Batman’a 1968 yılında “Altın Mikrofon” ödülünü getiren sanatçı İlhan Telli, “Etrafı meşeli ağaçlıdır” diyordu bu kent için… Şimdi ise etrafı beton yığınlarıyla doldu.

30-40 yıl öncesine kadar köy statüsündeki Tilmerç ve Aydınkonak köyleri, petrol şehrinin modern mahallelerine dönüşmüş durumda…

BATMAN’IN ÇEVRESİNDEKİ MANZARA

Batman yeniliğe açık oldu her zaman, gelişip büyümesi birçok faktörle ilişkili oldu.

Bir şehrin oluşan potansiyelini çekim merkezi yaratır.

Petrolün bulunmasıyla ilk çekim gerçekleşti.

Sonrasında, rafinerinin şehre ekonomik katkısı ikinci çekimi gerçekleştirdi.

Ardından diğer faktörler göç getirdi.

Bu üç faktör Batman’ı hızla geliştirdi.

Bu aşamaların sonucunda haliyle yapılaşma da aynı hızla arttı.

Düzensiz ve aralıklarla yapılan imar çalışmaları maalesef çarpık yapılaşmayı ve betonlaşmayı da beraberinde getirdi.

Batman’ın özellikle kuzey tarafı, yani Tilmerç, Gültepe ve Aydınkonak’ın çevreleri yeni konut sitelerinden geçilmiyor.

Altyapısı henüz tamamlanmayan ki öncelikle altyapı öncelikle altyapı hizmetleri bitirildikten sonra üstyapı inşaatlarına başlanmalıydı.

Bu olumsuzluklara rağmen yeni yerleşim olması nedeniyle talebin artışı, o yeni semtlerde daire fiyatlarını dudak uçuklatan rakamlara ulaştırmış.

35 Yıl önce o bölgeye yerleşen 80 yaşındaki Mirza Yıldız dayı ile ayaküstü sohbetimiz oldu.

Mirza dayı 50 yaşındayken GAP Mahallesi’nden ayrılmış.

Göçerler, 40-50 yıl önce Turgut Özal Bulvarı’ndaki Atatürk Parkı’na komşuydu.

Şimdi de yerleştikleri Aydınkonak-Korik’e veda etmeye hazırlanıyorlar.

Yıllarca dede mesleğini sürdürdükleri besiciliği terk etmeyen Yıldız ailesine bir dokun, bin ah işit…

80 Yaşındaki Mirza dayıdan 44 yaşındaki Murat Yıldız’a kadar herkes dertliydi:

“Görüyorsunuz, etrafımızı modern konut siteleri sardı. Burası bir süre önce belediye tarafından imara alındı. Çevremizdeki arsalar değerlendi. Ahır ve çiftliklerin etrafını yeni konut siteleri sardı. Gördüğünüz bu konutlar son bir yılda yapıldı. Modern bir mahalle olan Aydınkonak’ın içinde artık besicilik yapmamız imkânsız hale geldi. Mecburiyetten biz de ahırlarımızı yıkmak zorunda kalıyoruz.”

“NEREYE GİDECEĞİMİZ BELLİ DEĞİL”

Tabiri caizse, besiciler nereye gidiyorsa şehir de onları takip ediyor.

GAP, Belde, Fatih ve Şafak gibi modern semtlerde 40 yıl öncesine kadar besiciler dışında kimse yoktu.

Besiciler, o dönemler 10 kilometre uzaklıktaki Aydınkonak’a yol alırken, “Bir daha şehir bize yanaşmaz” diye umutlanmışlardı.

Ama Doğu ve Güneydoğu’nun belki de en hızlı gelişen şehirlerin başını Batman çekiyor.

1989 Yılında dönemin Batman Belediye Başkanı merhum Ataullah Hamidi’nin Belde ve Fatih’te yaptırdığı konutlar, eski petrol emekçilerini Atatürk Parkı’nın çevresine yönlendirmişti.

Batman-Siirt çevre yolu 35 yıl önce yoktu.

Çevre yolu dedikleri yer, eski Hasankeyf yolunun geçtiği Tüpraş Rafinerisi önündeki güzergahtı. Nereden nereye…

Şimdi de 31 yıl önce açılan Batman-Siirt çevre yolu şehir içinde kaldı.

Bu çevre yoluna alternatif olarak havalimanı ile OSB arasında yeni çevre yolu planlanıyor.

Geçenlerde Batman Havalimanı bitişiğindeki Recep Tayyip Erdoğan Bulvarı’nın açılışını yapan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Vali Ekrem Canalp’a talimat veriyordu:

“Vali Bey, önümüzdeki yıl bu dönemlerde Batman’ın yeni çevre yolunun açılışını inşallah birlikte yapacağız.”

Konuyu daha fazla dağıtmadan bu şehrin ne kadar hızlı geliştiğinden birkaç örnek verdik.

Şu günlerde yolunuz Aydınkonak-Korik çevresine düştü mü? Oranın son manzarasını gördünüz mü?

YAPILAŞMANIN YENİ ADRESİ

Çocukluğumuzda 1974-75 yıllarıydı.

Büyük bir tatbikat yapılmıştı.

Aydınkonak-Korik’in çevresi tatbikat alanı ilan edilmişti.

O dönemlerde yapılan yol, şimdi konutların en fazla yapıldığı bölge oldu.

Batman’da yeni konut siteleri hızla şehrin dört bir yanına yayılıyor ama Aydınkonak-Korik çevresinde bir kat daha fazla yapılar.

Dün Batman Çağdaş’ta dikkat çeken bir haber vardı.

Batman’ın “Toprak Dede” olarak bilinen Toprak ve Ekolojik Hayatı Koruma Derneği Başkanı Bedrettin Nasıroğlu’nun açıklamaları vardı.

Batman’ın verimli ovasının artık betona yenik düştüğünü söylüyordu.

Kanaat önderi Nasıroğlu, verimli toprağın da korunması gerektiğini hatırlatmadan edemiyordu.

Evet, yapılaşmada Batman inanılmaz bir yerde.

Batman, Batman olalı böyle yapılaşma görmedi belki de.

Batman, yatırımda yapılaşmaya yöneliyor ama üretime ayrılan yatırım payı maalesef çok cılız kalıyor.

Belki de o yüzden hep tüketime yönelen bir toplum olduk.

Özetle; elbette kaliteli konut sitelerinde yaşamak herkesin hakkı ama verimli toprakları da koruyup biraz da kentsel dönüşüm gereken yerlerde yeni imar çalışmalarına başlanması gerektiğini hatırlatmakta yarar görüyoruz.

Eski mahallelere de el atmanın zamanı geldi geçti.

Örneğin Cumhuriyet ve Şirinevler Mahallelerinde de yerinde kentsel dönüşümü bir an önce hayata geçirmek gerektiğini belirtmek isteriz.

Sağlıkla kalın.