*Batman merkeze bağlı Yolveren (Çinera) Köyü, belki de ilk kez tarihinde bir Vali ağırladı. Biz son 40 yılı hatırladığımızda şimdiye kadar bir Valinin ilk kez uğradığı ikinci Ezidi Köyü, Yolveren’di. 289 Köy gezisini tamamlayan Vali Ekrem Canalp, Yolveren sakinlerine de umut dolu mesajlar verdi. 70 Dönümlük SİT alanında 85 mağaralı evin bulunduğu Yolveren’de üstü ev altı mağara, eski Abbara konutlar ile taş konaklar ise restorasyon çalışmalarını bekliyor…

*50 Yıl süreyle muhtarlık yapan Mehmet Alcu, hayatını kaybettikten sonra Yolveren ‘Muhtar’sız kalmış ama yaklaşan seçim öncesinde muhtarlığa hazırlanan Cengiz Kıy, Vali ve beraberindeki yöneticileri konuk ettiği evinde köyün biriken sorunlarını da anlatıyordu…

YOLVEREN DEYİP GEÇMEYİN 

Batman merkeze en yakın köylerden biri de Yolveren(Çinera) yerleşim birimidir. 

Kent merkezine 8 kilometre uzaklıktaki tarihi köy; 1200 rakımlı Raman Dağı’nın eteğinde.

‘Kara altın’a komşu olan Yolveren (Çinera) aynı zamanda azınlık konumundaki Ezidilerin en eski yerleşim birimlerinden.

Bu köyün sakinleri, 1980 darbesinden sonra bazı nedenlerden ötürü Avrupa’ya göçtü. 

Köy uzun yıllar boş kaldıktan sonra birileri fırsattan istifade o eski yerleşim birimini kendilerine mesken edinmişti. 

Hukuki mücadeleden galip çıkan Ezidiler, tekrar ‘Baba Ocağı’na dönüş yaptı. 

Yolveren’de en uzun süreli muhtarlık yapan Mehmet Alcu, ölünceye kadar toprağını terk etmedi ve çok sevdiği toprağıyla da buluştu.          

Avrupa’daki yaşamı elinin tersiyle iten muhtar Alcu, zor şartlarda da olsa son nefesini verene dek köyünden kopmadı. 

Aslında  eski muhtar Alcu, Ezidi topluluğu için iyi bir ‘rol’ modeli. 

Günümüzde birçok Ezidi önce ‘Avrupa’ sonra ‘Baba Ocağı’ dediği bir dönemde aramızda olmayan muhtar Alcu, bize hep derdi ki; 

“Memleket gibisi yok. Bende kısa bir süreliğine Almanya’da kaldım ama toprak beni buraya çekti.”

Hiç unutmuyorum; şimdilerde Almanya’nın Tarım Bakanlığı’nı yapan Cem Özdemir, yıllar önce ziyaret ettiği Yolveren Köyü’nde sohbet ettiği muhtar Alcu’ya aynen şunları söylemişti; 

“İnanın size imreniyorum. Almanya’daki yakınlarınızın ve çocuklarınızın tatilde yanınıza gelmesi o kadar güzel ki anlatamam. Görmek istediğim manzara da bu. Bir ayağınız toprağınızda olsun, diğer ayağınız da Almanya’da olsun. Buradaki köyleriniz Almanya’dan çok daha güzel. Lütfen memleketinizden kopmayın.” 

Özdemir, o dönemlerde Yeşiller Partisi Eş Genel Başkanıydı. 

Şimdilerde ise Almanya’nın Tarım Bakanı.

YOLVEREN’İN DÜNÜ

Yaklaşık 13 yıl öne Suriye’deki iç savaştan kaçıp Batman’a sığınan Şengal’dekiEzidi topluluğunun çoğu, birkaç ay Beşiri’nin köylerine sığınmıştı. 

Ezidi topluluğunun terk ettiği köy ve mezralar, 10 bini aşkın Suriye’nin Şengal bölgesinden gelen Ezidilerle dolmuştu.

Onlarca köy 50-60 yıl aradan sonra dolmuştu, o eski yerleşim yerleri adeta şenlenmişti. 

Hatta köylerdeki bazı taziye evlerinde bile kalacak yer kalmamıştı ama o zengin topluluğun gözü; Avrupa ve diğer ülkelerdeydi.

Bir iki yıl öncesinden Ezidiler başta olmak üzere Suriyeli sığınmacılar, bir bir ayrıldı aramızdan. 

O yıllarda Batman Sebze-Meyve Hali Başkanlığı görevini sürdüren AbitTaymur, Sebze halinden yüklediği  üç kamyon dolusu meyve-sebzeyi götürdüğü Yolveren’deŞengalliEzidiler’in söylediklerini dün gibi anımsıyorum;

“Batmanlılar bu anlamlı yardım dayanışmasında bizleri mahçup etti. Kimi evinden yatak-yorgan, kimi erzak, kimi de yiyecek ne varsa bizlere getirdi. Bu yardım severlik dayanışmasını ömür boyu unutmayacağız. Geçmişte belki büyüklerimize haksızlıklar yapıldı ama şimdi öyle değil. Burada kendi evimizdeymiş gibi rahatız.”

Nedense o zengin topluluğu burada tutamadık. 

İngilizceyi ana dilleri Kürtçeden daha iyi konuşan, sanatkar, ressam, dekorasyon işleri vb gibi önemli ustaları ne yazık ki Avrupa ülkelerine kaptırdık. 

Şimdi o zengin topluluk başka ülkelerde

YOLVEREN YENİ PROJELERİ KONUŞUYOR 

Köy gezileri kapsamında Vali Ekrem Canalp’ın son durağı Yolveren (Çinera) Köyü’ydü. Vali Canalp ile önceki gün konuk olduğu Yolveren’de eski yerleşim birimi ile yeni yapılaşmanın olduğu bölgeyi birbirinden ayıran yolda ayak üstü sohbetimiz oldu. 

Bir tarafımızda 300 yıllık tarihi köyün ilk yerleşim yeri olan zemini mağara evler, diğer tarafta ise gurbetçilerin köye yeni kazandırdıkları villa tipi modern evler. 

Etrafı kayalık bölge olan Yolveren’in çevresine yeni bir OSB’nin kararlaştırdığını dile getiriyordu Vali Canalp;

“Bende asla torpil olmaz. Her yerleşim birimi için eşit mesafedeyim ama Yolveren köyü benden torpilli. Yeni yapılaşma konusunda köy sakinlerine gerekli kolaylığı sağlayacağız.”

Evinde Vali ve beraberindeki il yöneticilerini ağırlayan 60 yaşındaki 8 çocuk babası Cengiz Kıy, bizi görünce konuştu; 

“35 Yıl Almanya’da kaldım. 2018 Yılından sonra dönüş yaptım. İyi ki dönüş yapmışım. Köyde 37 seçmenimiz var. 25’i burada, diğerleri Almanya’da. Köy sakinleri isterlerse muhtarlığa adayım. İlk kez köyümüz bir Vali ağırladı, çok mutluyuz. Hele hele Vali beyin ‘Ezidiler bizim gül ve çiçeğimizdir’ sözlerini hiç unutmayacağım. Sağ olsun var olsun Vali bey, var olan sorunlarımızı çözmeye yönelik mesajları bizi çok mutlu etti.” 

Vali Canalp, Batman ve ilçelerinin toplam 289 köyün son durağı olan Yolveren’den mutlu ayrılıyordu. 

Yağmur altında geçen o güzel sohbet ve köy sakinlerinin Yolveren’e yönelik umut dolu mesajları da siz okurlarımızla paylaşmayı bir görev bildik. 

Sağlıkla kalın.