*Bir şehri var eden simge ve kuruluşlar asla unutulmaz. 1940’lı Yıllardan sonra Batman Ovası’na taşınan Türkiye’nin ilk rafinerisi, yine o yıllarda ulaşımın ilk adresi olan DDY Gar Müdürlüğü yerleşkesi… İluh’tan sonra kurulan ikinci mahalle konumundaki ‘Site’deki eski sanatçılar, petrolcüler ve Milli Güreşçilerin ayak izlerinin olduğu o cadde ve sokaklarında yürürken, bu şehrin dününü yaşayanlarda ‘Kara Altın’ sevdası da hiç bitmez…

*TPAO giriş kapısı ile karşı karşıya olan 83 yıllık eski ve Sit alanı ilan edilerek koruma altına alınan Tren Garı’ndan diğer ulaşım araçlarının artmasına rağmen hala kalabalık bir kitle trenle yolculuğu tercih ediyor. Güney Ekspresi ve Raybüslerle seyahat edenler, yolcu bilet fiyatları artmış olsa da bu ucuz ulaşımdan yararlanıyor. Bunun yanı sıra eski Batmanlılar da nostalji yaşamaya devam ediyor…

BATMAN’IN RUHUNA RENK KATAN BÖLGE

Kim ne derse desin bu şehri geliştiren, dışa açılmasına vesile olan ve şehrin ruhuna renk katan bölge; TPAO Batman Bölge Müdürlüğü tesislerinin olduğu Site Mahallesi’dir.

İluh’tan sonra kurulan Site’de her ne kadar o eski petrolcüler ve aileleri olmasa da onların geride bıraktığı mekanlarda, sokaklarda yaşam sürüyor.

Onların petrolün başkentine miras bıraktığı ‘Site’ Mahallesi aslında petrol tarihinin ‘Açık Hava Müzesi’dir.

TPAO için çok önemli olan  bu semtten kimler geldi, kimler geçti…

Türkiye’nin ilk petrolcüleri… ABD’liler… Yine Türkiye’nin saygın sanatçıları… Türkiye’nin milli güreşçileri ve yine futbolda Türkiye Amatör Şampiyonasından Ziraat Türkiye Kupasına uzanan futbolun hikayesi…Site’ye komşu olan sendikada, Türkiye’de sendikacıların başlattıkları ilk grev…  Fikret Hakan, Belgin Doruk… Türkan Şoray… Talat Bulut… Fatma Girik… Hakan Balamir gibi sanatçıların bölgede çektikleri ve beyaz perdeye taşınan siyah-beyaz ödüllü filmler.

İşte dünden bugüne ruhumuza renk katan petrolcülerin o eski Site’sinden bize geride kalan anılar.

Biz o eski petrolcülerin hikayeleriyle büyüdük.

Petrol şehrini başkent yapan o efsane yöneticiler, Batman’a ‘Güneydoğu’nun Paris’i dedirtmişlerdi.

Aslen Sivaslı sanatçı İlhan Telli’nin şarkılarıyla büyüdük.

Telli ve ekibindeki sanatçıların hatırası var.

‘Batman’ın Etrafı Meşelidir’ şarkısıyla İlhan Telli, 1968’de ‘Altın Mikrofon’u Batman’a getiren büyük bir sanatçıydı.

Onun ekibindeki o sanatçılar, Türkiye’nin büyük şehirlerinden o zamanlar teklif aldıklarında bile petrolün başkentini terk etmemişlerdi.

Geçmişte bu şehri orkestra başta olmak üzere sosyal aktivitelerle adını duyuran o sanatçıların ve sporcuların adını taşıyan ne bir güzergah ne de bir cadde-sokak var.

Bu da bizlerin vefa gereği onlara yapmamız gereken bir görev olduğunu hatırlatalım.

TPAO tesislerine her gidişte ayak izleri olan o saygın simaları hep anarız ama onları bu şehrin nabzının attığı tesis ne yazık ki unutmuş gibi.

Biz onları unutamayız.

TARİHİ GAR

Batman’ın 83 yıllık tarihi Gar’ı, Kültür Varlıkları Koruma Kurulunca uzun bir süre önce tescillenmiş.

Kendinizi bu alanda bulduğunuzda buradan Güney Ekspresiyle Batı İl’lerine yolculuk yapan bazı tanıdık simayla karşılaşıyorsunuz.

DDY Batman Garı deyip geçmeyin.

Türkiye’nin ilk petrolcüleri de buradan Batı İl’lerin yolculuk yapardı.

Haftanın 5 günü Güney Ekspresi bu Gar’dan yolcu alır.

Önce Ankara, ardından da İstanbul-Haydarpaşa Garı’na yol alır.

Bir de bölgesel tren olarak adlandırılan Raybüsler ise günde karşılıklı 2 kez Batman-Diyarbakır arasında sefer yapar.

Son günlerde bilet ücretleri artsa bile Batmanlılar Raybüs’ü tercih ediyor.

Hem konfor hem de diğer toplu taşımalara göre daha uygun olduğu için tren yolculuğunu tercih edenlerin sayısı az değil.

DDY Batman Gar Müdürlüğü deyince istasyonun unutulmayan simaları da vardı:

Fakir Abdo… Garda ilk büfeyi işleten Gündüzler ailesi… DDY Gar Müdürlüğü’nün aile çay bahçesini işleten Baran ailesi… Bir de İstasyonun yanı başındaki eski faytoncular, Site ile Gar arasında yolculuk yapan ailelere nostalji yaşatırlardı.

Gar’ı anarken, o Gar’dan giden trenin çok acı taşıdığını belirtmeliyiz.

Kanımızda hiçbir tren o kadar acı taşımamıştır.

Ama acıların yanında çok da eğlence ve güzel anılar da taşıdığını yazarak acı ve tatlı anıları da hatırlatmış olalım.

Tarihi Gar, eski günleri yaşamasa da halen onlarca kişiyi Batı ile petrolün başkentini birbirine bağlıyor.

Bu Gar’da bir bölümü çekilen ‘Sürü’ filminin başrol oyuncuları Tarık Akan, Melike Demirağ ve Tuncel Kurtiz’in ayak izleri var.

Kurtalan’dan başlayıp başkente sonlanan filmin yönetmenliğini Zeki Ökten yapmıştı.

Zülfü Livaneli’nin de müziğinin kullanıldığı ‘Sürü’, Berlin, Belçika film yarışmalarında ödüllü ve bir sanat harikası olarak nitelendirilmişti.

1979’da DDY Batman Garı’nda da çekimini hatırladığımız ‘Sürü’ filminde rol alan bazı simalar da aramızda.

Geçenlerde Viyana’da müzik eğitimini sürdüren Batmanlı bir arkadaşımız, Batman’ın tarihi Gar’ında çekimini yapmayı planladığı bir klip için izin alamamıştı ama önümüzdeki süreçte DDY Genel Müdürlüğü’nden alacağı izinle bu Gar’da bir nostalji müzik dinletisi yapmayı da planladığını açıklamıştı.

Buradan bu duyuruyu da yaparak sanatçımıza desteğimizi belirtmiş olalım.

Umarız bu arkadaşımız bu projesini hayata geçirir.

Dedik ya… Bir şehri var eden bazı mekanlardır, kuruluşlardır.

Her DDY Batman Garı ile TPAO tesislerine geçişte o eski günleri hatırlarız.

Ve iyi ki de Batman’ın böyle tarihi mekanları var diyoruz.

Buraları görünce Batman’ın o güzel günlerini de anımsarız.

Ve Batman’ın sevdası içimizde hep var oluyor.

İşte hayatımıza yön veren Batman’ın bir köşesinden zevk aldığımız bölge.

Özetle; Batman’ı var eden TPAO’nun Site’si de Batman Garı da hep var olacak.

Bir şehrin mekanları, orada yaşayan insanların geçmişle kurabildiği en güçlü bağdır.

Bizi geçmişimizle sarınmamızı sağlayan mekanlarımızın korunması dileğiyle. 

Sağlıkla kalın.