Batman’da Mor Kuryakos Manastırı, Meryem Ana Kilisesi ve Şeyh Evinda ziyaretgâhı için yürütülen çalışmalar, farklı inançlara ait tarihi eserlerin yeniden ayağa kaldırılması adına önemli ve değerli bir adım oldu. Önceki gün Batman Valiliği’nde gerçekleştirilen İl Koordinasyon Kurulu Toplantısı’nda gündeme gelen projeler, yıllardır restorasyon bekleyen tarihi dokuların saygıyla korunması ve turizme kazandırılması açısından dikkat çekti.

2973 metre yükseklikteki Mereto Dağı’nda geçen yıl restorasyonu tamamlanan Meryem Ana Kilisesi’nin restorasyon çalışmasına ilk taşı yerleştiren isim Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek olmuştu. Tabii ayağa kaldırılan sadece Meryem Ana Kilisesi değildi. Sason’da, Mereto Dağı eteklerindeki tarihi yapı yeniden hayat bulurken, Beşiri kırsalındaki 1600 yıllık Mor Kuryakos Manastırı da saygıyla eski hâline getirilip ibadete ve turizme tekrar kazandırılan önemli eserlerden biri oldu. Garzan Çayı kıyısındaki Ezidi toplumunun kutsal mekânlarından Şeyh Evinda Ziyaretgâhı’nda da önümüzdeki günlerde restorasyon çalışmalarının başlaması bekleniyor. Belki de bu çalışmalar, azınlıkların “Biz de inancımızın farz olan ibadetimizi yapabileceğimiz mabedimize yeniden kavuşuyoruz” mesajının en anlamlı karşılığıdır.

MOR KURYAKOS MANASTIRI

Yıllar önce Batman Ovası’ndan Beşiri’ye doğru ilerlerken, Kıra Dağı’nın eteklerinde manastırdan başka hiçbir yapı görünmezdi.

Batman’ın 35-40 yıl önceki dönemlerinde Kıra Dağı’na tırmanırken küçük bir yerleşim yeri olan Örmegözü/Kanireva Köyü ve Zilan Türbesi dikkati çekerdi.

Raman ve Kıra Dağı eteklerinde yükselen Süryani toplumuna ait Mor Kuryakos Manastırı ise bölgenin en önemli tarihi yapılarından biriydi.

Bugün ayağa kaldırılan ve aynı zamanda turizme de kazandırılan Mor Kuryakos Manastırı’nın yıllar önce ne kadar kötü durumda olduğunu hatırlayanlar çoktur. Yaklaşık 23 yıl önce dönemin Batman Valisi, daha sonra İçişleri Bakanlığı görevini üstlenen Efkan Ala, bu önemli mabedin ayağa kaldırılarak turizme kazandırılacağını ilk o söylemişti. O dönemde Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda görev yapan yetkililer de bu tarihi yapının nasıl restore edileceğine ilişkin projeleri anlatmıştı.

Uzun yıllar boyunca Bakanlık, Batman Valiliği ve Dicle Kalkınma Ajansı’nın destekleriyle sürdürülen çalışmalar sonucunda; bir dönem samanlık ve ahır olarak kullanılan, ardından çöp deposuna dönüşen bu tarihi eser yeniden ayağa kaldırıldı.

Bugün Mor Kuryakos Manastırı, Batman’ın en önemli turizm destinasyonlarından biri hâline geldi.

Haftalık yaklaşık 1500-2000 ziyaretçi, yurt içinden ve yurt dışından gelerek Mor Kuryakos Manastırı’ndan Batman’ı kuşbakışı izleme fırsatı buluyor.

Petrolün başkenti Batman’ın yıllar içindeki değişimine tanıklık ediyor. Elbette Mor Kuryakos Manastırı için yazılacak çok şey var. Yurt dışındaki Süryani toplumu da belirli dönemlerde Batman’a gelerek ayinlerini bu manastırda gerçekleştiriyor.

Bugünleri hayal etmek ütopyaydı ama gerçek oldu.

Öncülük edenlere ve emeği geçen herkesin en büyük teşekkürü hak ettiklerine inanıyoruz.

Batman Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Özel İdare’nin ziyaretçilerin rahat ulaşımı için yaptığı çalışmalar da dikkat çekiyor. Geçen yıl manastırın 6 kilometrelik yolu asfaltlanırken, sokak sağlıklaştırma projeleriyle manastır çevresi daha estetik bir görünüme kavuşturuldu. Manastırın içini gezenler ise “Batman’da böyle tarihi bir mabet varmış” demekten kendini alamıyor. Uzun süredir yolu buraya düşmeyenlere, Mor Kuryakos Manastırı’nın son hâlini görmelerini tavsiye ediyoruz.

MERETO DAĞI’NIN ZİRVESİNDEKİ KİLİSE

2973 Rakımlı Mereto Dağı’nın zirvesinde Ermeni toplumunun önemli ibadet mekânlarından biri olan Meryem Ana Kilisesi bulunuyor.

Kilise ile Şeyh Bazıt Türbesi arasında yaklaşık bir kilometrelik mesafe var.

Geçmişte hem Ermeniler hem de bölgede yaşayan Müslümanlar bu kutsal mekânları ziyaret ederdi.

Önceki gün gerçekleştirilen ‘İl Koordinasyon Kurulu Toplantısı’nda Özel İdare’nin kırsalda yürüttüğü projeler arasında ‘Meryem Ana Kilisesi’nin restorasyon süreci de sinevizyon eşliğinde anlatıldı.

O görüntüler, bir anlamda eski günleri hatırlattı.

Vali Ekrem Canalp, Mereto Dağı’nın bundan sonra dünyaya hoşgörü ve birlikte yaşama kültürünün mesajını vereceğini ifade ediyordu. Kiliseye gelen ziyaretçiler için mesire alanları, dinlenme noktaları ve yeni sosyal alanların oluşturulacağını belirten Canalp, restorasyonu tamamlanan Meryem Ana Kilisesi’nin çevresine yeni düzenlemeler yapılacağını söyledi.

Yıllarca Kanada, Fransa ve Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde yaşayan Ermeni aileler, ibadetlerini yapmak için Mereto Dağı’ndaki yıkık kilisenin taşları arasında dua etmek zorunda kalıyordu. Bugün ise restore edilen kilise, hem yerli hem yabancı ziyaretçilerin beğenisini kazanıyor.

Sason Kaymakamı Furkan Başar’ın, toplantıda verdiği bilgilere göre; yaz aylarında Mereto Dağı’na haftada yaklaşık 1000-1500 kişi çıkıyor. Batman’da sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıktığı günlerde bile Mereto Dağı’nın serin havası ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Hem zirvenin eşsiz manzarası hem de tarihi yapı, bölgeye ayrı bir değer katıyor.

İşte Mereto Dağı’nın verdiği hoş esinti ve hoş seda mesajı da bu.

ŞEYH EVİNDA ZİYARETGÂHI

Garzan, Beşiri, İkiköprü ve Kurtalan arasında sessizce akan Garzan Çayı’nın kıyısında Ezidi toplumunun kutsal mekânlarından biri olan Şeyh Evinda ziyaretgâhı bulunuyor. Uzun yıllardır kaderine terk edilen bu ziyaretgâh, Ezidi toplumunun önemli inanç merkezlerinden biri olarak biliniyor.

Özellikle Almanya’da yaşayan Ezidiler, her yıl bahar aylarında memleketlerine gelerek burada bir araya geliyor, adaklarını adıyor ve dini etkinliklerini gerçekleştiriyordu. Ancak ziyaretgâhın bulunduğu alan uzun süre bakımsız kaldı.

Bir süre önce Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ziyaretgâhın restorasyon projesi hazırlandı. Bölgeye ulaşımı sağlayacak yol açıldı. Şimdi ise Özel İdare ekipleri tarafından restorasyon çalışmalarına yönelik yeni hazırlıklar yürütülüyor. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yer teslimini gerçekleştirdi. Yakın zamanda Şeyh Evinda Ziyaretgâhı’nda restorasyon çalışmalarının başlaması bekleniyor.

Bu mesaj ve haberleri gecikmiş de olsa sevindiricidir.

Umarız çalışmalara bir an önce başlanır ve hız kesmeden bitirilir.

Ezidi toplumunun uzun süredir beklediği projelerden biri olan Şeyh Evinda Ziyaretgâhı’nın da yeniden ayağa kaldırılmasıyla, Batman coğrafyasında farklı inançlara ait önemli eserlerin korunması yönünde önemli bir adım daha atılmış olacak.

İşte Batman coğrafyasında azınlıkları ve bizleri sevindiren üç önemli gelişme...

Yıllarca kaderine terk edilen tarihi ve kültürel mirasın yeniden restore edilerek turizme kazandırılması, bu toprakların ortak hafızasını korumak adına büyük önem taşıyor. Umarız üç farklı inancın kutsal mekânlarında yürütülen çalışmalar, “Bu memlekette güzel şeyler de oluyor” dedirten mesajların çoğalmasına vesile olur.

Sağlıkla kalın, Batman Çağdaş’la kalın…