Batman’da Yaşayan Yerinden Edilmişlerin Kentsel Entegrasyonuna ve Bu Kişilerin Aktif Vatandaşlıklarının Teşvik Edilmesine Yönelik bir Proje kapsamında Yerel gündem 21, Batman Belediyesi, Batman KA-MER vakfı ve Batman İnsan Hakları Derneğinin iştirakçi olarak katıldıkları 82.313 Euro’luk ve 14 ay süreli bir proje kapsamında Yaşam ve Umut evi kuruldu.

      AB Delegasyonu  -  Demokrasi ve İnsan Hakları için Avrupa Aracı (EIDHR)  -European Instrument for Democracy and Human Rights (EIDHR) Turkey Programme tarafından finanse edilen proje için yapılan bilgilendirmede şunlar kaydedilmiş;“Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun azgelişmişliği tarihsel bir olgudur. 1980’lerde başlayarak yirmi yıl süren silahlı çatışma ortamı ve bu çatışmalı ortam sırasında gerçekleşen köy boşaltmaları, hem bölgedeki hem de ülkenin diğer yörelerindeki büyük şehirleri etkileyen büyük bir göç dalgasına yol açmıştır. Göç edenlerin büyük bir kısmı, göç ettikleri yörelerde ne iş imkânlarına ne de akraba-hemşeri ilişkilerinin ve benzeri ağların sağlayabileceği ekonomik imkânlara sahiptirler. Dolayısıyla, özellikle yoğun göç alan kentlerin zorunlu göçe hazırlıksız olmaları, ortaya çok ciddi bir sosyo-ekonomik bütünleşme sorunu çıkarmıştır. Bu sorunlar göç alan tüm şehirleri etkilese de, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri bu sorunları daha ağır bir biçimde yaşamaktadır. Nüfusun yüzde 60’ının yoksulluk sınırının altında yaşadığı bölgede, işsizlik, en ciddi sorunlardan biridir ve bölgesel eşitsizlikler gittikçe artmaktadır.

     

      Bu bağlamda, Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV), Batman’da, 2006 yılında “Yerinden Edilenlerin Sorunlarını Çözmek: Katılımcı Yerel Bir Modelden Empatiye Dayalı Bir Diyalog Kültürüne” başlıklı bir EIDHR projesi başlatmıştır. Proje kapsamında, iki uzman, hukuk ve ruh sağlığı konularında eğitimler vermiş, yine aynı kapsamda yerinden edilmiş nüfusun sorunlarına yerel çözüm bulmaya odaklanan ve ilgili aktörlerin katılımıyla bir atölye çalışması düzenlenmiştir. Bu atölye çalışmasının sonucunda Batman YG 21 Kent Konseyi, Batman Belediyesi, Batman Ka-Mer Vakfı, Batman Yoksullarla Dayanışma ve Yoksullukla Mücadele Derneği, Batman Göç Edenler Sosyal Yardımlaşma ve Kültür Derneği ve Batman İnsan Hakları Derneği kurumlarının gönüllü katılımıyla bir proje ekibi oluşturulmuştur. Bu proje ekibi, belirli aralıklarla yedi toplantı gerçekleştirmiş. Bu toplantılarda, Batman’da zorunlu göç sonrası yaşanan sorunlara ilişkin yapılan tartışmalarda, en önemli sorunun çok boyutlu dışlanma olduğu tespit edilmiştir. Bu sosyo-ekonomik dışlanmanın altında sayılabilecek ana başlıklar şunlardır: kente uyum, yerel halktaki önyargı/”ötekileştirme”, eğitim olanaklarına erişememe, temel sağlık ve temizlik konularında bilgisizlik, sağlık hizmetlerine erişme zorluğu, zorunlu göçün devam eden travmatik etkileri, kadınların toplumsal yaşamdan soyutlanması ve aileler içinde farklı nesiller arasındaki gerginlikler. Yerel, gerçekçi ve kalıcı çözüm arayışı, ‘zorunlu göç sonrası kentlileşememenin ve diğer sorunların çözümüne katkı sunacak çok amaçlı bir merkezin kurulması fikrine zemin hazırlamıştır. Karar verildiği üzere bu proje, Batman Yoksullarla Dayanışma ve Yoksullukla Mücadele Derneği tarafından yürütülecektir.

      Projenin asıl amacı, yerinden edilmiş nüfusun oluşturduğu Seyitler mahallesinde 300 aile için, çeşitli merkezlerde verilecek servis ve eğitimler ile bu sosyo-ekonomik dışlanmanın önüne geçmek ve yerel lider/rehberler yetiştirmektir. Bu ailelerin diğer bir özelliği de Tazminat Yasası’na müracaat etmiş olmalarıdır. Bir ailenin ortalama 8 kişiden oluştuğu düşünülürse, projeden doğrudan olarak faydalanacak kişi sayısı 2400’tür. Projeden ikincil derecede faydalanacaklar ise, bu mahallelerde ya da Batman’ın diğer bölgelerinde yaşayıp da merkezden haberdar olan ve aktivitelere katılmak isteyecek olan diğer yerinden edilmiş kişilerdir. 14.000 kişinin Tazminat Yasası’na başvurduğu varsayımına dayanarak bu projeden son olarak faydalanacak 28.000 göç mağduru olacağı düşünülmektedir.

      Proje kapsamında her biri kendi alanında; 1 Proje Koordinatörü , 1 Proje Koordinatör Yardımcısı , 2 Hemşire , 1 Psikolog, 1 Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Uzmanı , 1 Öğretmen olmak üzere altı kişi görev almaktadır.

PROJE FAALİYETLERİ:

1) Projenin koordinasyon ve yürütücü ekipleri kurulacak,

2) Yaşam ve Umut Evi olarak adlandırılan çok yönlü merkez kurulacak,

3) Proje, basına ve kamuoyuna tanıtılacak, 9 tanıtım toplantısı düzenlenecek .

4) Birinci ve ikinci kademe okuma yazma kursları düzenlenecek (60 katılımcı için 3 ay süren eğitimler),

5) Temel sağlık ve Hijyen eğitimleri verilecek (300 aile için 9 ay süren eğitimler),

6) İnsan hakları, toplumsal cinsiyet eğitimi ve kadın hakları konularında danışmanlık ve eğitim verilecek (100 kadın için 6 aylık eğitimler),

7) 15 kadın ve 15 adam, Girimci uzmanı tarafından düzenlenen meslek eğitim programına katılanlara rehberlik edilecek, belediye, insanların eğiten merkezi, gibi yerlerde eğitim gören kişiler.  Ayrıca 40 kişi düzenlenecek meslek eğitim programına katılımı sağlanacak.

8) Sinema, paneller, tiyatro ve konserler gibi kültürel ve eğitici etkinliklere katılım kolaylaştırılacak – ( 50 kadın ve 50 erkek için)”

Projenin amaçlanan sonuca ulaşması dileğiyle…