Next
Önceki gün foto muhabirimiz Reşat Yiğiz ile Batman’ın çevre yollarını görüntülemek üzere o bölgeye gittik. Eskiden kervan geçmez, kuş uçmaz diye tabir edilen Tilmerç, Emso, Kanatlı, Aydınkonak, Teyyare ve İkiztepe-Gırbereşk köyleri, bizlere uzak geliyor olsa da şehre en yakın yerleşim birimleriydi. Çocukluğumuzda bu köylere ulaşabilmek meseleydi. Bugün ise araçla 5-10 dakika içinde ulaşılan bu yerleşimlerdir.
35-40 Yıl içinde Batman’ın çevre köyleri petrol kentinin birer mahallesine dönüşeceği söylense kimse inanmazdı? Batman, yarım asra yakın bir sürede, çevresindeki köyleri merkezine alarak eteğinde topladı diyebiliriz. Eskiden klasik bir laf vardı; “Sahipsiz memleket” ya da “Petrol kentini öksüz bıraktılar.” Elbette 36 yıl önce Batman, Siirt’in büyük ilçesi olmasına rağmen birçok hizmetten mahrum bırakılmıştı.
ŞEHRİN LOKOMOTİFİ PETROL SEKTÖRÜYDÜ
TPAO Batman Bölge Müdürlüğü bünyesinde petrol arama, petrol boru hattı ve eski TÜPRAŞ Batman Rafineri'si vardı. Üç petrol sektörü iç içe olduğunda bu şehrin sorunlarını o dev petrol sektörleri çözerdi.
Batman’ın ‘İlçe’ olduğu dönemlerde Kaymakamlığın bütçesi kısıtlıydı.
Haliyle sorunların çözümüne katkı sağlayan bu güzide petrol kuruluşuydu.
Günümüzde TPAO küçüldü. Birçok ünitesini kaybetti.
TÜPRAŞ Batman Rafinerisi 2006’da özelleştirildi.
BOTAŞ da o eski aktivitesini kaybetti.
Son 36 yılda o eski petrol sektörleri yok artık.
Petrol sektörleri müdahalesiyle acil sorunlar hemen çözüm bulurdu.
Oysa şimdi o eski petrol sektörleri kendi sınırlarına çekildi.
1989 Yerel seçimlerinde hiç unutmuyorum; dönemin Cumhurbaşkanı merhum Turgut Özal, “Verin rafineriyi, alın size ili” diyerek Batman’ın eski esnaflarından Ahmet Evrensel’e seslenmişti.
Merhum Özal hayattayken Batman, Türkiye’nin 72’nci ‘İl’i oldu.
36 Yıllık il sürecinde Batman; çevre yolları, sağlık sektörü ve birçok alanda önemli hizmetlerle buluştu. 85 Yıllık kent geçmişiyle; bölge illerine göre en genç şehirlerden biri oldu. Batman’da petrolün yarattığı gelişimi görmezden gelmek olmaz. Ancak bu şehirde hâlâ çözülmesi gereken sorunlar var.
Bu sorunların başında ise şehrin kanayan yarası olan ‘İluh Deresi’ ıslahı geliyor.
O YARA HALA KANIYOR
Önceki gün Batman’ın en uç noktasında, İluh Deresi’nin son bölümünde yeni köprünün yapılacağı alanı görüntülemeye çalıştığımızda ne yazık ki yine o değişmeyen manzaralarla karşılaştık.
Neydi o manzaralar?
Son yıllarda toprak renginde akan atık sular…
Her yaz mevsiminde ne acı ki; İluh Deresi sarı ve çamur rengini alıyor.
Batman Ovası’ndaki verimli araziler mısır ve tütün uğruna adeta feda ediliyor.
Topraklarımızda resmen çevre felaketi yaşanıyor.
Evet, bu şehrin başta ulaşım olmak üzere bazı alanlarda önemli mesafeler kat ettiğini dile getiriyoruz. Ancak bu şehrin değişmeyen görüntülerinden biri de İluh Deresi’ne akan verimli topraklardır.
Kim bilir her yıl Batman Çayı’na ne kadar verimli toprağın üst katmanı karışıyor?
Biz uzman değiliz ama Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Ebubekir Doğan, her yıl bu mevsimde önemli bir ayrıntıya dikkat çekiyor;
“Ülkemizde her yıl bir Kıbrıs büyüklüğünde verimli toprak suya karışıyor...”
Batman’da ne kadar toprağın suya karıştığını bilmiyoruz ama bu güzel topraklarda bazı çiftçiler göz göre göre toprağın en verimli tabakasını yok ediyor.
8 Kilometrelik İluh Deresi boyunca akan evsel atıklar ve lağım suları ne yazık ki Batman Çayı’nın o kurşuni rengini çoktan siyaha bulamış durumda.
Yarım asır önce Batman Çayı’nın temiz sularında yüzerdik. Şimdi ise evsel ve atık sulardan dolayı kimse kolay kolay o sularda yüzmeyi düşünmüyor.
Zaman zaman sıcaklardan bunalan gençler suya girmek zorunda kalıyor. Ancak geçmişte bu akarsuların bulunduğu alanlar birçok gencimizi hayatlarının baharında bizlerden koparmıştı.
Batman Çayı kenarındaki kum ocakları da yıllardır tartışma konusu.
İşletmeciler defalarca uyarıldı. Hatta çalışma süreleri donduruldu. Yer gösterilen kum ocaklarının bir bölümü hâlâ Batman Çayı’nda hafriyat taşımaya devam ediyor.
Bunların ne zaman Batman Çayı yatağından ayrılacağına dair de net bir tarih yok.
Kum ocakları derken… Batman’ın girişinde olumsuz bir görüntü oluşturan briket ocaklarını da unutmamak gerekiyor.
Bu manzara ne yazık ki şehrin giriş imajını zedeliyor.
Aslında yazılacak birçok sorun daha var. Ancak Batman, sorunlara rağmen son yıllarda hayata geçirilen bazı projelerle de adından söz ettiriyor.
ÖRNEK PROJELER YOK DEĞİL
Birçok şehir farklı projeleriyle gündeme gelirken, Batman örnek projelerle adından söz ettiren bir şehir artık.
Batman Petrolspor’un yeni sezonda TFF 1. Lig’de heyecan oluşturacak bir ekip kurma gayretinde olduğunu görüyoruz.
Önceki gün Site Mahallesi’ndeki gözlemlerimizde kulüp binasına gelen Teknik Direktör Selçuk Şahin’in yardımcı antrenörlerinin ‘Batman’ için söyledikleri güzel sözler, aslında bu şehrin gelecekte çok farklı kulvarlarda yer alacağının işaretleri gibiydi.
Özetle; Batman son iki yılda fark yaratan projelerle gündemde.
Turizmden ulaşıma, futboldan geleceğin atletlerine kadar Batman, birçok alanda gelecek adına umut veriyor.
Son sözleri uyarı notu olması adına yazıyoruz…
Batman Çayı’nın son noktası olan İluh’tan ayrılmadan önce Çay Mahallesi’nde bir tanıdıkla karşılaştık. Yaklaşık 40 yıldır Çay Mahallesi ile İkiztepe Mahallesi arasında yaşayan dostumuzun söyledikleri oldukça dikkat çekiciydi:
“Hayal bile edemezdim. Çevre yolunun Batman’ın son noktası olan evimizin kıyısına kadar geleceğini, aklımın ucundan bile geçiremezdim. Ama bugün yapılan hizmetler ve çevre yolları, hem mahallelerimize hem de bu bölgeye hayat verecek.”
Bugün de Batman’ın dört bir yanından kısa kesitleri sizlerle paylaşmaya çalıştık.
Sağlıkla kalın, Çağdaş’la kalın…
