*Batman’ı ortadan ikiye bölen -ki bir şehir için bulunmaz bir değerdir- İluh Deresi, son 40 yılda taşkınlar sonucu birkaç kez, sel felaketi yarattı. Bu felaketin yol açtığı yıkım ve can kayıplarının arttığını gördük. Son 3 büyük selin yarattığı felaketin yakın tanığıyız. Taşkın ve ardından gelen selin her doğal afet gibi önlenemeyeceğinin bilincindeyiz. Ancak zamanında alınacak önlemlere can ve mal kayıpları asgari düzeye indirilebilirdi…
*Şimdi yine yoğun yağmurların başlayacağı mevsimdeyiz ve bugünden itibaren, henüz geç olmadan alınacak bazı önlemlerle sel baskınlarının neden olduğu kayıpları asgari düzeye inebilir. Geç olduğunun farkındayız ama 70 Yıl önce, Devlet Su İşleri sorumluluğundaki o bölgede gerekli önlemler alınsaydı, daha doğru bir ifadeyle, sorumluluğunu yerine getirseydi o kaybettiğimiz canlarımız yaşıyor olacaktı ve yıkıp yok eden taşkınlar olmayacaktı…
66-73 YILLARININ BATMAN'I...
Batman henüz küçük bir ilçe iken, konumu ve ülke ekonomisine yaptığı büyük katkıyla, birçok şehri geride bırakmıştı.
Biz bu büyüklüğü ve ülkeye kattığı ekonomik değerin farkında değildik diye yazarsak yanılmış olmayız.
66-73 Yıllarında dönemin Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, bu önemin farkında olduğu içindir ki gecikmeden geniş bir heyetle petrolün başkentine adeta çıkarma yaparak Batman Havalimanına iniş yapmıştı.
Ülke genelindeki 10’ununcu geziyi Batman’a yapan Sunay, ülkenin ilk rafinerisi, Batman Tüpraş’taki bazı üniteleri, dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı'nın da olduğu kalabalık bir heyetle ziyaret etmişti.
O zamanlar rafineri TPAO bünyesindeydi.
Eski Bölge Müdürlüğü binasında brifing alan Sunay, o zamanlar önemi çok büyük olan Tüp Gaz dolum tesislerini de yakından incelemiş ve o dönemler yılda 600 bin ton kapasiteli rafinerinin yıllık üretiminin 1 milyon ton kapasitenin üzerine çıkarılmasını istemiş.
Bu açıdan baktığımızda, Batman’ın ülke ekonomisi içindeki durumu daha iyi anlaşılacaktır.
Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay’ın Batman ziyareti sırasında TRT’nin yaptığı çekimlere ulaştık ve bu 6.5 dakikalık videoyu sosyal medya hesaplarımızdan yayımlayacağız.
Buradan okurlarımızın bilgisine sunmuş olalım.
Batman Rafineri'sini özelleştirme kapsamında devralan Koç’un üretimi halen eski seviyesinde olduğunu duyuyoruz.
Doğrulayamadığımız için kesin bir şey yazamıyoruz.
Bir zamanlar üst düzey bürokrat ve teknokratların göz bebeği Batman Rafinerisi'ne Sunay’ın ardından ‘Barajlar Kralı’ dönemin Başbakanı Süleyman Demirel gelmişti.
Demirel, Batman’ın ilk Belediye Başkanı Sait Ramanlı’nın yaptığı, eski iki katlı Belediye binasının balkonunda halka hitap ettiğinde yanında o zamanın Belediye Başkanı Avukat Mustafa Ramanlı vardı.
Nur içinde yatsın.
Fötr şapkasını salladığında Demirel’i görmek için DDY’nin vagonlarının üzerinde ve Belediye önünde toplanan halk, Başkanı özel bir ilgiyle dinlemişti.
Aradan 50 yıl geçti, ülkenin ilk rafinerisinden dereye akan atıklar, o berrak suyu, İluh deresini kirletip, çevresine mikrop saçmıştı.
YILLARIN TAHRİBATI
2006 Yılındaki büyük yıkımdan dersler çıkarıp gerekli önlemleri almadığımız için o dere geçen yıl yine taşmış ve korkunç görüntülere sahne olmuştu.
4 Canı kaybettiğimiz gibi, zaten ekonomik zorluk yaşayan dere kenarındaki insanlara çok büyük maddi bir yük bindirmişti.
Evet, geçmişten bugüne kadar, İluh deresine her baktığımızda 50 ve 60 yılın ilgisizliğini ve ihmalini görebiliyoruz.
Dere yatağına bitişik hatta neredeyse dere içine derme çatma yapılar yapılmış.
Böylelikle yıllar öncesinden dere ıslah çalışmasına yönelik hiçbir şey yapılmadığı anlaşılıyor.
Geçmişte yaşanan sel manzaralarına baktığımızda, yukarıda da belirtmiştik ama şunu net olarak söyleyebiliriz ki 70’li Yılların başında Batman’a konuk olan üst düzey yetkililere; bu kanayan yara ‘iluh’ deresinin sorunu anlatılabilseydi, belki de canlarımızı kaybetmeyecektik.
Bu kadar büyük maddi kayıp meydana gelmezdi.
Geçmişin sularında gezinmek yerine bugün ve bugünün politikacı ve yetkililere İluh deresi ile çevresinin bir an önce ıslahının yapılması için bir kez daha çağrımızı yapmış olalım.
Evet bir su şehri olan Batman’daki sel baskınlarına karşı bu günlerde il yöneticilerinin hayata geçirdiği projeleri çok önemsediğimizi belirtmek isteriz.
Aynı zamanda yapılan her çalışmayı takdir ederek teşekkürlerimizi sunuyoruz.
Her yıl olduğu gibi, bu yıl da verilen sözler ve taahhütlerin eskiye inat, daha bir ciddiyetle ve çözüm odaklı adımların atılması dileğiyle…
Sağlıkla kalın…