*Yazarımız Prof. Dr. Ramazan İnci’nin deyimiyle; “Meyveleri yeşil, pembe kırmızıya çalmış” fıstıklar artık Batman Ovasına hakim... Hafta sonu Ziraat Odası Başkanı Nizamettin Aydiş ve Fıstık Üreticileri Birliği Başkanı Hıfzullah Akdaş’la fıstığın merkezi sayılan Yenipınar (Keverzo) ile Çevrimova (Barısıl) köyündeydik… 

*Tabiri caizse dağ-taş, fıstık bahçelerine dönüştüğü Batman ovasında iğne atsan fıstık bahçelerinden yere düşmez. Köylüler, katma değeri yüksek olan ürüne yönelmiş. Yaprakları yeşilimsi, sayısız fıstık ağaçlarının olduğu ovada, bu günlerde hasat yapan üretici, umutlu konuşuyor: “Birimimizi artık fıstığa dönüştürdük. Sabır isteyen bir ürün ama bir süre sonra da emeğinizin karşılığını veriyor…”

KARA ALTIN’DAN ‘YEŞİL ALTIN’A…

Geçen pazar Batman’da fıstık üretimine damgasını vuran Yenipınar ile Çevrimova köyündeydik.

Yıllar öncesinde fıstığın merkezi sayılan Gaziantep ve Siirt’ten sonra Batman da son yıllarda fıstık üretiminde “Ben de varım “diyor.

Yıllarca ‘Kara Altın’ın merkezi olan Raman Dağının eteğindeki köyler de artık “Yeşil Altın” fışkırıyor.

‘Raman’ denilince akla Türkiye’de ilk petrolün bulunduğu bu dağ gelir ama dağın çevresi artık “Yeşil Altın” denilen fıstıkla adından söz ettiriyor.

Batman-Hasankeyf yol ayrımındaki Binatlı’dan Çevrimova’ya, Yeniköy’den Onbaşı’ya, Oğuz’dan Rıdvan’a kadar tabiri caizse dağ-taş göz alabildiğine kadar sayısız fıstık bahçelerine dönüşmüş 

Köylüler fıstık üretimini yapmaktan mutlu.

Çünkü diğer ürünlere göre kazancı çok daha iyi. 

Çevrimova (Barısıl) Köy Muhtarı Cafer Konaç, üreticinin fıstık işinden kazançlı çıktığını söylüyor ve ekliyor:

“Bakın yanı başımızdaki komşu Yenipınar’a? Neredeyse küçük Gaziantep oldu. Çiftçi daha bahçesinde toplamadığı fıstığın kilosunu 270 ile 290 TL arasında tüccara satıyor. Üretici diğer ürünlere göre bu işte daha kazançlı. Son dönemlerde birçok çiftçi artık tarlasını fıstık bahçesine dönüştürmüş durumda.”

“FISTIK ÜRÜNÜ İYİ KAZANDIRIYOR…”

Yıllarca TPAO Bölge Müdürlüğü eski Üretim Müdürlüğü’nde çalışan 60 yaşındaki Mizbah Bingöl, emekli olduktan sonra yerleştiği Çevrimova köyünde 10 dönümlük arazisini fıstık bahçesine dönüştürmüş. 17 Yıl önce fıstık fidelerini ektiği bahçenin hemen her tarafından boy atan o fidelerden salkım salkım pembe-kırmızımsı renkteki fıstıkları hasat mevsiminde toplamak için ter döküyor.

 Eski Petrol emekçisi Mizbah Bingöl, umutlu konuşuyor:

“Hasada 10 gündür başladık, bu sene üretim iyiye benziyor. Bir yıl iyi, bir yılda düşük verim aldığımız bu üründen bu sene memnunuz. İyi bakım yapılırsa, fıstık ürünü size kazandırır. Gerçi son dönemlerde mazot ve ilaç gibi giderler bir hayli arttı. Giderler artsa da bahçemize gözümüz gibi bakıyoruz. Buğday veya başka hububat çeşidini ekseydim, fıstıktan aldığım kazancı kazanmazdım. Fıstığı temizlerken çöpünü bile gübre diye bahçede değerlendiriyoruz. Sadece köyümüzde değil, çevrede hemen her köyde bu ürün yaygınlaştı. Fıstık artık Gaziantep ve Siirt’le anılmıyor, Batman’da da bu ürün ön plana çıktı. Kara altın da yıllarca çalıştım ama yeşil altın da çalışmak daha keyifli bir iş…”

8 BİN KİŞİNİN GEÇİM KAYNAĞI 

Batman Fıstık Üreticileri Birliği Başkanı Hıfzullah Akdaş, ‘Batman Fıstığı’nın hem pazarlanması hem de markalaşmasına yönelik hazırladığı projeleri anlatmadan önce Batman ovasının önemli bir bölümünün ‘Yeşil Altın’a dönüştüğüne işaret ediyor:

“Fıstık üretimi Batman’da yaygınlaştıkça çiftçi de kazanmaya başladı. Bu ürünün kısa sürede bu kadar yaygınlaşmasını kimse beklemiyordu. Üreticilerimizin özellikle kayalık ve dağlık alanlarda fıstık ekimi yapması için teşvik ettik. Son yıllarda gelinen noktaya bakın. 120 Bin dönümlük alanımız fıstık bahçelerine dönüşmüş durumda. Tarıma elverişli arazilerin fıstık bahçesine dönüştürülmesine karşıyız. Çünkü bize buğday ve diğer hububat ürünleri de lazım. Batman’ın; Gaziantep, Şanlıurfa ve Siirt’teki fıstık ürünü gibi markalaşmasına yönelik projelerimiz de var.”

Akdaş, önemli bir ayrıntıya daha dikkat çekiyordu ve ekliyordu: 

“Yaz mevsimi gelince buradan çok sayıda insanımız fındık için Karadeniz ve Batı illerinin yolunu tutuyor. Birçok aile çalışmak için uzak bölgelere göçüyordu ama fıstık üretimi artık vatandaşlarımızı evlerinin önünde çalıştıracak. Bu ürünün en güzel yönlerinden biri de vatandaşlarımızın çalışmak için artık uzun bir yolculuğa çıkmasını engelleyecek olmasıdır.”

Özetle fıstık belki şimdi değil ama birkaç yıl sonra ‘Kara Altın’ın yerini alacak ve bu diyarlar ‘Yeşil Altın’la anılacak.

Sağlıkla kalın..