Next
*Bu şehrin çekirdeği olan İluh’ta yetişen eski değerler bir bir aramızdan ayrılıyor. Eski İluhlular bir yerde Batman’ın çekirdek ailesi sayılır. İluh’un tanınan o simaları da artık aramızda yok. Bu şehrin güzel simalarından İluh7lu İlhan Çalar’ı da kaybettik. Çalar, hem spor dünyasında hem de iş dünyasında sevilen bir simaydı…
*Batman Çayı’nın 1926 ile 1935 yılları arasında haritadan sildiği Elmedina’nın son yaşlısı Tahir Örüt, bize bu 100 yıl öncesinin son günlerini anlatınca; o akarsuyun çevresinin ne kadar zengin bir yerleşim birimine sahip olduğunu bir kez daha öğreniyoruz. Bir zamanlar Batman Çayı büyük bir deltaydı; ve o deltanın çevresinde tarihi höyükler vardı.’ İşte son Elmedinalının bize anlattıklarından birkaç dipnot…
ÇALAR’IN SON FOTOĞRAFI
20 Gün önceydi.
Batman’da özel bir hastanede tedavi altına alınan aslen İluh’lu İlhan Çalar’a ‘geçmiş olsun’ ziyareti için gitmiştik.
Milletvekili Ferhat Nasıroğlu, AK Parti İl Başkanı Avukat Akif Gür ve bazı ziyaretçiler de İlhan Çalar’ın ziyaretine gelmişti.
İlginçtir; o günlerde eski BATSO Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Güneş de yoğun bakıma kaldırılmıştı.
Batman’ın tanınan iki siması için de kalabalık ziyaretçi özel hastanenin acilindeydi.
Kadere bakın?
İki hafta önce ziyaret ettiğimiz Mehmet Güneş, 15 gün önce yaşama veda etti.
Geçen hafta sonu da İluhlu İlhan Çalar, aramızdan sessiz sedasız ayrıldı.
İlhan Çalar, İluh’luydu.
Bu şehirde hem esnaflık yaptı hem de amatör spor dünyasında da adından söz ettirdi.
1990’lı Yıllarda da siyaset yapan İlhan Çalar, yorulunca artık köşesine çekilmişti ama o’nun ayak izlerinin olduğu İluh, eski Küçük Sanayi Sitesi ve gençliğinin geçtiği İluh Deresi çevresindeki yerleşim birimine oturanlar ile o’nu yakından tanıyan dostları unutmadı.
İlhan Çalar, her yönüyle beyefendi, mütevazi ve saygılı bir simaydı.
Herkesle barışık olan Çalar, aramızdan erken ayrıldı.
Kim ne derse desin; İlhan Çalar bu şehrin değerlerindendi.
İluh’lu olduğunu hemen her yerde dillendirirdi.
Yakalandığı amansız hastalığa yenik düşmeden önce ziyaret ettiğimizde bize söylediği bir söz vardı;
“Tüm dostlara, çevreye teşekkür ediyorum. Dualarınızı eksik etmeyin…”
Sanki veda eder gibi konuşuyordu Çalar.
Mekanı cennet olsun.
İlhan Çalar’ı gördüğünüzde dostluğu, samimiyeti ve gerçek bir Batmanlıyı hissediyordunuz.
Bir de İluh ile Batman arasındaki sıcak bağlılığı da merhum Çalar’dan öğrenebiliyordunuz.
Allah rahmet eylesin.
SON ELMEDİNA’LI
Hep söylüyoruz; Batman’ın asıl çekirdeği Batman Çayı kenarındaki suyun haritadan sildiği ‘Elmedina’dır.
Bize Elmedina’yı en iyi anlatanlardan biri de 92 yaşındaki Tahir Örüt’tür.
Batman Sağlık Mahallesi’nde yaşamını sürdüren 9 çocuk babası Örüt, iki kez sel baskını yaşayan Elmedina’nın son günlerini hatırlarken, 6-7 yaşında çocukmuş.
Elmedina, 1926’da ilk sel baskını yaşamış.
1935’te de ikinci büyük sel baskını görünce, o eski yerleşim yerindeki tüm yapılar bir bir yıkılmış Elmedi’nda.
1926 Yılından sonra Elmedina’daki Kaymakamlık binasının Beşiri’nin Kubin ‘Qubin’ köyüne taşındığını anlatıyor Örüt;
“İlk sel baskının da ben hayatta değildim. İkinci sel baskının da 5-6 yaşındaydım. 1940 Yılının sonuna kadar Elmedina’da ayakta kalan tek tük evlerden biri de bizimdi. O zamanlar 7-8 yaşındaydım. Kimse Elmedina’da kalmamıştı. İki büyük mahalle vardı; birisi Süryanilerin mahallesiydi. Diğeri de bizim bulunduğumuz mahalle idi. Süryanilerin bulunduğu mahalleye ‘Saray Mahallesi’ deniliyordu. Batman Çayı o dönemler gürül gürül akardı. Batman Çayı’nı keleklerle geçerdik. Köprü yoktu. Zillek köyündeki köpründen ilk geçenlerden sayılırım.”
ELMEDİNA SU ALTINDA KALINCA…
O dönemler Diyarbakır’ın Batman Çayı yatağındaki son ilçesi olan Elmedina’nın tarım, hayvancılık ve giyim-dokumacılık mesleğiyle de gözde şirin bir kasaba olduğunu anlatan Tahir Örüt, bakın neler diyor;
“Büyüklerimiz de anlatırdı Elmedina su altında kalmadan bölgenin en güzel yerleşim birimiydi. Elmedina su altında kaldıktan sonra Diktepe yani ‘Xıncıka’ yerleşim birimi oluştu. Çocukluğumuzda Elmedina’nın çevresinde yaban hayvanlar çoktu. Kuşkusuz burada tarım ve hayvancılık sektörü bir numaraydı. Elmedina’nın hemen bitişiğinde büyük bir göl vardı. O göl kurudu mu ne oldu bilmiyorum ama tıpkı Elmedina’nın çevresindeki o tarihi yerler gibi o da kaybolup gitti. En verimli araziler Elmedina bölgesindeydi. Biz aile olarak Elmdina’da son direnenlerdendik. Evimizi de su götürünce önce İkiztepe’ye geldik. Şimdi de Batman’dayız. İki su baskını yaşayan Elmedina’da Kemal’e Se Male, Zana Ailesi ve Tanrısever’ler de yaşıyordu. Ailelerin çoğu şimdi her tarafa dağıldı.”
Son Elmedina’lı Tahir Örüt, yıllarının geçtiği o toprak hasretini, o dönemin parmakla gösterilen Batman Çayı’nın berrak aktığı o eski Elmedina’yı hiç ama hiç unutmuyor.
Tatlı ve hüzünlü anılarını bize anlatan son Elmedina’lı Tahir Örüt amcanın, yıllar öncesinin ilginç öyküleri halen kulağımda yankılanıyor.
Sağlıkla kalın.
