINDALIK YARATACAK PROJELER

Batman'ın üzerindeki ölü toprağını atıp yeniden doğmasını sağlayacak, farkındalık yaratacak projeler geliştirilmelidir.

Bu sorumluluk Batman Ticaret ve Sanayi Odası'na olduğu kadar diğer oda ve STK temsilcilerine de düşer.

‘Batman Çayı’ derken tam 100 yıl önce sular altında kalan El-Medina’nın tarihine bakıp, geçmişin izlerini bugüne taşıyacak tarihi dokuyu da orada yaşatmak gerek.

100 Yıllık bir şehrin hak ettiği yere gelmesi için böylesi bir ‘ortak akıl’ ve irade hareketi başlatmak gerekiyor.

Bu şehir daha dirençli olmalı.

Şehrin dününü hatırlayıp ‘ortak akılla’ yeni projelere kafa yormak gerekiyor.

Bazı yeni projelerin hayata geçeceği günleri beklerken; Batman Çayı kıyısının da şehre ayrı bir nefes kazandıracağı gerçeğini unutmamalıyız.

Umarız ‘Mavi-Yeşil Projesi'nde hız kesilmez ve örnek projeler burada hayata geçirilmiş olur.

Batman'ın çekirdeği ‘Batman Çayı Kıyısı’ndaki Elmedina’dır.

Orası hepimizin değeridir.

Güzel Batman Çayı kıyısında yapılacak örnek projeler bu şehre değer katacaktır.

Sağlıkla kalın, Batman Çağdaş'la kalın…