Son zamanların en çok konuşulan ssğlık meselesi bir enfeksiyon virüsü HANTA.

Büyük bir Kovid salgını ile bir sınav veren dünya tekrar virüslerle karşılaşmaya devam ediyor.

Bu asır VİRÜS DEVRİ denilebilir.

BAKTERİYEL ÇSĞDAN VİRÜS ÇAĞINA

Geçen asırda bakteri enfeksiyonları

sağlığın tehditi iken antibiyotiklerin altın çağı

bu tehditi sınırladı.

Virüslerin tehdidi ise;

Grip virüsleri ile başladı ve

KOVİD ile devam etti.

Şimdi de sınırlı da olsa HANTAVİRÜS devrede.

Virüsler zaman zaman tehdit oluşturur.

EBOLA VİRÜS , NOROVİRÜS, KOVİD,

HEPATİT, HERPES… zaman zaman salgın yaptılar.

Grip virüslerinden mevsimsel aşı ile korunabiliyoruz.

Hepatit ve insan papilloma virüs( HPV) gibi

bazı virüs enfeksiyonların aşıları var.

HANTAVİRÜS’ün aşısı yok.

Tedavi amaçlı bir ilacı da yok.

Tek çare KOVİD döneminde uyguladığımız önlemler var.

Hijyen, sosyal ve fiziksel mesafe ve maske kullanımı.

HANTAVİRİS ile İnsanlar genellikle

enfekte kemirgenlerin aerosol( havaya karışan) haline gelmiş

dışkıları veya diğer vücut salgıları yoluyla virüse yakalanırlar.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) uyarıyor;

hantavirüsün bazen yakın ve

uzun süreli temas koşullarında

(örneğin, yaklaşık 150 kişinin bulunduğu

bir yolcu gemisinde) insandan insana bulaşabilen

Andes virüsü adı verilen bir tür ile de olabileceğini bildirdi.

DSÖ, salgının gemideki küçük bir grup yolcuyla

sınırlı olması nedeniyle küresel yayılma riskinin

"düşük" olduğunu açıkladı.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC),

Avrupa'daki halk sağlığı yetkililerini durumdan haberdar etmek için

Erken Uyarı ve Müdahale Sistemi'ni I etkinleştirdi.

Hantavirüs nedir?

Hantavirüs, kemirgenler tarafından taşınan ve

tükürük, idrar veya dışkı yoluyla yayılan

bir grup zoonotik virüsü ifade eder.

Sağlık yetkilileri, yolcuların Andes hantavirüs türüyle

enfekte olduğunu tespit etti.

Hantavirüsler nadiren insan-insan temasıyla yayılsa da,

bu özel türün insandan insana

bulaşma yeteneğine sahip olduğu bilinmektedir.

Bu virüsün insanlar arasında yayılması için

yakın ve uzun süreli fiziksel temas gerekli.

Gemideki hantavirüs enfeksiyonuna gelince;

İlk yolcuların gemiye binmeden önce

enfekte kemirgenlere veya

dışkılarına maruz kaldığı düşünülüyor.

Bu virüs türü Güney Amerika'da endemik.

Geminin hareket noktası da Latin Amerika.

Hantavirüsler ciddi hastalıklara ve ölüme neden olabilir ve

hantavirüs kalp akciğer (kardiyopulmoner ) sendromu adı verilen

ciddi bir solunum yolu hastalığına yol açabilir;

bu hastalığın ölüm oranı yüksektir.

Hantavirüs insandan insana bulaşabilir mi?

Hantavirüs, dünyanın belirli bölgelerinde,

genellikle iklimin oldukça kuru olduğu yerlerde

küçük kemirgenlerde yaşar.

Bu durumu fareler ve insanlar etkileşimi

şeklinde düşünenler var.

Virüs, kemirgenlerin idrar ve dışkısında bulunur.

İnsanlar genellikle virüs içeren

kuru tozu karıştırdıklarında enfekte olurlar;

bu da solunan bir aerosole ( havaya karışan parçacık) neden olur ve

böylece enfeksiyon başlar.

Daha az yaygın olarak, Andes hantavirüsü ile ilgili

önceki salgınlarda insan-insan bulaşması görülmüştür.

Andes hantavirüsünün insanlar arasında yayılması

genellikle enfeksiyonlu vücut sıvılarına

maruz kalmaya yol açan yakın ve

uzun süreli teması gerektirir,

Andes Suşu ile ilgili önceki salgınlarda,

bulaşma için temasın enfekte bir kişiyle

yakın temas olması gerekiyordu;

bu, doğrudan fiziksel teması,

kapalı alanlarda uzun süre kalmayı ve

enfekte kişinin vücut sıvılarına

maruz kalması durumu ile ilişkili idi.

Küresel bir salgın riski var mı?

HANTAVİRÜS enfeksiyonlarını tespit etmeyi zorlaştıran şey,

Hantavirüsler sinsi enfeksiyonlara neden olması.

Hastalığın ilk evresi oldukça hafif görünür;

ateş, baş ağrısı, halsizlik, bazı kas ağrıları gibi

belirtilerle seyreder ve hastayı endişe etmez.

Ancak, ilk maruziyetten sonra,

virüsün kuluçka süresi birkaç günden

bir ila8 haftaya kadar uzayabilir;

bu süre, hastanın belirtileri

hissetmeye başlamasından önce geçebilir,

Daha ardından hasta kötüleşir,

hantavirüs kardiyopulmoner sendromu ile

ciddi şekilde hastalanır;

bu durumda nefes almak zorlaşır,

kan basıncı düşer ve

hasta kendini çok halsiz ve hasta hisseder.

LATİN AMERİKA And dağları hantavirüsünün

ateş, kas ağrıları, sırt ağrısı, karın ağrısı,

kusma ve ishal gibi belirtilere neden olur.

Ağır hastalık, solunum güçlüğü, zatürre ve

kan basıncında düşüşlerle seyreder.

Hastalığın nedeninin hantavirüs olduğunu

doğrulamak için laboratuvar testleri gereklidir.

Hantavirüs’ün neden olduğu

iki ana sendrom var.

Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS) veya

Böbrek Sendromlu Hemorajik Ateşi.

“Böbrek (renal) sendromu genellikle

Asya veya Doğu Avrupa'da görülür ve

ateş, düşük trombosit sayısı,

idrar üretiminin azaldığı

akut böbrek yetmezliği ile kendini gösterebilir.

Hastalanan kişi, şiddetli durumlarda şoka girebilir ve

kanama görülür.

Güney Amerika'da türü hantavirüsleri;

akciğer semptomlarına neden olur.

Bu sendromun en belirgin özellikleri ateş,

nefes darlığı, akciğerlerde sıvı birikmesi ve şoktur.

Hastada ciddi oksijen yetersizliği, kanama,

böbrek yetmezliği gelişebilir ve

sonra da entübasyon ile

güçlü destekleyici bakım gerekebilir.

Hantavirüse karşı kendimi nasıl koruyabilirim?

Ne yazık ki şimdilik hantavirüsü hedef alan

aşı veya antiviral tedavi bulunmamaktadır.

Hastalananların tedavisi , genellikle yoğun bakım ünitesinde yapılan

destekleyici bakımdır.

Hantavirüslere karşı etkili olan

spesifik antiviral ilaçlar yoktur.

DSÖ, insanların evlerini kemirgenlere karşı

"koruyarak" hayvanların girebileceği

tüm delikleri ve boşlukları kapatmalarını ve

tuzaklar kurmalarını önermektedir.

Ayrıca, kemirgenlerin bulunduğu

kapalı alanların iyi havalandırılmasını ve

uzaklaştırıldıktan sonra dezenfekte edilmesini sağlarken,

kişisel koruyucu ekipman ve

HEPA filtreli solunum maskeleri (N95) giymelerini

tavsiye etmektedirler.

Son hantavirüs enfeksiyonlu

gemiden inen herkes,

belirtileri izlemek için

6-8 haftaya kadar evde izole olmalı ve

belirtiler ortaya çıkarsa derhal

sağlık yetkilileriyle iletişime geçerek

test yaptırmalıdır.

Halk sağlığı açısından

toplum genel olarak risk altında değil

çünkü hantavirüs yakın temas gerektiriyor.

COVID-19'da olduğu gibi

öksüren birinin yanında bulunmaya benzer

daha sıradan bir temasla bulaşmıyor.

Gemide görülen H]antavirüs,

SARS-CoV-2 gibi insanlar için

yeni bir virüs değil.

Gemide hastalık nedeni Virüsün kaynağı

muhtemelen kemirgen atıklarıydı,

ancak buradaki endişe,

bu salgına yol açan suşun

yakın temas yoluyla kişiden kişiye yayılmasıdır.ç

Hastalık yapan Andes hantavirüs

ilk olarak 1995 yılında Arjantin'de keşfedildi ve

günümüzde en yaygın olarak Arjantin ve Şili’de.

Son enfeksiyonun Arjantin'den başladığı

göz önüne alındığında,

en azından ilk vakanın o bölgede bulunan

enfekte kemirgenlere maruz kalmaktan

kaynaklanmış olması en muhtemel.

Buna benzer salgınların,

küresel dünya sisteminde

dünyanın ne kadar küçük olduğunu,

ne kadar birbirimize bağlı olduğumuzu ve

sağlık örgütlerinin salgınlara hazırlıkta ne kadar önemli olduğunu

bize bir kez daha hatırlatıyor.