Seçimin kazananı belli. Öyle ki bu belirginlik tarihten kaynaklıdır.
Önümüzde ki seçim tarihimizin ilk seçimi değil bu nedenle yapılan yorumların ağrılıklı olarak geçmişe dayalı olması gerekiyor ki yönünü bulabilsin.
Erdoğan bunu yaptı...
Demirtaş bu konuyu gündeme getirmedi...
Kılıçdaroğlu böyle de şöyle...
Gibi yorumlar doğru yönü verici nitelikte değildir çünkü partilerin ve parti liderlerinin yaptıklarının seçime etki oranı düşüktür çünkü belirli bir yapı ve bu yapıya alışkanlıktır ana mesele.
Geçmiş tercihlere bakılmadan ve seçimleri tarihsel bağlamdan kopuk analiz edildiği taktirde sadece o seçim döneminde olup bitenler açıklanır. Seçime tarihin ilk seçimiymiş gibi bakanlar ancak anlık durumların etkisinin fazla olacağını düşünür.
Seçimlere dair birkaç temel prensip vardır;
Bunlardan ilki önemli bir kriz veya lider değişikliği yok ise seçmenler bir önceki seçimlerde tercih ettikleri partiyi tekrardan destekliyor. Bunun nedeni ise insani bir durumdur. Çünkü insanlar alışkanlıklarından kolay kolay vazgeçmez, hayatını karmaşık bir yapıya koymaktan korkar.
İşin özü tarihsel süreçten gelir ve öyleki;
AKP başarısını geçmişte ki sağ partilerin başarısından alır.
Ülkenin genel bir seçmen pazarı var ve bu partiler bu pazarda oy kapmaya çalışıyor. Bu pazarda ideolojik olarak 3'te 2 sağ ve 3'te 1 sol diye ikiye bölünmüş durumda. Türkiye'de çok partili döneme geçildikten sonra yapılan tüm seçimlerde sağ partilerin oy toplamı sol partilerin oy toplamından genel olarak çok üstünde. Ülkenin yapısı belli...
Türkiye ideolojik olarak sağın hegomanyasında olan bir ülkedir. Sol, başarısızlığının büyük bir bölümünü geçmişten almaktadır. Sol partilerin aldığı oyların toplamı sağ partilerin aldığı oyların toplamına en yakın olduğu tarih 1977'dir.
AKP sistem partisidir. Sistemi en iyi analiz eden ve ülke yapısını da en iyi bilen bir partidir. Sağ oylarının ezici çoğunluğunu alması da seçimden birinci parti olarak çıkmasını sağlıyor.
Makrosal bir tarafa mikro süreçler denilen kampanya süreçleri, lider sunumu gibi algı yönetimine bağlı faktörlerde kriz olmadığı takdirde %15-%20 arasında bir etkiye sahiptir.
Tarih bellirli bir yapıya sahip olabilir ama değişimler de süreç ister...
Yarınınızın, bugününüzden daha iyi olması dileğiyle, hoşçakalın...