Bu hafta semt pazarındaydım.
Pazarlarda gözüm gönlüm açılır, keyif alırım.
Pazar yerleri şenlik yeri gibidir.
Kış meyveleri ve sebzeleri tezgahlarda rengarenk.
Ne ararsan var!
Memleketim meyve ve sebzeler açısından bir cennet bahçesi.
Ama bu mevsimde en çok sevdiğim kökgiller.
Çeşit çeşit turplar, büyüklü küçüklü yeşil yapraklı mis gibi kokan kerevizler, kum havuçları çıtı çıtır, yer elmaları ve -şevketi bostan- Egeliler bilir.
FAVORİM KIRMIZI PANCAR
Ama benim en çok takıldığım hem rengiyle hem lezzetiyle kırmızı pancardır.
Neler yapılmaz ki kırmızı pancarla.
Kıpkırmızı rengiyle mutfağın ve sofraların büyüsüdür.
Yapraklarından kavurma, haşlanıp hazırlanan turşu ve mezelik ezmeler.
Pancarın sağlık açısından faydaları çoktur ancak riskleri de vardır.
Pancarda, beş temel vitamin, kalsiyum, demir, potasyum gibi sağlıklı besinlerle doludur.
Pancar, lif, folat ve C vitamini açısından zengin bir sebzedir.
İlaveten pancar, betain, magnezyum ve diğer antioksidanlar (özellikle betasiyanin) içerir.
KALP DOSTU PANCAR
Pancar, kalp hastalığı riskini azaltır.
Pancar, folat ve betain açısından zengin bir kaynaktır.
Bu besinler birlikte çalışarak, damarlara zarar veren iltihaplanmaya neden olarak kalp hastalığı riskini artırabilen kimyasal-homosistein- kan seviyelerini düşürmeye yardımcı olur.
Ayrıca pancar damarları genişleten ve iltihaplanmayla savaşan nitratlar da içerir.
Nitrik oksit bir nitrattır.
Bir gazdır ve atardamarların iç yüzeyinden yayılır ve çevredeki düz kas hücrelerini gevşeterek atardamarları genişletir ve kan basıncını düşürür.
Bu da damar sertleşmesini, kalp krizini ve felci önlemeye yardımcı olur.
Salataya birkaç dilim kırmızı veya bazı bölgelerde sarı pancar eklemek sağlığınız açısından büyük bir fark yaratacaktır.
Diğer sebzelerle birlikte kalp krizi, felç ve yüksek tansiyonu önlemeye yardımcı olur.
Nitrik oksit ayrıca ıspanak, lahana ve marul gibi doğal nitrat ve nitrit içeren yeşil yapraklı sebzelerden de oluşur.
Ağız ve midedeki bakteriler nitratları nitritlere ve nitrik okside dönüştürür ve bu da ince bağırsakta emilir.
Çok fazla yağ, çok fazla nişasta ve şeker,
Nitrik oksit oluşumunu engeller.
Egzersiz ve dinlenme, atardamar duvarlarında daha fazla Nitrik oksit üretimine yol açar.
PANCAR, HER DERDE DEVA
Pancar kanserle savaşır.
Pancar, bazı kanser türlerinin riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini gösteren çalışmalarla desteklenen yüksek düzeyde antioksidan ve anti-inflamatuar madde içerir.
Çarpıcı kırmızı rengini, bazı ön araştırmaların hücreleri zararlı kanserojenlere karşı korumaya yardımcı olabileceğini gösterdiği bir bitki pigmenti olan betasiyaninden alır.
Ayrıca, pancarda bulunan benzersiz bir lifin yüksek seviyelerinin, kolon kanseri riskinin azalmasıyla bağlantılı olabileceği düşünülmektedir.
Pancar göz sağlığını destekler.
Pancar yaprakları, gözleri yaşa bağlı makula dejenerasyonu ve katarakttan korumaya yardımcı olan bir antioksidan olan lutein açısından zengin bir kaynaktır.
Ayrıca gözlerinizin ve sinir dokularınızın sağlığını iyileştirmeye yardımcı olabilecek çok çeşitli -fitokimyasallar- içerirler.
Pancar vücut dayanıklılığı artırır.
Yapılan çalışmalarda, antrenmandan önce az miktarda elma suyuyla karıştırılmış pancar suyu içen sporcuların, içmeyenlere göre daha iyi dayanıklılık ve daha düşük dinlenme kan basıncına sahip oldukları bulundu.
Performans artışının, pancar kökünde bulunan nitratlardan kaynaklandığı düşünülüyor.
Ek araştırmalar, pancar-elma suyu karışımının yaşlılar için bazı aktiviteleri (yürüyüş gibi) daha az yorucu hale getirebileceğini öne sürüyor.
Pancar, demans riskini azaltır.
Pancar, vücudunuzdaki ve beyninizdeki kan akışını artırmaya yardımcı olan nitrik asit üretir.
Yaşlı yetişkinler üzerinde yapılan radyoloji görüntülemeleri, pancar suyu içeren yüksek nitratlı bir diyet uyguladıktan sonra deneklerin ön beyin bölgesi -frontal loblarının- beyaz maddesine daha fazla kan akışı olduğunu göstermiştir.
Pancar kabızlığa iyi gelir.
Lif, sindirim sisteminizin sorunsuz çalışmasına yardımcı olur ve pancar bol miktarda lif içerir.
AZI KARAR, ÇOĞU ZARAR
Her güzelin bir kusuru olur denir ya
Çok sevdiğimiz pancarın da sağlık riskleri vardır.
Pancar tüketmeyi elbette abartmamalıyız.
Pancar böbrek taşı oluşumuna katkıda bulunur.
Böbrek taşı oluşumuna yatkınsanız, pancar yapraklarını dikkatli tüketmeniz gerekebilir.
Pancar yaprakları, küçük kristaller oluşturabilen ve böbrek taşı oluşumuna katkıda bulunabilen oksalat bakımından yüksektir.
Ayrıca pancar gut hastalığına neden olabilir.
Pancar, oksalat açısından zengindir ve bu da vücutta çok fazla ürik asit biriktiğinde ortaya çıkan bir tür eklem iltihabı -artrit-olan gut adı verilen bir sağlık sorununa katkıda bulunabilir.
Pancar dışkınızın rengini değiştirir, korkmayın!
Pancarın tuvalete çıkmanıza yardımcı olduğunu fark edebilirsiniz, ancak idrarınız veya dışkınız pembe veya kırmızı ise endişelenmeyin.
Bu kan değildir ve aslında zararsızdır.
Afiyetle!