*Son aylarda Batman Çayı’na hayat veren ‘İstiklal Kent Parkı’ ve devamı sayılan çay yatağındaki halka açık dinlenme alanlarının manzarası, bize 1926 yılında Batman Çayı’nın haritadan sildiği Elmedina’yı hatırlattı. Elmedina, 1926’ya kadar Gırbereşik olarak bilinen eski İkiztepe köyünün bulunduğu yere yakın Batman Çayı’nın kıyısındaydı. 98 Yıl öncesine kadar Batman Çayı kıyısındaki Elmedina, Diyarbakır’a bağlı şen bir nahiyeydi. Şimdilerde o bölge, Batmanlıların nefes aldığı alanlara dönüştü…

*Batman Çayı çevresi yakın bir zamanda ticaretin kalbinin atacağı bir alan olacak. İş dünyası yeni yerleşimlerde hayat buluyor ve yatırımcılar yeni mekanlarda iş merkezleri yapıyor. Yine kent merkezindeki galericileri bir çatı altında toplayacak yeni Oto Galericiler Siteleri tamamlandı. Batman’ın dağınık yerlerde hizmet veren meslek grupları modern ve güvenli bir çatı altında toplanan, sektörel bazlı merkezler oluşturan sitelerde buluşuyor. Kent merkezinde artık merdiven altı mekanların önünde kümelenen ikinci el oto pazarları olmayacak, alış-veriş merkezi tadında Oto Galericiler Siteleri yapılıyor. 200 İşyeri kapasiteli yeni Oto Galericiler Sitesi projesini hayata geçiren iki iş insanını da dinledik…

ELMEDİNA’NIN RUHUNUN ATTIĞI YER

1926 Yılına kadar Batman Çayı’nın yatağındaki Elmedina, Diyarbakır’ın Amid Sancağına bağlıydı, şimdi ki Beşiri ilçesinin idare merkeziydi.

98 Yıl önce Batman Çayı’nda yükselen sular, Elmedina’yı haritadan silmişti.

O dönemlerde Osmanlı yönetiminde diğer nahiyelerde olduğu gibi Müdürlük, Jandarma Karakolu, Medrese ve ibadethane gibi kurumların da olduğu Elmedina, aynı zamanda küçük bir tekstil yerleşim birimiydi.

Suriye-Şam’dan getirilen ipek kumaşlar, buradan işlenir, sal-keleklerle Diyarbakır’a götürülürdü.

1926 Yılının baharında Batman Çayı’nda sel sularının yükselmesiyle tarihi bir kasaba haritadan siliniyordu.

O kasabanın adı da Elmedina’ydı.

O zamanlar doğal bir afetin yaşandığı Elmedina, Siirt’in köyü olan Qubin’e taşınmıştı ve Qubin’in adı da ‘Beşiri’ ilçesi olmuştu.

Afet, bir ilçeyi yerinden etmişti ama o Elmedina’yı halen 100 yaşına yakın olan kesim bize anlatıyor.

Elmedina, sel felaketi sonrası kasabadan köye dönüşmüştü.

O küçük yerleşim biriminde oturanlar o alanı terk edip Xıncıka (Diktepe) ve şimdiki İkiztepe köyü, Yeniköy ve Balpınar beldelerini doğurmuştu.

Diyarbakır ‘Salnameleri’nde  Elmedina’nın adı ‘Elmedin’, ‘Elmedine’ ve ‘Almadina’ olarak geçiyor.

Osmanlı idari yapılanmasında ‘Beşiri’ adını alan Elmedina, 1930’lardan sonra tamamen haritadan silinmiş.

Elmedina ve Beşiri’nin kısa tarihinden sonra şimdi de o bölgeye hayat verecek ve şehre nefes aldıracak örnek projeler hayata geçiriliyor.

Bu projeler, Elmedina’yı küllerinden doğuracak. 

Umarız o bölgede yapılacak değerleri yaşatmak adına; bir bina, yol veya parka Elmedina adı verilir.

BU PROJELER ELMEDİNA’YI CANLANDIRIR

Birkaç yıl öncesiydi.

Dönemin Valisi Hulusi Şahin, Belediye Başkan Vekilliğine de bakıyordu.

Şimdilerde de parmakla gösterilen ‘İstiklal Kent Parkı’ projesi Batman Çayı’na ilaç gibi gelmişti.

10-15 Yıl öncesine kadar şehir içindeki çöp, moloz vb gibi inşaat yığınlarının atıldığı o bölgeyi kurtaracak tek proje ‘yeşil alan’a dönüştürmekti.

Çok geçmeden o proje hayat bulmuştu.

Ve herkesin hayalindeki Batman Çayı’na sıfır bölge parka dönüşmüştü.

O alan şimdilerde Batmanlılara dar geliyor.

Hafta sonları ve akşam saatlerinde o bölgede soluk almak için gezinen insanları görmek sevindirici.

Batman Çayı yatağındaki dinlenme alanlarının daha da büyütülmesi herkesin dileği.

Batman Çayı’nın hemen karşı yakasında Demir mezrası ile Kocalar Köyü iç içe.

Bu alanda 12 bin 500 yıllık bir höyüğün bulunduğunu da hatırlatalım.

100 Yıl öncesinde Batman Çayı yatağındaki yerleşim birimleri belki de en gözde yerlerdi.

Suyun dibindeki o yerleşim birimlerinde kalanlar ‘kültür ve din mozaiğini’ de oluşturmuştu.

Müslüman, Ermeni, Süryani ve Ezidilerin iç içe yaşadığı Elemdina, parmakla gösterilen Diyarbakır’ın en güzel kasabasıydı.

Küçük çaplı tekstil atölyelerinin olduğu Elmedina’ya;  Suriye-Şam’dan getirilen ipek kumaş, burada yapılır, Diyarbakır’a kadar ulaştırılırdı.

60-70 Yıl öncesine kadar Diyarbakırlı kadınlar ‘Paçe Elmedini’ adıyla bilinen renkli kumaştan yapılan elbise giymeyi tercih ederdi.

Aradan 98 yıl geçti.

O Elmedina’nın ruhu halen yaşıyor.

Onu yaşatacak olan da o akarsuyun aktığı yatağın iki tarafını da Batmanlılara ‘nefes’ aldıracak yaşam alanlarının çoğaltılmasıdır.

Yapılan ve yapılacak her yeni projeye basın olarak desteğimizi esirgemeyeceğimizin bilinmesini isteriz.

TİCARETİN KALBİNİN ATTIĞI BÖLGE

Kim ne derse desin, son yıllarda petrolün başkenti Batman’a yakışacak ve marka şehir olma yolunda ilerleyen bu şehre yakışan ‘Site’ projeleri de hayat buluyor.

Batman’ın inşaat sektöründen tanıdığımız Murat Gazioğlu ve Aydın Yurttaş, Batman Çayı’na yakın mesafede sayılacak bölgede iki Galericiler Sitesi projesini tamamladı.

Sektörel bazlı bir merkez oluşturan ‘Oto galericiler Sitesi’ni görünce ‘İşte bu şehri bir adım ileriye götürecek’ projeler demekten kendimizi alamadık.

Yıllardır şehir içinde bazı apartmanların altında tabiri caizse ‘merdiven altı’ dediğimiz o işyerlerinin önünde kümelenen araçları ortadan kaldıracak bu projeler, kuşkusuz şehrin içindeki karmaşayı da önleyecektir.

Halen kent merkezinde LPG’li araçların bulunduğu bazı apartmanların altında olan o mekanlarda ‘Tehlike geliyorum’ diyor.

Oto Galericilerin bir arada olmasını zorlu kılan işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin yönetmelikte yapılan değişiklikten sonra özel sektör de böyle örnek projeleri hayata geçirdi.

Şehirlerarası Otogar ile Sebze-Meyve Hali arasındaki iki Oto Galericiler Sitesi’ne yakın alanda yine ticaretin kalbinin atılacağı ve iş dünyasının bir arada olacağı yeni bir site daha yükseliyor.

Bu siteler, önümüzdeki süreçte iş dünyasını bir arada bulunduracak modern mekanlar olacak.

Düşünün, 200 işyerinin olduğu yeni Oto Galericiler Sitesinde vatandaşlar, araç alım-satımda tüm işlemlerini bir arada yapacak.

Oraya yakın bir yerde Noter’in olmasının bir zorunluluk olduğunu da hatırlatalım.

Ve her şeyden önce şehir merkezinde ikinci el oto pazarlarının artık bir çatı altında toplanmasının zamanı gelip geçmişti.

Batmanlı iş insanları Murat Gazioğlu ve Aydın Yurttaş, hayata geçirdikleri modern ve örnek Oto Galericiler Sitesini iki cümleyle özetliyordu:

“Gördüğünüz bu alanlar alışveriş merkezi tarzında bir Oto galericiler Sitesi’dir.”

Özetle, Batman’ın bu sitelere ihtiyacı vardı.

Elmedina’ya yeniden hayat verecek yeni projelerin ve Batmanlıların şehrin her yerinde huzur içinde soluklanacağı alanların artması dileğiyle.

Sağlıkla kalın.