*Petrol emekçilerinin gözü şu günlerde toplu sözleşme görüşmelerinde… Oysa 43 yıl öncesine kadar en iyi ücreti alan petrol işçileriydi. 12 Eylül 1980 Darbesinde dönemin Genelkurmay Başkanı Kenan Evren, petrol sektöründe çalışanların maaşlarını duyunca inanamamış; “Ben Genelkurmay Başkanı olarak ayda 20 bin lira alırken, Petrol-İş Sendikası üyesi bir garson tam 40 bin lira alıyor…” O gün bugün petrol sektörlerinde çalışanlar istedikleri maaşı alamadı…

*Bir zamanlar Batman’ın petrol sektöründe çalışanların sayısı 7000’i buluyordu. 1968 Yılında o zamanlar Batman TÜPRAŞ Rafinerisi’nin de bağlı olduğu TPAO Bölge Müdürlüğü’nde personel sayısı 3549 idi. Bu rakam, 1980’lerde 7000’i bulmuştu. Çalışanların yarısından fazlası ilkokul, okur-yazar ve okuma yazma bilinmeyenlerdi…

“TPAO’DA 80’DEN SONRA YÜKSEK MAAŞ BİTTİ”
Şu günlerde petrol sektörlerindeki emekçilerin gözü; yeni toplu iş sözleşmeleri görüşmelerinde.

Dün Petrol-İş Sendikası’nın üst düzey yöneticileri ve Şube Başkanları toplu-iş sözleşme görüşmelerinin ilk oturumunda TÜPRAŞ yöneticileriyle ilk oturumu gerçekleştirdi.

Batman Çağdaş, ilk oturumu manşete taşıyan tek gazeteydi.

İki yılda bir toplu sözleşme görüşmelerinin başladığı yılın ilk aylarında genelde petrol emekçileri arasında konu ‘toplu-sözleşme’ görüşmeleri olur.

Bakalım, bir önceki toplu iş sözleşme görüşmelerine Petrol-İş Sendikası’nın taleplerinin kaçta kaçı karşılanacak?

40 Yıl öncesinde petrol sektöründe çalışanlar daha mutluydu.

12 Eylül 1980 Darbesinin lideri ve dönemin Genelkurmay Başkanı Kenan Evren, petrol sektöründe çalışanların maaşlarını bir çok konuşmasında dillendiriyordu.

Darbe lideri Evren, bir konuşmasında aynen şunları demiş;

“Ben bir Genelkurmay Başkanı olarak ayda 20 bin lira alırken, sendika üyesi bir garson tam 40 bin lira alıyor.”

Uzun yıllar Batman TPAO’da ‘Ünite Müdürü’ olarak görev yapan merhum Halit Edip Özcan, anı kitabında yazmış;

“Orgeneral Kenan Evren’in küçük kızı Miray, biz de çalışmaya başlamıştı. İşe nasıl girdiğini bilmiyorum ama büyük bir ihtimalle, Genelkurmay Başkanı’nın kızı olarak kendine ‘Nereyi istersin’ diye sormuşlar o da ‘TPAO’yu istiyorum’ demişti. O dönemlerde ülkenin gözde kuruluşları olarak; TPAO, Merkez Bankası, Ereğli Demir Çelik ile Shell-Mobil gibi yabancı şirketler ön plana çıkıyordu.”

Özcan, petrol emekçilerinin 80 sonrasında yüksek maaştan uzaklaştığını da şöyle özetliyor;

“Evren’in kızının TPAO’da çalışması ki, herhalde babasına ne kadar maaş aldığını söylemiştir. Ve Güney Dinçer ve Çemberlitaş sahalarına yapılan geziler sonrası, herhalde petrol sektörünün, diğerleri gibi olmadığını anlamış olacak ki, maaşlara az da olsa zam yapılmıştı ama ‘Temettü’yü kaldırmışlardı. Böylece ‘bir garson veya bir işçi maaşı’ hak ettiği (!) seviyeye inmişti. Sonuç olarak; TPAO öyle herkesin dediği gibi para içinde yüzen, özellikle 1980’den sonra, yüksek maaşlı bir şirket değildir…”

Yıllardır, o gün, bugün bir türlü petrol emekçileri bir türlü istedikleri maaş seviyesine ulaşamadı…

******

1968’DE BATMAN’DA 3 BİN 549 PETROLCÜ VARDI

1960’lı Yıllarda petrolcülerin kalbinin attığı ‘Kara altın’ın başkenti Batman’da çalışanların sayısı 3549 idi.

Sonradan bu rakam; 1980’lerin sonunda 7000’i bulmuştu.

TPAO’nun Efsane Müdürü Mehmet Yamaç’ın dönemi TPAO’nun altın yıllarıydı.

Batman Rafinerisi, TPAO’ya bağlıydı.

Petrol sektörlerinin çatısı TPAO idi.

Batman’ı Türkiye’nin ‘72’nci İl’in olmasında TPAO’nun katkısı inkar edilemez.

Bakın, 1968 yılında Batman TPAO Bölge Müdürlüğü kadrosunda resmi kayıtlarındaki personelin tahsil durumlarına göre sayısı;

“-Okur-yazar 1078, İlkokul 1105, Okuma yazma bilmeyen 860, Ortaokul mezunu 124, Sanat Enstitüsü 212, Lise mezunu 48, Tekniker okulları 17, Yüksek okul mezunu 2, İnşaat mezunu 2, Petrol Yüksek mühendisi 17, Maden Yüksek Mühendisi 6, Maden Mühendisi 2, Kimya Yüksek Mühendisi 15, Kimyager 3, Makine Yüksek Mühendisi 12, Makine Mühendisi 3, Elektrik Yüksek Mühendisi 5, Elektrik Mühendisi 1, Jeolog 11, Sosyal Bilgiler Fakültesi 1, Hukuk Fakültesi 3, İktisat Fakültesi 4, Tıp Fakültesi 2, Ticari İlimler Fakültesi 9 ve Ticaret Okulu 2.”

1968 Yılında yeni açılan İzmir Rafinerisi’nde çalışan personel sayısı toplam 152, Boru hattında 203, TPAO Genel Müdürlüğü’nde ise personel sayısı 395 iken, petrolün başkenti Batman ise toplam 3549 personelle ‘kara altın’ın kalbinin attığı yerdi…

Nereden nereye!..

Kısacası, şu günlerde petrol emekçilerinin son günlerde gözlerinin çevrildiği ‘toplu sözleşme’ görüşmelerinde iki taraf için de başarılar diliyoruz.

Batman’ın, dün olduğu gibi bugün de bir petrol şehri olduğunu unutmamak gerek.

Sağlıkla kalın…