Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Abdullah Öcalan konusunda verdiği kararda umut hakkını hatırlatması Öcalan’ın serbest bırakılması konusunda yasal bir sıkıntının da olmayabileceğini göstermesi açısından önemlidir.
Konunun hukuki yanlarının hukukçular tarafından detaylı bir şekilde incelenip değerlendirilmesi yapılacak elbet, bize göre ise konunun incelenmesi ve önemi; Türkiye barışına sunacağı katkıdır. Düzenlenen imza kampanyası ile Öcalan’a özgürlük talepleri dile getiriliyor. Yine bu konuda Avrupa parlamentosunun önü başta olmak üzere değişik yerlerde oturma eylemlerini yapıldığı da kamuoyunun yakından takip ettiği konuların başında geliyor.
Türkiye’de son bir yıldır silahların susması ile insanlar rahat bir nefes almaya başladılar. Hükümetin çözüm süreci olarak adlandırdığı sürecin gerçekleşmesinde ve başarıya ulaşmasından İmralıda bulunan Abdullah Öcalan’ın oynadığı rol elbette inkâr edilecek bir konu değildir. 21 Mart 2013 Newrozu kutlamalarına gönderdiği mesajla ateşkesi ilan eden kendisiydi. Bu yıl yine Diyarbakır’da kutlanacak olan Newroz bayramına göndereceği mesajla barış ve çözüm sürecine olan yaklaşımını deklere etmesi bekleniyor. Son bir yıllık süreçte sağlanan ateşkes ve çatışmasızlık ortamının birçok konunun çözümü kavuşmasına veya çözüm yoluna girmesine katkı sunduğunu da dikkatlerden kaçırmamak gerekiyor.
Böylesi önemli bir yaptırım gücüne sahip olan bir insanı cezaevlerinin demir parmaklıkları arkasından ömür boyu bırakmanın uygun olmayacağı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından da kabul edilmiş durumda. Yüksek mahkeme kararında Türkiye’ye yönelik şu hatırlatmayı yapmaktadır. İdam ve ölüm cezasını kaldıran bir ülke olarak cezaevlerinde olan mahkûmların ölünceye kadar burada tutulması bu kararla uyuşmamaktadır. Çünkü ölünceye kadar bir insanı cezaevinde tutmak demek aslında idam cezasının başka bir şekilde infaz edilmesi anlamına gelmektedir. Hal böyle olunca da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bu sürenin 25 yıl ile sınırlandırılmasının makul olacağını belirtmek istemektedir. Bu normal mahkûmlar için uygulanması gereken bir durum olarak değerlendirilmiş olsa da Öcalan gibi bir konumda olan ve barış ve çözüm konusunda etkili olan insanların koşullarının iyileştirilmesinin Türkiye’nin barış ortamında ilerlemesine büyük katkılar sunacağı kesindir.
AİHM’sinin umut hakkı olarak nitelendirdiği bu uygulama nasıl ki insani bir hak olarak tanımlanmaktaysa bizim ülke vatandaşları olarak da barış hakkımızın bulunması gerektiği de dikkatlerden kaçırılmaması gereken bir durumdur.
Türkiye ateş çemberine dönüşen coğrafya içerisinde etkili bir ülke olma umudunu ancak istikrarlı bir siyasal yönetim ve huzurlu bir sosyal yapı ile sürdürebilir. Bu da Kürtlerle çatışmanın olmaması gerektiği anlamına gelmektedir. Kendi iç barışını sağlayamayan bir ülkenin bu coğrafyada hedeflerine ulaşması kolay değil. Baskı politikalarının sonuç getirmediğini de komşularımızda yaşanan iç savaşlardan çok rahatlıkla anlamak mümkün. Hele hele oluşun son yapılanmalardan sonra eski tas eski hamam mantığı ile Ortadoğu da at koşturulamayacağı gerçeğini de görmemiz gerekiyor.
Bu durumda yapılması gereken ise iç çatışmalara, huzursuzluklara, sosyal patlamalara neden olacak politikalar uygulamak değil barış ve kardeşliği pekiştirecek, huzuru sağlayacak, sosyal sorunlara, kültürel zenginliklere olanak tanıyacak politikalar uygulamaktır.
Bu politikaları gerçekleştirmek için ve ülkenin ilerlemesi vatandaşın huzurunun sağlanması ve sosyal bağların güçlendirilmesi için kim katkı sunabiliyorsa bu katkıyı sunmalarına olanak tanımak gerektiği düşüncesindeyiz. Geleceğin güçlü ülkesi olmak istiyorsak bunu istikrarla yakalamaktan başka yol yok. O halde kim istikrar ve çözüme katkı sunabiliyorsa onun yeri demir parmaklıkların arkası değil çözüme katkı sunabileceği koşulları ve olanakları yakalayabileceği yerdir.
Bu nedenle Öcalan için kullanılacak olan “umut hakkının” ülkenin barış ve kardeşlik ortamı için de gerekli olan bir “Umut hakkı” olduğunu bilmekte yarar var. Özgürlüklerle özgür ortamların yakalanması mümkündür. Özgürleştirmeden özgürleşmek zor çünkü.