80 Yıl önce bu şehrin hafızasında yerini alan, ülkenin ilk petrolcüsü Cevat Eyüp Taşman ile yine bu şehirde ilk rafinerinin kurulmasında ciddi emeği olan eski Enerji Bakanı Turgut Gülez’in adının Batman’da yaşatılması için öneri götürdüğümüz Vali ve Belediye Başkanvekili Ekrem Canalp’ın ilgili mercileri harekete geçirmesi bizi umutlandırdı…

Aynı şekilde yerel yönetimde zorluklarla boğuşan ilk Belediye Başkanı merhum Sait Ramanlı ile efsane Belediye Başkanı avukat merhum Mustafa Ramanlı’nın adları da bu şehrin önemli cadde ve güzergâhlarına verilebilse… Ki bugüne kadar hâlâ verilmemiş olması bizim için çok büyük bir eksiklik olduğunu belirtmeliyiz. 80 Yıl önce Batman küçük bir İluh köyü iken yukarıda isimlerini yazdığımız değerler, petrolün başkentinin temelini atanlardı…

BATMAN’IN KURUCU KADROSUYDULAR

Bir şehrin kuruluşunda, toplumu ilgilendiren herhangi bir konuda, insanlık adına yapılan her çalışmada ve toplum yararına yapılan projelerde ilklerin, öncülerin katkısının ardıllarındakinden çok daha değerli olduğunu belirtmeliyiz.

Çünkü onlar ilklerdir. Kabul edilmelidir ki ilkler, aynı zamanda ilk zorlukları ve olmayan bir şeyi meydana getirirken önlerine çıkan binbir engeli ya da yoksunlukları başarıya çevirdiklerinden dolayı bu değeri hak etmişlerdir.

O yüzdendir ki kurucular hep daha iyi övgüyü hak etmekteler

Bu demek değildir ki adları daha az övgü hak etmektedir.

Asla değil; herkes mutlaka kendi olanakları dâhilinde önemli hizmetler vermiştir.

Burada belirtmek istediğimiz Batman’ın kurucu kadrosudur.

Bu kadronun isimlerini yaşatmak hepimize kıvanç verecektir ve yaşatılması gerekmektedir.

İSİMLERİ YAŞATILMALI

80 Yıllık yeni bir şehir düşünün…

Hem kara altında tarih yazanları hem de yıllar önce modern bir şehrin temelini atanların isimlerini hatırlamıyor.

Oysa Batman’a mal olmuş bu isimler, hiçbir siyasi hesaba kurban edilmeden hak ettikleri değeri görmeleri gerekir.

Hep birlikte bu isimlere sahip çıkarak onları Batman’ın belleğine yerleştirmeliyiz.

70-80 yıl önce 14 haneli bir köy iken yokluklar içinde mesleklerinin kariyerinde zirve yapan önemli isimler, büyük mücadeleler sonucu günümüzde yarım milyonu geçen bir şehrin ilk temel harcını atmışlardır.

1930’lu yılların ortalarında medeniyetin ilk ışıklarının yandığı Meymune Boğazı’ndan Raman Dağı’nın zirvesine çıkan o dönemin petrolcülerinden Cevat Eyüp Taşman, İhsan Ruhi Berent, Abdurrahman Durukal, Selahattin Malkoç ve Turgut Gülez gibi önemli isimlerin adları petrolcülük tarihinde altın harflerle yazılmıştır.

Ne yazık ki bu isimlerin hiçbiri Batman’ın herhangi bir cadde, güzergâh ya da sokağında yok.

22 Yıl önceydi.

Ziraat Odası Başkanı Nizamettin Aydiş ile birlikte başkente bir yolculuğumuz olmuştu.

Ülkenin ilk yüksek petrol mühendislerinden Abdurrahman Durukal ile görüşmüştük.

O da ilk burslu öğrenciler gibi Amerika’dan gelip Raman Dağı’nda çalışan ilk petrolcülerdendi.

Sohbetimizde Batman’da 75 yıl önce Binatlı-Bıleyder’de köy geleneğini, düğünleri ve dini bayramlardaki güzel ortamı dünyanın hiçbir yerinde görmediğini söylemişti bize Durukal.

Yine o yılların kanaat önderlerini ve önde gelen ailelerini de tek tek saymıştı.

Bizden bir isteği olmuştu Durukal’ın:

“Yaşımızı aldık. Bugün varız, yarın yokuz. Ömrümüzün büyük bölümü Raman, Garzan ve Batı Raman’da geçti. Yokluklar içinde çalıştık. Hayattayız, görmek istediğimiz bir şey var; o da adımızın bir güzergâh ya da caddede yaşatılmasıdır.”

Bu haklı ve olması gereken isteği yerine getirmeliyiz.

Bu bizim için bir gönül borcu olmalı.

Batman Ziraat Odası Başkanı Aydiş de bu borcu hissedenlerdendi.

25-26 Yıl önceydi.

O dönemin yöneticilerine bu isteği söylemiştik.

Ne yazık ki talep havada kalmıştı.

Abdurrahman Durukal uzun bir süre önce yaşama veda etti; gözü açık da gitti çünkü o isteğini yerine getirememiştik.

Aradan 26 yıl geçti…

İlk petrolcülerin çocuklarının da en büyük arzusu büyüklerinin isimlerinin Batman’da yaşatılmasıydı.

Hafta içinde İl Koordinasyon Kurulu toplantısında TPAO Bölge Müdürü Murat Karataş petrol üretimine yönelik rakamları paylaştı.

Rakamlardan çok kafamızdaki soru, o petrolcülerin isimlerinin unutulmamasıydı.

Vali Ekrem Canalp, Batman’ın önemli güzergâhlarına ülkenin ilk petrolcülerinin adlarının verilmesine yeşil ışık yaktı ve “Neden olmasın… bu öneriler gayet olumlu” demesi bize biraz da olsa umut verdi.

Umarız o değerlerin isimleri bir an önce bu cadde ve sokaklarda yaşatılır.

YEREL YÖNETİMİN İLK BAŞKANLARI

1955’te Batman belde olduğunda ilk Belediye Başkanlığına seçilen isim merhum Sait Ramanlı idi.

Elazığ-Maden’deki görevini bırakıp Batman Belediye Başkanlığı’na seçildiğinde Sait Ramanlı, petrolün başkentinin ilk harcını atan isimdi.

Batman diye bir şehir yoktu.

Şirin bir petrol kasabasında ilk yerel yönetimin kalbi Cumhuriyet Meydanı’nda atmıştı.

Günümüzde meydandaki Öncü İş Hanı’nın olduğu yer bahçeli bir konuttu.

O konutu iki katlı belediye binasına dönüştüren merhum Belediye Başkanı Sait Ramanlı’nın adının gönül arzu ederdi ki o tarihi meydanın bir köşesinde yaşatılmasıydı.

Biz unutkan bir toplum olduk.

27 Mayıs 1960 darbesinin mağdurlarındandı merhum Ramanlı.

İki dönem sonrası oğlu avukat Mustafa Ramanlı da Batman’ın efsane belediye başkanlarındandı.

Babası gibi o da yokluklar içinde yerel yönetimin başına geçmişti.

Araç sayısının bir elin parmak sayısından az, personel sayısının yetersiz olduğu 1970’li yıllarda Batman Belediyesi’nde kısıtlı imkânlarla görev yapan merhum Ramanlı, şehrin acil ihtiyaç duyduğu projeleri bir bir hayata geçirmişti.

O da 55’ler davasında yargılanan babası merhum Sait Ramanlı gibi 49’lar davasında yargılanmıştı.

Acı kadere bakın…

Baba-oğul 1960-70’li yıllarda siyasi davaların gurur verici öznesi olmuşlardı.

Her şeye rağmen o dönemin şartlarında unutulmayacak hizmetlere imza atmışlardı.

80 Yıl önce bu şehrin yerel yönetiminin ilk temel harcını atan baba ve oğlun da ismine bu şehirde hiçbir yerde rastladınız mı?

Bunlar bu şehrin ve bizlerin en büyük eksikliği, ayıbıdır.

Evet; toplumlar hafızalarını kaybettiklerinde çok şey kaybederler.

Bu ayıpla yaşamamak için bu şehrin değerlerini yaşatmanın zamanı gelip geçiyor.

Hep birlikte şehrimizin değerlerine sahip çıkma zamanı diyerek ilk adımı biz atmış olalım.

***

İKRAMLIK ÇORBA VE EKMEK

Turgut Özal Bulvarı, Batman’ın hareketli güzergâhlarından sayılır.

Nasıroğlu İş Merkezi ve komşu Yıldız Camisi Derneği son yıllarda güzel bir dayanışmaya imza atıyor.

Dernek yöneticileri ile hayırseverler, özellikle kış aylarında güzergâhtan geçen yayalara çorba ve sıcak ekmek ikramıyla küçük bir aşevi oluşturmuş.

Günde 500’ü aşkın yaya, şu kış günlerinde o ikramlık çorba ile ısınıyor.

Hemen her kesimin yararlandığı bu sıcak çorba ve ekmeği alabilmek için bazen kuyruklar da oluşuyor.

Keşke bu ibadet evinin derneği gibi hayırlı, küçük ama yüreğe dokunan bir adımı diğer kesimler de şu kış günlerinde atabilseler.

O çorbada tuzu, mercimeği olan hayırseverler de kendini ön plana çıkarmıyor.

Bu şehrin sosyal destek amaçlı bu tür dayanışmalara da gereksinimi var.

Aslında destekten çok dayanışma ruhu yaratması açısından çok değerli olduğunu belirtmeliyiz.

Hemen her gün geçtiğimiz o güzergahta çorba kuyruğunda olanların çoğu orta yaş grubundaydı.

Arada tek tük gençler de vardı.

Dayanışmanın bu güzel örneğini görünce, duyulması adına birkaç satır yazarak bu dayanışmaya katkı sunmak istedik.

Sağlıkla kalın, Çağdaş’la kalın…