*Kaynaklara göre 1926-27 yılları arasında Batman Çayı suları altında kalan Elmedina Diyarbakır’ın, Siirt il sınırındaki son ilçesiydi. Osmanlı dönemi öncesinde de Roma ve Bizans dönemlerine ait yerleşim bölgeleri de Batman Çayı kıyısındaydı...

*Bıçakçı (Kerıke) köyüne komşu Gre Mıgro höyüğü de bir dönemler kaleydi. 2 Bin yıl öncesinde yapılan 50 gözlü Perpıra köprüsü ise İpekyolu’nun önemli güzergahlarındandı…

SU ALTINDA KALAN ELMEDİNA
14 Haneli İluh döneminde Diyarbakır’ın eski Siirt il sınırındaki ilçe Elmedina’ydı…

TPAO’nun eski Gülbaraj su pompası dibinde masmavi akan Batman Çayı’nın sularının altında Elmedina’nın kaybolduğu yıllar 1926 ila 1927 idi.

Kaynaklara döneme Osmanlı dönemi ve Ortaçağ döneminde de Bizans ve Romalıların yerleşim birimleri, daha çok Batman Çayı kıyısıydı.

Elmedina’nın yerini keşfetmeye çalışan ABD’li Arkeolog Mıchael Roserbeng, 2005 yılında Batman’da Valiliğin düzenlediği uluslar arası panelde bu eski yerleşim birimi için çarpıcı açıklamalarda bulunmuştu.

Dicle Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Enver Akın, çok verimli bir araziye dikkat çektiği Batman Çayı kıyısını şöyle özetliyor; “Gençliğimizde Batman Çayı çevresinde çalışırken çocuklar Bizans dönemine ait pulları bulurdu. Elmedina’dan önce o çevrede yerleşim bölgelerinde Bizans ve Roma dönemine ait bulgular da var. Balpınar yakınındaki Yeniköy yakınında yıllar öncesinde defineciler Roma döneminin mezarlarını arıyordu…”

KALE GİBİ HÖYÜK…
Batman Çayı’na komşu olan Gre Mıgro, Asur döneminin en güzel yapıtlarındandır.

Kalkolotik döneme kadar uzanan bu zengin höyüğe ulaşımı sağlayan 2 Bin yıllık 50 gözlü Perpıra köprüsü ise ipek yolunun en güzel güzergahlarındandı…

Gre Mıgro höyüğü…

Perpıra köprüsü…

Bıçakçı (Kerıke) köyü…

İç içe sayılır.

Yine rivayetlere göre Gre Mıgro höyüğünün tepesinde hükümdarın yaşadığı bir kale varmış.

2 Bin yıllık önemli köprünün önünden geçtiği bu şaheser yapıtın yanı başındaki Bıçakçı, diğer adıyla Kerıke köyü de çok zengin bir yerleşim birimiymiş.

Bıçakçı da Elmedina kadar çok önemli bir güzergahmış.

Gre Mıgro höyüğünde 2500 yıl öncesine ait eserlerin olduğu da biliniyor.

Ne yazık ki 2500 yıl öncesine dair böyle önemli höyüklerin bulunduğu Batman’ın yanı başında bu yapıtları kültür ve turizme kazandıracak İl Kültür Turizm Müdürlüğü’nün çalışması da yok.

Düşünün restorasyon çalışmaları da süren Perpıra köprüsünün ne aşamada olduğundan Turizm teşkilatı habersiz.

Oysa bu önemli yapıtların ortaya çıkarılmasıyla yerli ve yabancı turistler buraya akın eder.

Hep altını çizerek uyarıyoruz; İl Kültür ve Turizm teşkilatını hep başka kurumlar mı yapacak?

ZENGİN BİR COĞRAFYADAYIZ AMA…
Evet çok zengin bir coğrafyada yaşıyoruz ama ne yazık ki değerlendiremiyoruz.

Batman Çayı kıyısının hemen karşısında zengin petrol yataklarının bulunduğunu günümüzde keşfedilen yeni petrol sahalarından öğreniyoruz.

Bir zamanlar kendiliğinden yeryüzüne çıkan asfalttan yapılan okçuluğun da Bağdat ve Musul’a kadar gönderildiğini yine bize hatırlatan isim Dicle Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Enver Akın’dır…

‘Çok zengin bir coğrafyadayız’ diyen arkeolog Akın, şöyle anlatıyor; “Batman Çayı kıyısındaki zenginlik sadece Elmedina ile değil çevresindeki eski yerleşim birimlerindeki höyüklerle de bilinir. Bu zengin akarsu kıyısında geniş kapsamlı bir kazı yapılmalı. 33 Yıl önce ABD’li Michael Roserbeng dışında şu ana kadar ciddi araştırma yapılmış değil.”

Batman’ın tarihini açığa kavuşturacak maalesef ciddi bir çalışma henüz yapılmamış. Özellikle Batman Çayı kıyısı arkeolojik kazılar için bakir bir alan.

Kısacası; Kültür ve Turizm ile Müze yöneticilerinin bu alana ilgileri olmadığı için Batman turizm potansiyelini değerlendiremiyor.

Sağlıkla kalın.