Son zamanlarda medyada yer almaya başladı.

Dış ülkelere gönderilen bazı ürünler-fıstık, incir vb.)

Toksin yüksekliği nedeniyle sınır kapılarından dönmeye başladı.

Peki nedir bu mantar toksinleri bir bakalım.

Mikotoksinler, belirli küf türleri (mantarlar) tarafından doğal olarak üretilen toksik bileşiklerdir.

Mikotoksin üretebilen küfler, tahıllar, meyve kuruları, kuruyemişler ve baharatlar gibi çok sayıda gıda maddesinde büyür.

Küflerin çoğalması tarladan mutfağa kadar olan aşamalarda olabilir.

Hasattan önce veya hasattan sonra, depolama sırasında, genellikle sıcak, nemli ve rutubetli koşullar altında gıdanın üzerinde içinde meydana gelebilir.

Çoğu mikotoksin kimyasal olarak stabildir ve gıda işleminden mesela kavrulmasından,pişirilmesinden etkilenmez.

Birkaç yüz farklı mikotoksin tanımlanmıştır, ancak insan sağlığı ve hayvancılık için   endişe kaynağı olan en yaygın gözlemlenen mikotoksinler arasında aflatoksinler, okratoksin A, patulin, fumonisinler, zearalenon ve nivalenol/deoksinivalenol bulunur.

Mikotoksinler besin zincirinde, hem hasattan önce hem de sonra mahsullerin küf hastalığı sonucu bulaşır.

Mikotoksinlere maruz kalma, doğrudan enfekte gıdaların yenilmesiyle veya özellikle sütten kirlenmiş yemle beslenen hayvanlardan dolaylı olarak gerçekleşebilir.

GIDALARDA YAYGIN OLARAK

BULUNAN MİKOTOKSİNLER

Bazı gıda kaynaklı mikotoksinlerin etkileri akuttur ve mikotoksinlerle kirlenmiş gıda ürünlerinin tüketiminden hemen sonra ciddi hastalık belirtileri ortaya çıkar.

Gıdalarda bulunan diğer mikotoksinler, kanser ve bağışıklık yetersizliğinin tetiklenmesi de dahil olmak üzere sağlık üzerinde uzun vadeli etkilerle ilişkilendirilmiştir.

Şimdiye kadar tanımlanan birkaç yüz mikotoksinden yaklaşık bir düzine, insan sağlığı üzerindeki ciddi etkileri ve gıdalarda bulunmaları nedeniyle en fazla ilgiyi görmüştür.      

Aflatoksinler en zehirli mikotoksinler arasındadır ve toprakta, çürüyen bitki örtüsünde, saman ve tahıllarda yetişen belirli küfler

( Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus ) tarafından üretilir.

Aspergillus türlerinden sıklıkla etkilenen ürünler arasında tahıllar (mısır, sorgum, buğday ve pirinç), yağlı tohumlar (soya fasulyesi, fıstık, ayçiçeği ve pamuk tohumları), baharatlar (acı biber, karabiber, kişniş, zerdeçal ve zencefil) ve ağaç yemişleri (Antep fıstığı, badem, ceviz, hindistan cevizi) bulunur.

Toksinler ayrıca kirli yemle beslenen hayvanların sütünde aflatoksin M1 formunda bulunabilir.

Yüksek dozda aflatoksin akut zehirlenmeye (aflatoksikoz) yol açabilir.

Genellikle karaciğere zarar vererek yaşamı tehdit edebilir.

Aflatoksinlerin ayrıca genotoksik olduğu, yani hayvan türlerinde DNA'ya zarar verebileceği ve kansere neden olabileceği gösterilmiştir.

İnsanlarda karaciğer kanserine neden olabileceğine dair kanıtlar da bulunmaktadır.