Evet, Batman merkezi Kahramanmaraş’taki depremin ardından yatay mimariye yöneldi. Yeni konut alanlarının cazibe yeri diye görünen/bellenen Gültepe, Kanatlı ve Emso bölgesindeki araziler imara açılınca; şehir de hızla o bölgeye doğru kaymaya başladı. Birkaç yıl önce yapılaşmanın gözde alanı Hasankeyf turizm yoluydu. O güzergaha şimdi de kuzey bölgesi eklendi…
BU ŞEHİR BETONLA BÜYÜMESİN
2023’te Kahramanmaraş merkezli deprem riski nedeniyle Batman çok katlı yapılardan uzaklaşmıştı.
Yatay mimari şehrin bazı mahallelerine yansımıştı.
Cudi’nin bir bölümü, Hilal Mahallesi ve son dönemlerde de havalimanı yol güzergahındaki Gültepe ve Kanatlı çevresi; yatay mimarinin merkezine dönüşüyor.
Bu yeni yapılara kimsenin itirazı yok.
Her zaman yazıyoruz; bu şehir betonla büyüyen bir sanayi şehri olmak yerine tarımın yanı sıra eğitim gücüyle büyüyen bir teknoloji ve girişim şehri olmalı.
Bakın günümüzde kodlamanın bile yapay zekalar tarafından yapıldığı bir çağdayız artık.
Mesele sadece yazılım öğretmek değil, oyunun kurallarını yazacak aklı, ürünü ve sermayeyi burada toplamak.
Batman’ın elindeki kartlar güçleniyor.
Bilim merkezi açıldı…
Gençler bu alanda farkındalık yaratacak bilişim, yazılım ve mühendislikte sahaya hazır nitelikli iş gücü yetiştirerek insan kaynağını beslemeli.
Batman için kim farkındalık yaratacak bir projeyi hayata geçirirse ne mutlu ona.
Elbette bu şehir depremle unutulmayan yapılara da kavuşmalı ama verimli bir ovayı da korumalıdır diyoruz.
Tabii bunun uzun erişimli planlamayla yapılması gerekir.
Günübirlik hesaplarla değil.
VERİMLİ OVAYI KORUYABİLSEYDİK
Batman’ın yerinde kentsel dönüşüme ihtiyacı var.
Bunu defalarca bu köşede yazdık ve yazmaya devam edeceğiz.
Bu konuda her fikir ve düşüncelerimizi de sürekli yazacağız.
Şehrin eski mahallelerini dolaştığınızda 60-70 yıllık yıkılmaya yüz tutmuş yapıları görüyorsunuz.
Ve o yapıların kentsel dönüşüme dönüştürüleceği konusunda şimdilik bir adım yok gibi.
O bölgelerde gecikmeksizin ilk adımlar atılmalı.
Unutmayalım her kazanılan alan yatırım alanını kurtaracaktır.
3 yıldır Cumhuriyet ve Şirinevler Mahalleleri kentsel dönüşümde 'pilot mahalle' seçilmişti.
Bakalım önümüzdeki aylarda bu iki mahalle için nasıl bir karar çıkacak.
Biz de semt sakinleri kadar merak ediyoruz.
İki mahalle muhtarı Hakkı Yorulmaz ve Zeki Yasak, seslerini en iyi şekilde bizim duyurduğumuzu düşünüyor olacaklar ki, bizi her gördüklerinde;
“Biraz daha bu konuyu işleseniz mahalle sakinleri yakamıza yapışmış durumda. Ne olacak kentsel dönüşüm projesinin meselesi” diyorlar.
Şirinevler ve Cumhuriyet mahalleleri kadar Kısmet’te Yeşiltepe’ye… Aydınlıkevler’den Çarşı’ya dek birçok semtin gözü; yerinde kentsel dönüşümde.
Batman’ın eski yerleşim bölgelerinin umudu kentsel dönüşüm.
Ancak ilk etapta kentsel dönüşümün uygulanacağı iki mahalle var.
Bu iki mahalle bitmeden diğer eski mahalleler için şimdi bir şey söylemek doğru olmaz.
EMSO TEPESİNDEN BATMAN’A BAKIŞ
Son aylarda inşaat sektörünün cazibe merkezi haline gelen Gültepe, Kanatlı ve Emso bölgesinde nabız yokladık.
Özel Harekat yerleşkesindeki uç noktasındaki tepeden şehrin yeni konut siteleri ile villaların yapıldığı alanı gözlemledik.
İnşaat sektörü almış başını gitmiş…
Batman bu alanda konutların da arsa fiyatları cep yakıyor.
Bir zamanlar Batman Ovası’nın verimli bölgesi bu alandı.
2001 yılında Marangozcular ve Kaynakçılar Sitesi tamamlanmıştı.
200 işyeri kapasiteli sitenin etrafında iki elin parmak sayısı kadar yapı vardı.
Çöl ortasında bir vaha olan o sitenin karşı yakasında Özel İdare yerleşkesi bulunuyordu.
Batman, Kozluk, Silvan yolu tek şeritli eski Tilmerç köyünün ötesi tamamen buğday, mercimek, arpa ve pamuk alanlarıydı.
30 yıl öncesinde arşivimizdeki eski fotoğraflar ile günümüzdeki manzaraya baktığımda kendi kendime söylendim;
“Artık bu bölge de betona yenik düştü” dedim.
3 yıl önce Batman’a konuk olan eski Sosyal Hizmetler’den sorumlu Devlet Bakanı Hasan Gemici, Hasankeyf’ten Batman’a gelirken yol güzergahında verimli arsaların çok katlı sitelere dönüştürülmesine şaşırmıştı.
Eski Bakan Gemici ile sohbetimizin bir bölümü verimli arazilerin neden betona dönüştürüldüğüyle ilgiliydi.
Dün Batman Ovası’nın bir bölümünü izlerken; Toprak ve Ekolojik Hayatı Koruma Derneği Başkanı Bedrettin Nasıroğlu’nun sözleri aklıma geldi.
Kanaat önderi Nasıroğlu, ovadaki verimli arazilerin korunamamasından sitem ediyordu;
“Birinci derece tarım arazilerini hızla kaybediyoruz. Bu betona doğru giden yol Batman’ı tarımdan uzaklaştıracaktır. Biz hep beton yatırımına yönelirsek, birkaç yıl sonra hububat ekecek toprak bulamayacağız.”
Yazımızı Nasıroğlu’nun önemli sözleriyle noktalayalım;
“Böyle giderse hububat ekemeyeceğiz, beton da karın doyurmayacaktır.”
Umarız kalan verimli arazileri korumuş oluruz.
Beton yerine, doğaya ve sosyal yaşamın ferah alanlarına yönelip, tarım ürünlerinin keyfini çıkarırız.
Sağlıkla kalın, Çağdaş’la kalın.