Next
Maden Tetkik Arama Enstitüsü, petrol işlerini 1954’ün son aylarında TPAO’ya devrettikten sonra Batman Bölge Müdürlüğü’ne vekaleten atanan isimlerden biri de Durukal olmuştu. 1955 Yılından sonra Site Mahallesi’ndeki TPAO yerleşkesi yavaş yavaş hayat bulmuştu. Yarım asırdan fazla, hatta 70 yıl önce TPAO’nun ana kadrosunda yer alan Melih Gence, İsmail Hakkı Arman, Selahattin Malkoç, Selahattin Özkan ve Rıfat Bayazıt, Site Mahallesi’nin bugünlere gelmesinde büyük emek veren isimlerdi. Batman’daki ilk petrolcülerden bazı kareler…
SİYAH ALTINA BİR ÖMÜR VERMİŞTİ
Yüksek petrol mühendisi Abdurrahman Durukal, ‘kara altın’a bir ömür vermişti. Maden Tetkik Arama Enstitüsü’nün 1955 yılından itibaren petrol arama çalışmalarını düzenleyen yasayla TPAO’ya devretmesinden sonra rafineri ve sondaj kuleleriyle ilgili tüm malzeme ve ekipmanlar da TPAO’ya verilmişti. Bu süreçte yüksek petrol mühendisi Abdurrahman Durukal, iki kurum arasında da geçici görevler üstlenen önemli bir isim olmuştu. MTA ve TPAO komisyonlarında yer alan Durukal’ın, düşü; TPAO Batman Bölge Müdürlüğü idi. Ancak beklenen atamanın gerçekleşmemesi, petrolcüler arasında büyük bir hayal kırıklığı yaratmıştı. Durukal’ın, Raman Dağı’nda MTA’dan teslim aldığı malzemelerin sayımında dönemin petrolcüleriyle birlikte yer aldığı o kare…
SİTE MAHALLESİ’NİN MİMARLARI
1955 Yılından sonra Raman Dağı’ndaki kamp yavaş yavaş Batman’a taşınmıştı. O dönem Batman, 14 haneli İluh Tepesi’nde küçük bir köydü. Site Mahallesi’nde TPAO yerleşkesi kurulmuş, petrol tarihinin ana kadrosu burada şekillenmişti. Melih Genca, İsmail Hakkı Arman, Selahattin Malkoç, Selahattin Özkan ve Rıfat Bayazıt, bu yerleşkeyi yoktan var eden isimlerdi. Bugünkü Site Mahallesi’nin temeli o çekirdek kadro tarafından atılmıştı. Eski 1 Nolu misafirhanenin önünde çekilen karede, petrolün gizli kahramanları bir arada görülüyor.
RAFİNERİNİN İLK KURUCU MÜDÜRÜ
Batman Rafinerisi’nin ilk kurucu müdürü Hasan Göker’di, Türkiye’den ABD’ye giden ilk burslu öğrencilerden biri de Göker’di. Amerika’da da uzun yıllar görev yapan Göker, Batman Rafinerisi’nde ilk müdür olmanın heyecanını yaşadı. 1954 Yılında Şehap Birgi, rafineri tesis gurup başkanıydı. Batman Rafinerisi’nin kurucu müdürlüğüne Hasan Göker’in atanmasıyla yeni bir dönem başlamıştı. 14-15 Kişilik ekiple rafinerinin kuruluş çalışmalarını tamamladıktan sonra Göker, müdürlüğe atanma öyküsünü şöyle anlatıyor; “Bir gün Şahap Birgi bey beni çağırdı. ‘Sen Amerika’dan yeni geldin, kurulmakta olan Batman Rafinerisi ve TPAO’nun sistemini hazırla. Yakında ilk kurucu müdür olacaksın’ dedi. Ben de o dönem maaş skalası ve teşvik sistemleri yeniden düzenledim, yüksek mühendisleri ve uzmanları Batman’a çekmek için özel ücret politikaları uyguladık. Bu planlar sayesinde birçok petrolcü Batman’a getirerek rafinerinin kuruluş süreci hızlandı.”
BATMAN’IN İLK STK’SI
Bir zamanlar Batman’da Site Yardım Sevenler Derneği, petrol kentinin ilk STK’sıydı. TPAO Batman Bölge Müdürü’nün efsane müdürü Mehmet Yamaç’ın eşi Ümit Yamaç, Site Yardım Sevenler Derneği başkanıydı. 70’li Yıllarda Batman’da eğitim öğretim gören, yardıma muhtaç ve başarılı öğrencilerin imdadına bu dernek yetişirdi. TPAO’da petrol mühendisleri ile yönetici eşlerinden oluşan Yardım Sevenler Derneği, Batman kent merkezinde eğitim gören ve eğitim imkânları sınırlı olan öğrencilerin imdadına koşardı. Dernek başkanı Ümit Yamaç başkanlığındaki yönetim ayda bir toplanır, Batman’daki başarılı öğrencilerin kırtasiye malzemelerinden bursa kadar birçok imkân yaratırdı. Site Yardım Sevenler Derneği yönetiminde yer alan bazı isimler: “Oya Gümüş, Deniz Altan, Fecir Arı, Yıldız Önal, Melahat Ulaş, Ümit Yamaç, İnci Kavlıçoğlu, Saliha Öğütçü, Gülgün Yetik ve Sevil Yöndem.”
