ABD MOBİLİ...

Batman nostaljisi (5)

09 Ağustos 2015 Pazar 16:52
1957 Okunma
ABD MOBİLİ...
 Batman nostaljisi (5)

Ramazan Pilatin

ABD MOBİLİ...  

*Halkın ‘Amerikan Mobil’i olarak bildiği bu kuruluşa giriş tarihim 1980...  Batman’da petrol kentinin kampında idareciler kalırdı. Sabahları kampa gidilir, gün boyunca yapılacak işler için talimat verilirdi. Araçlarla Şelmo petrol sahasına gitmek için yola çıkardık.


*Bir saat süren yolculuğun sonunda sahaya ulaşırdık. çalışma yerimiz ve malzemelerimiz toplama merkezi denen alandaydı. Kozluk-Rabat dağının eteğindeki sahada o dönemlerde  20 petrol kuyusu kazılmıştı, kuyuların bir kısmı üretim için yeterli değildi, kapatılmıştı.. .

ŞELMO’DA 80’DE 20 KUYU

O dönemler, ABD’nin Mobil şirketi bölgede petrol arayan tek yabancı firmaydı. Halkın ‘Amerikan Mobil’i olarak nitelendirdiği firmaya giriş tarihim 1980. Batman’da Mobil tesisinde yabancı mühendisler de kalırdı. Sabahları kampa gidilir, gün boyunca yapılacak işler için talimat verilirdi. Araçlarla Şelmo petrol sahasına gitmek için yola çıkardık. Bir saat süren yolculuğun sonunda sahaya ulaşırdık. Çalışma yerimiz ve malzemelerimiz ‘toplama merkezi’ denen alandaydı. Rabat dağı eteğindeki sahada 20 petrol kuyusu kazılmıştı, kuyuların bir kısmı üretim için yeterli değildi, kapatılmıştı.. .

PETROLLE İÇ İÇE İSMAİLKA!..

Meşe ağaçlarının olduğu o petrol sahasına en yakın köy İsmailka (Yanıkkaya) köyü idi. Saha ismini yerleşim yerinden 7 km uzaklığındaki bir köyden almıştı. Şelmo köyü. Bekirhan beldesine bağlı bir köydü. Orada yaşayan ahali ise ‘Bekira’ aşireti mensuplarıydı. Saha, ‘toprak-kum taş’ı karışımıydı. O alan, tarım için elverişsizdi. Köylüler, hayvancılıkla geçiniyordu. Bir kaç köylü, petrol kuyuları topraklarında kazıldığı için ‘kuyu bekçi’si olarak çalışırlardı. Rabat dağının ilginç benzetmesini sahanın petrol mühendisi Hicabi Sezer, yapmıştı:

“Dikkatlice bakılırsa, Rabat’ın görüntüsünün kartal tüyünde yapılan başlığı ile yatan bir Kızılderilinin kafasına benziyor.”
Haksız sayılmazdı. Alan olarak küçük bir sahadaki üretim oranı diğer firmalara nazaran oldukça fazlaydı. Üretim az personelle gerçekleştirilmesi işvereni az masrafla çok kazanma konusunda rahatlatıyordu.


PETROL GRAVİTESİ YÜKSEK SAHA

Şelmo sahasında petrolün gravitesi 34.1’di.  Ülkede üretilen en iyi gravitesinde Şelmo ikinci sahaydı. 1960’lı yıllarda Amerika'dan gelen petrolcüler, Adana’nın Bulgur dağı denen nahiyesinde bir sahada sondajla kara altına ulaşmışlardı. O sahada 39 gravitede petrol ülkenin en kaliteli petrolüydü. Bir kaç kuyu daha kazılır, ancak 2 veya 3 kuyudan üretim alınabilmişti. Sismik haritalarla Batman-Diyarbakır il sınırındaki Sinan köyünde de açılan kuyu, hayal kırıklığı yaşatmıştı dönemin petrolcülerine. Şelmo sahasında Şelmo-1 kuyusundan istenen vasıfta ve verimlilikte petrole rastlanır. Şelmo-2 olarak açılan kuyudan ülkenin en verimli kuyusu kazılmıştı.  Üretime geçirilen kuyunun günlük üretimi 12.000 varildi.


ŞELMO GÖZDE SAHAYDI

Şelmo sahasında 1966 yılına kadar sondaj kuyuları açılırdı. Her kuyu sahadaki petrol üretimini artırırdı. Boru hattı olmadığı için üretilen petrol tankerlerle Batman Rafinerisine  taşınırdı. TPAO daha sonra Şelmo-Batman arasına boru döşeyip üretilen petrolü rafineri stok tanklarına aktarırdı. Raman, Batı Raman ve Garzan sahasında üretilen 18 graviteli petrol, Şelmo sahasından yollanan 34.1 petrolle inceltilerek Rafineride işlenecek hale getirilirdi. İşte bu nedenle Batman Rafinerisinin üretim kapasitesi artırılmıştı. Batman’ın gelişip büyümesine azımsanamayacak kadar katkı sunan petrol sahası Şelmo’ydu.


TPAO, 86’DA 3’E BÖLÜNDÜ

80’li Yılların ortalarında TPAO, 3 bölüme ayrıldı. Sondaj-Üretim, Rafinaj ve Pipe-Line (BOTAŞ). Petrol pompalama işini BOTAŞ üstlendi.1993 yılında Şelmo’da kule personelinin kaçırılmasının ardından Mobil, sahada petrol üretimini durdurdu. 6 Ay sonra bir müteahhit aracılığıyla saha tekrar üretime açıldı. Kısa süre sonra saha bir Romen firmasına satıldı. Saha, adı ‘Güney Yıldız’ı olan petrol firmasına verildi. Firmanın sahibi Oyman Sayer’di. Petrol üretimi azaldıkça saha sık sık el değiştiriyordu. 5 Yıl sonra saha bu kez Kanada firmasına, bir kaç yıl sonra da ABD firması olan Transatlantic’e satılmıştı.ABD’li firma, sahaya yatırım yaparak 80’nin üzerinde petrol kuyusu açtı. Şu anda sahanın petrol üretimi. 3.500 varil civarında.  ABD Mobil firması sahayı işlettiği sürece Batman’a sayısız fayda sağlamıştı. (Sürecek)

Son Güncelleme: 09.08.2015 16:54
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.