Türkiye bir zamanlar ette, sütte, tahılda ve kısacası gıdada kendi kendine yeten ülkelerdendi.

Çarşıda, pazarda fiyatlar makuldü.

Cep yakmıyordu.

Peki ne oldu bize?

Batman Çağdaş Gazetesi

Ekmeğe, yumurtaya, peynire ve ete zamları haberleştiriyor.

Eski zamanlarda böyle durumlarda

İğneden ipliğe kadar her şeye zam diye yazılırdı.

Türkiye’de bir enflasyon durumu söz konusu.

Elbette gıda da bundan etkileniyor.

Dünya genelinde en yüksek gıda enflasyonuna sahip ülkeler sıralamasında

Türkiye üst sıralarda.

Sıralama

Ülke

Gıda Enflasyonu
Eylül/Ekim 2023–2024

İkinci Çeyrek,
2025 Tahmini

1

🇦🇷 Arjantin

%183

%120

2

🇵🇸 Filistin

%115

%12

3

🇿🇼 Zimbabve

%105

%32

4

🇸🇸 Güney Sudan

%96

%65

5

🇹🇷 Türkiye

%45

%25

6

🇲🇼 Malavi

%44

%30

7

🇳🇬 Nijerya

%39

%26

8

🇭🇹 Haiti

%38

%22

9

🇦🇴 Angola

%34

%32

10

🇪🇬 Mısır

%27

%19

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kaynak: https://tradingeconomics.com/forecast/food-inflation

Ne yazık ki artan gıda enflasyonu küresel gıda güvenliğini etkiliyor.

Ayrıca orantısız bir şekilde alım gücü yetersiz kesimleri etkiliyor.

Artan gıda fiyatları, gıda güvenliğini doğrudan etkilediği için endişe vericidir.

Fiyatlar arttığında, insanların ihtiyaçlarını karşılayacak kadar gıdaya erişimi zorlaşır.

Bu durum açlığa, yetersiz beslenmeye ve ayrıca sosyal ve politik istikrarsızlığa yol açabilir.

DÜNYA AÇLIK KRİZİ

Açlık hâlâ dünyanın en büyük ve en kolay çözülebilecek sorunlarından biri.

BM Dünya Gıda Programı'na göre her gün 700 milyondan fazla insan (dünya nüfusunun %8,8'i) aç karnına yatağa giriyor.

Açlığın temel göstergeleri: hane halkı gıda tüketimi, geçim kaynakları, çocukların beslenme durumu, ölüm oranı ve temiz suya erişim gibi akut açlığın göstergelere bakılır.

Ancak akut açlık, genellikle krizlerle ilişkili olan gıda tüketim ihtiyaçlarını karşılamada kısa süreli yetersizliği ölçerken, dünyadaki birçok insan aynı zamanda kronik açlıktan da muzdariptir.

Bu, genellikle en az altı ay süren gıda tüketim gereksinimlerini karşılamada sürekli yetersizlik olarak değerlendirilmektedir.

Birçok kişi fiziksel rahatsızlık çekme anlamında "aç" olmasa da, yine de gıda güvensizliği yaşıyor olabilir ve normal büyüme ve gelişme için yeterli miktarda güvenli ve besleyici gıdaya düzenli olarak erişemiyor olabilir.

Dünya genelinde yaşanan gıda krizinin birçok nedenlerinden biri de çatışmalardan veya çevresel sorunlardan kaynaklanıyor.

Ne yazık ki en büyük etkenlerden biri degıda israfıdır.

Yine Birleşmiş Milletler'e göre, insan tüketimi için üretilen gıdanın üçte biri küresel olarak kayboluyor veya israf ediliyor.

Bu, yılda yaklaşık 1,3 milyar ton israf edilen gıdaya denk geliyor ve yaklaşık 1 trilyon dolar değerinde.

Üretilen ama asla yenmeyen tüm yiyecekler iki milyar insanı beslemeye yeter deniyor.

Bu rakam, dünya genelindeki yetersiz beslenen insanların sayısının iki katından fazladır.

Ve deniyor ki; Zengin ülkelerdeki tüketiciler

Afrika'nın tüm net gıda üretimi kadar yiyecek israf etmektedir.

TÜRKİYE GIDA ENFLASYONU

Geçen yıldan bu yana gıda fiyatlarındaki artış bir türlü düşmedi gitti.

Ülke ve bölgelere göre gıda enflasyonu eğiliminde

Arjantin başı çekiyor.

Arjantin gıda fiyatlarında geçen yıl yıllık %183'lük artışla boğuşuyor.

Bu yılda iyimserlik yok.

%120 tahmin ediliyor.

Arjantin'deki yüksek gıda enflasyonu bir nebze anlayabiliyoruz.

Çünkü; para biriminin devalüasyonu, şiddetli kuraklık, ihracata bağımlılık, ekonomik istikrarsızlık ve siyasi huzursuzluk gibi faktörlerin etkisiyle ortaya çıkıyor.

Türkiye’deki durum ise; gıda fiyatlarında geçen yıl yıllık % 45'lik artış belirtilmiş.

Bu yıl ise; %25 tahmin ediliyor.

Oysa çarşıya-pazara giden insanların sohbetlerinin konusu hep pahalılık.

Türkiye’de yüksek gıda enflasyonu nelerden etkiliyor?

Bu durumu ekonomik istikrarsızlık ve siyasi huzursuzluk gibi faktörlerle açıklayabilir miyiz?

ÜRETİM, ÜRETİM

Hep söylenir ya; üretim olmadan kalkınma olmaz diye.

Tarımda da üretim olmadan gıda enflasyonunda düşü olmaz diyebilir miyiz?

Üretim, verimi artırmak ve fiyatları istikrara kavuşturmak için tarımda mahsullerin gelişmesini sağlayan gübrelemeye özel önem verilmeli.

Gübreler de ateş pahası, bu konuda çiftçiye destekleme bir politika olarak daha da artırılabilir.

Tarımsal üretimin önündeki en büyük engellerden biri kuraklık.

Kuraklık gibi çevresel stres faktörlerine karşı bitkilerin dayanıklılığını artıran ve ürün verimini artırmaya yardımcı olabilecek gübrelerin kullanılması da önemlidir