Almanya'da Frankfurt Havalimanı'nda çalışan 6 kişide sıtma tespit edildiği, hastalardan ikisinin hayatını kaybettiği bildirildi. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Müberra Hraloğlu, sıtmanın parazitlerin neden olduğu ve insana temel olarak enfekte Anopheles sivrisineklerinin ısırmasıyla bulaşan ciddi bir enfeksiyon hastalığı olduğunu söyledi.

'Her sivrisinek ısırığı sıtma anlamına gelmez'

Almanya'daki vakaların kamuoyunda endişeye yol açabileceğini belirten Dr. Hraloğlu, 'Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. Her sivrisinek sıtma taşımaz ve her sivrisinek ısırığı sıtma anlamına gelmez. Hastalığın bulaşabilmesi için sıtma parazitini taşıyan enfekte bir Anopheles sivrisineğinin kişiyi ısırması gerekir. Almanya'da yaşanan olay da rutin bir bulaş zincirinden çok, enfekte bir sivrisineğin uçakla taşınmış olabileceğinin değerlendirildiği oldukça nadir bir durumdur' dedi.

Frankfurt'taki yetkililer de toplum geneli açısından riskin çok düşük olduğunu, insandan insana olağan bir bulaş zinciri beklenmediğini bildirdi.

'Ateşi grip diye geçiştirmeyin'

Sıtmanın ilk belirtilerinin birçok enfeksiyon hastalığıyla karışabileceğine dikkat çeken Hraloğlu, özellikle seyahat öyküsünün tanıda önemli olduğunu ifade ederek şunları söyledi:

'En sık görülen belirtiler arasında ateş, titreme, baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları, halsizlik, bulantı ve kusma bulunuyor. İlk dönemde grip benzeri bir tablo görülebildiği için hastalık gözden kaçabilir. Özellikle yakın zamanda sıtmanın görüldüğü bir bölgeye seyahat etmiş bir kişide ateş gelişmişse mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve seyahat öyküsü hekime bildirilmelidir.'

'Seyahatten döndükten sonra da belirtilere dikkat'

Belirtilerin sivrisinek ısırığının hemen ardından ortaya çıkmayabileceğine işaret eden Dr. Hraloğlu, 'Sıtmanın kuluçka süresi etkene göre değişebilir. Belirtiler çoğunlukla günler veya haftalar sonra başlayabildiği gibi bazı sıtma türlerinde daha geç dönemde de ortaya çıkabilir. Bu nedenle sıtmanın görüldüğü bir bölgeden dönen kişiler, aradan zaman geçmiş olsa dahi ateş geliştiğinde seyahat öykülerini doktorlarıyla mutlaka paylaşmalıdır' ifadelerini kullandı.

Hraloğlu, sıtma belirtilerinin çoğu vakada enfekte sivrisinek ısırığından yaklaşık 7-30 gün sonra başlayabildiği, bazı türlerde ise hastalığın daha geç ortaya çıkabileceği bildirildi.

Sivrisineklerden korunmak için şu önlemlere dikkat çeken Dr. Hraloğlu, 'Özellikle akşam ve gece saatlerinde sivrisinek ısırıklarına karşı daha dikkatli olunmalı. Açıkta kalan cilt bölgelerinde uygun sivrisinek kovucu ürünler kullanılmalı. Uzun kollu kıyafetler ve uzun pantolon tercih edilmeli. Pencere ve kapılarda sineklik kullanılmalı. Riskli bölgelerde gerektiğinde sivrisinek cibinlikleri tercih edilmeli. Sıtmanın görüldüğü ülkelere seyahat öncesinde koruyucu ilaç gerekip gerekmediği konusunda sağlık profesyoneline danışılmalı' dedi.

'Erken tanı gecikmemeli'

Sıtmanın önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu vurgulayan Hraloğlu, 'Almanya'daki vakalar nadir bir bulaş biçimini göstermesi açısından dikkat çekici. Ancak asıl verilmesi gereken mesaj panik değil, farkındalık olmalı. Özellikle sıtma riski bulunan bölgelere seyahat eden kişilerde nedeni açıklanamayan ateş ve titreme varsa hastalık mutlaka akla gelmeli. Sıtmada erken tanı ve uygun tedavi, ağır hastalık ve ölüm riskinin azaltılmasında büyük önem taşıyor' diye konuştu.

Gaziantep'te yaşayan 46 yaşındaki Selma Gök, karın bölgesini neredeyse tamamen dolduran ve sol bacağına kadar uzanan nüks retroperitoneal liposarkom (tümör) nedeniyle ciddi sağlık sorunları yaşamaya başladı. Daha önce farklı bir merkezde ameliyat edilen Selma Gök'te, tümörün yeniden ortaya çıkmasının ardından karında giderek artan şişkinlik ve dolgunluk, bulantı-kusma, yemek yiyememe gibi şikâyetlerin yanı sıra tümörün sol bacağa doğru ilerlemesi nedeniyle sinir basısına bağlı yürüme güçlüğü ve topallama da gelişti.

Karın bölgesinde 20 kilogramı bulan tümör çıkarıldı

Daha sonrasında Gaziantep Şehir Hastanesi'ne başvuran ve Cerrahi Onkoloji Uzmanı Op. Dr. Muhammed Tahir Akça tarafından muayene edilen Gök'e operasyon planlandı. Yaklaşık 20 kilogram ağırlığındaki tümör dokularının çıkarıldığı ameliyatta, en büyük kitlenin 53x30 santimetre boyutlarında olduğu belirtildi. Tümörün sol böbreği tamamen sarması nedeniyle büyük kitleyle birlikte sol böbrek de çıkarılırken, karın bölgesinin farklı alanlarında bulunan çok sayıda daha küçük tümör de cerrahi olarak temizlendi. Tümörün sol bacağa uzanan yaklaşık 12 santimetrelik bölümü de çıkarılarak sinir üzerindeki baskı ortadan kaldırıldı.

Konu ile ilgili Gaziantep Şehir Hastanesi'nden yapılan açıklamada, 'Sinsi ilerleyebilen ve uzun süre belirti vermeden büyüyebilen bu tümörler, çok büyük boyutlara ulaşabiliyor. Nüks etme eğilimi yüksek olan retroperitoneal liposarkomlarda, uygun hastalarda tümörün cerrahi olarak tamamen çıkarılması tedavinin temelini oluşturuyor. Gaziantep Şehir Hastanesi'nde gerçekleştirilen bu operasyonla, hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen tümör yükü ortadan kaldırılırken, sinir basısına bağlı yürüme problemi ve karın içi basıya bağlı beslenme güçlüğü de giderilmiş oldu. Gaziantep Şehir Hastanesi, ileri düzey cerrahi gerektiren nadir ve kompleks vakalarda deneyimli uzman kadrosu ve gelişmiş teknolojik altyapısıyla hastalarına umut olmaya devam ediyor' ifadelerine yer verildi.

Medicana Ataköy Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü'nden Doç. Dr. Çiğdem Pulatoğlu, adet döngüsü boyunca östrojen ve progesteron düzeylerinde meydana gelen değişimlerin yalnızca üreme sistemini değil, beyin, cilt, uyku, iştah ve sıvı dengesi gibi birçok sistemi etkileyebildiğini belirterek, 'Burada önemli olan yalnızca hormonların düzeyi değil, kişinin bu hormonal değişimlere verdiği yanıttır. Aynı hormonal değişikliği yaşayan iki kadından biri hiçbir belirti yaşamazken, diğerinde belirgin ruhsal ve fiziksel yakınmalar ortaya çıkabilir' dedi.

Hormonlarda iniş çıkışlar oluyor

Yumurtlamanın ardından başlayan luteal dönemde progesteron yükselirken, östrojenin de bir süre daha yüksek seviyelerde seyrettiğine değinen Doç. Dr. Çiğdem Pulatoğlu, 'Gebelik oluşmadığında ise döngünün sonuna doğru her iki hormonun düzeyi düşüyor ve adet kanaması başlıyor. Bu hormonal dalgalanmalar bazı kadınlarda adet öncesi belirtilere yol açabilir. Adet öncesinde sinirlilik, tahammülsüzlük, daha kolay ağlama, kaygı, konsantrasyon güçlüğü ve motivasyon azalması görülebilir. Fiziksel olarak ise yorgunluk, baş ağrısı, meme hassasiyeti, karında şişkinlik, ağrı, uyku bozukluğu ve iştah değişiklikleri yaşanabilir. Özellikle 'Adetim yaklaşınca sürekli çikolata istiyorum', 'Karnım balon gibi oluyor' veya 'Cildim bir anda bozuldu' şeklindeki şikâyetlerin de biyolojik bir karşılığı vardır ancak bunlar her kadında aynı görünmeyebilir' şeklinde görüş verdi.

Adet öncesi sinirlilik sadece 'mod değişikliği' değil

Adet öncesinde ortaya çıkan sinirlilik ve tahammülsüzlüğün de bilimsel olarak tanımlanmış belirtiler arasında yer aldığını belirten Doç. Dr. Pulatoğlu, 'Östrojen ve progesterondaki değişiklikler serotonin ve GABA gibi nörotransmitter sistemlerini etkileyebilir. Bunun yanında uyku bozukluğu, şişkinlik, ağrı ve iştah değişiklikleri de kişinin stres eşiğini düşürebilir. Normalde kolaylıkla tolere ettiğimiz bir durum, adet öncesinde çok daha rahatsız edici hale gelebilir. Ancak yaşanan her duygusal değişiklik de hormonlara bağlanmamalı. Belirtiler her ay belirgin şekilde tekrarlıyor ve kişinin iş, sosyal yaşam veya ilişkilerini etkiliyorsa daha ağır bir premenstrüel tablo olan PMDD açısından değerlendirme yapılması gerekir' şeklinde konuştu.

Tartıdaki birkaç günlük artışın tamamı yağ değildir

Luteal dönemde yalnızca ruh halinde değil, görünüşte de geçici değişiklikler yaşanabileceğini belirten Doç. Dr. Pulatoğlu, 'Bu dönemde özellikle ciltte yağlanma ve akne eğiliminde artış olabilir. Ayrıca karın, meme, el ve yüzde dolgunluk hissedilebilir. Tartıda birkaç günlük artış da görülebilir. Ancak bu artışın tamamını yağlanma olarak değerlendirmemek gerekir. Geçici sıvı tutulumu önemli bir rol oynayabilir' dedi.

Her dönemde farklı bir beslenme programına gerek yok

'Luteal dönemde mutlaka protein ağırlıklı beslenmek gerekir' şeklinde bir kural olmadığını ifade eden Doç. Dr. Çiğdem Pulatoğlu, 'Yeterli protein, sebze ve meyveler, tam tahıllar, baklagiller ve sağlıklı yağları içeren dengeli bir beslenme temel yaklaşım olmalı. Adet öncesinde karbonhidrat ve tatlı isteği artabilir. Bu nedenle karbonhidratı tamamen kesmek yerine yulaf, bulgur, tam tahıllar, patates ve baklagiller gibi kompleks karbonhidratları tercih etmek daha doğru. Fiziksel egzersiz de bırakılmamalıdır. Adet döneminde ağrı veya yorgunluk varsa yürüyüş, yoga, pilates veya daha hafif egzersizler tercih edilebilir. Enerjimizin yüksek olduğu dönemlerde daha yoğun antrenmanlar yapılabilir. Luteal dönemin sonlarında yorgunluk veya ağrı artıyorsa egzersizin şiddetini azaltmak mantıklıdır' ifadelerini kullandı.

Adet öncesi uyku da bozulabilir

Hormonal değişimlerin uyku düzenini de etkileyebildiğini belirten Doç. Dr. Pulatoğlu, özellikle luteal dönemin sonlarında bazı kadınlarda uykuya dalma güçlüğü, gece uyanmaları veya sabah yorgun uyanma görülebileceğini söyledi. Adet öncesinde hafif düzeyde PMS belirtilerinin yaygın olduğunu ancak belirtilerin şiddetli olması durumunda profesyonel değerlendirme gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Çiğdem Pulatoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

'Her ay adet öncesinde birkaç gün süren hafif değişiklikler yaşayabiliriz. Ancak yoğun depresif duygu durum, belirgin kaygı, kontrol edilmesi güç öfke veya günlük yaşamı, iş hayatını ve ilişkileri ciddi şekilde etkileyen belirtiler varsa bunu yalnızca 'hormonlarım böyle' diyerek kabullenmemek gerekir. PMDD gibi tedavi edilebilir tablolar söz konusu olabilir. Önemli olan kendi döngümüzü tanımak, belirtilerimizi takip etmek ve yaşam kalitemizi etkileyen durumlarda destek almaktır.'

Yargıtay'ın düzenli ve süreklilik arz eden bahşiş ödemelerini ücret kapsamında değerlendiren kararı; özellikle restoran, kafe, otel ve turizm sektöründe çalışan işçilerin kıdem tazminatı ve fazla mesai hesaplarını doğrudan etkiliyor. Buna göre, sürekli bahşiş alan işçinin bu gelirinin somut olayın şartlarına göre ücretin bir parçası olarak değerlendirilmesi ve kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması mümkün olurken, fazla mesai hesabında garanti ücret ile bahşiş kısmı farklı katsayılarla hesaplanıyor. İşverenler açısından ise düzenli bahşiş ödemelerinin kayıt altına alınması ve sosyal güvenlik bildirimlerinin doğru yapılması önem taşıyor.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında, bahşiş veya yüzde usulüyle çalışan işçilerin fazla çalışma ücretinde yalnızca zamlı kısmın hesaplanması gerektiği belirtiliyor. Bu kapsamda garanti ücretin fazla mesai hesabındaki karşılığı 1,5 katsayısıyla, bahşiş kısmı ise 0,5 katsayısıyla değerlendiriliyor.

Düzenli bahşişin ücretin bir parçası olarak kabul edilmesi, işçinin iş sözleşmesinin sona ermesi halinde kıdem tazminatı hesabını da etkileyebiliyor. Ancak bunun için bahşişin süreklilik arz etmesi ve ücret sisteminin bir unsuru olduğunun somut olayda ortaya konulması gerekiyor.

'Bahşişler ücret niteliğinde olup kıdem tazminatına sayılacak'

Konu üzerine değerlendirmelerde bulunan Sosyal Güvenlik Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi Yazarı İsa Karakaş, Yargıtay kararının hizmet sektörünü etkilediğinin altını çizerek, 'Mezkur olayda yerel mahkemenin yapmış olduğu değerlendirmede kıdem tazminatının hesabında bahşişlere yer verilmedi. Bu kararı Yargıtay bozdu ve işçilere devamlı olarak ödenen bahşişlerin de aynen ücret gibi tazminat hesabında esas alınması gerektiğine hükmetti' diye konuştu.

'Bahşişleri SGK'ya bildirilmeyen işletmelere 66 bin lira ceza'

Karakaş, bahşişlerin SGK'ya bildirilmemesi halinde işverenlerin ve çalışanların karşılaşabileceği sorunlara değinerek şu ifadelere yer verdi:

'Bahşişin SGK'ya bildirilmemesi halinde hem idari para cezası hem de asgari ücret desteği gibi teşviklerden mahrumiyet söz konusu olacak. Çünkü Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin kararlarına baktığımız zaman, işçilere ödenen bahşişlerin SGK priminden istisna olmadığını ve dolayısıyla primlerin hesabına dahil edilmesi gerektiğini anlıyoruz. Sigorta primine esas kazançlar hesaplanırken bahşişlerin de dahil edilerek SGK'ya bildirilmesi gerekiyor. SGK'ya bildirilmezse ne olur? Örneğin 3 bin 400 lira tutarında bir bahşiş SGK'ya bildirilmediği takdirde, iş yerinde kaç işçi olursa olsun işletmenin faydalanmış olduğu asgari ücret desteğinin tamamını SGK iptal eder. Ödemiş olduğu asgari ücret desteğini de faiziyle birlikte geri alır. Ayrıca bahşiş kaç ay boyunca SGK'ya bildirilmemişse, her bir ay için 66 bin lirayı aşkın idari para cezası uygulanır. Kayıt teftişi de yapılırsa bu cezalar katbekat artacaktır. Özetle, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin vermiş olduğu karar işçilerin alacaklarıyla ve tazminatların hesabıyla ilgilidir. Bundan böyle eğer işçilere bahşiş ödeniyorsa ve bu devamlı nitelikteyse; örneğin lokantalarda, kafelerde, otellerde ve restoranlarda bahşişler işveren tarafından toplanıp işçilere dağıtıldığında, bunun aynı zamanda SGK'ya bildirilmesi tabii ki işverenlerin lehine olacaktır.'

'Fazla mesai hesabında bahşişler 1,5 olarak değil 0,5 ile çarpılarak hesaplanacak'

Karakaş, düzenli olarak ödenen bahşişlerin kıdem tazminatı hesabında esas alınması gerektiğini belirterek, fazla mesai hesabında garanti ücret ile bahşiş için farklı katsayı uygulanacağını ifade etti. Karakaş, 'Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından bahşişler; asıl maaş, yani garanti maaş gibi ücret sayıldığından devamlı olarak ödenen bahşişlerin de kıdem tazminatı hesabında esas alınması gerekmektedir. Yine mezkur karara göre, fazla mesai hesaplanırken normal ücretin yani maaşın 1,5 katının esas alınmasına hükmedilirken; bahşişle ilgili kısımda 1,5 katı değil, 0,5 ile çarpılarak daha hakkaniyetli bir karar verilmiştir' şeklinde konuştu.

'İşçilerin bahşişleri maaşa dahil edildiğinden emeklilik maaşları yükselecek'

Düzenli bahşişlerin ücret olarak kayıt altına alınmasının, hem işverenlerin karşılaşabileceği yaptırımların önüne geçilmesi hem de çalışanların sosyal güvenlik haklarının korunması açısından önem taşıdığının altını çizen Karakaş, 'Bu kararla birlikte uygulamada bahşişlerin ücret sayılmayarak ücret bazlı kayıt dışılığın önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Ayrıca işverenlerin bahşişleri SGK'ya bildirmemesi halinde bahsettiğimiz yüklü miktarda idari para cezaları ve teşviklerden mahrumiyet söz konusu olacağından, işverenlerin bunları bildirmesi lehlerine olacaktır. Bu bildirimle birlikte işçilerin bahşişleri de maaşa dahil edilip SGK'ya bildirilmiş olacağından, bu durum işçilerin emeklilikte maaşlarının da yükselmesini sağlayacaktır. Bu anlamda tekrar ifade etmek gerekirse, bu bir dönüm noktasıdır. Dolayısıyla artık bahşiş ne lütuf ne hediye ne de bir yardımdır. Doğrudan doğruya bir ücrettir, bir maaştır diyebiliriz' değerlendirmesinde bulundu.

'İşveren işçi ile sadece bahşişle anlaşmışsa ve bahşiş asgari ücretin altında kalırsa, asgari ücrete tamamlayacak'

Karakaş, bahşiş sistemiyle çalışan işçilerin ücretlerinin asgari ücretin altında kalamayacağını ve düzenli bahşişlerin SGK bildirimlerinde dikkate alınması gerektiğini vurgulayarak, şunları söyledi:

'Eğer işveren işçiyle sadece bahşiş üzerinden anlaşmışsa ve bu tutar asgari ücretin altında kalırsa, işverenin bunu asgari ücrete tamamlayarak SGK'ya bildirmesi gerekecektir. Bunun da altını çizmekte fayda var. Yargıtay'ın bu kararıyla birlikte bahşişin kıdem tazminatına dahil edilmesi ve fazla mesaiyle ilgili hesabı netlik kazanmıştır. Bunun için herhangi bir yasal düzenlemeye elbette ki gerek yoktur. Yine bahşişlerin SGK'ya bildirilmesiyle ilgili yasal bir açıklık bulunmaktadır. Zira SGK'nın uygulama kanunu olan 5510 sayılı yasada SGK primine dahil edilmeyen ödemeler tek tek sayılmıştır. Bahşiş istisna sayılmadığından elbette ki SGK primine tabi olacaktır. Bu bağlamda, işverenlerin her ay işçilere verilen bahşişleri toplayıp işçilerin payına düşen kısmını ücretlerine ekleyerek SGK'ya bildirmeleri gerekmektedir.'

Kalp-damar hastalıkları, tıptaki gelişmelere ve tedavi seçeneklerinin artmasına rağmen dünya genelinde en önemli ölüm nedenleri arasında yer almaya devam ediyor. Medicana International Ankara Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Dr. Çiğdem Koca, kalp sağlığının korunmasında yalnızca tedaviye değil, risk faktörlerinin erken dönemde fark edilmesi adına koruyucu sağlık hizmetlerinin erişiminin önemini vurgulayarak, şöyle konuştu:

'Kalp hastalıklarının yükünü azaltmak için yalnızca hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi etmek yeterli değil. Koruyucu sağlık yaklaşımının güçlendirilerek risk faktörlerinin erken yaşlardan itibaren kontrol altına alınması ve toplumun sağlık okuryazarlığının artırılması gerekiyor. Tansiyon, kolesterol, diyabet, obezite, sigara kullanımı, hareketsizlik ve sağlıksız beslenme gibi değiştirilebilir risk faktörleri kontrol altına alındığında kalp-damar hastalıklarının yükünü önemli ölçüde azaltmak mümkün. Bir toplumun gelişmişlik düzeyi arttıkça insanların sağlık bilgisine erişimi, koruyucu sağlık hizmetlerinden yararlanma oranı ve sağlık davranışları da değişebiliyor. Ancak eğitim seviyesini tek başına belirleyici bir faktör olarak değerlendirmek doğru olmaz. Gelir düzeyi, sağlık hizmetlerine erişim, çalışma şartları, beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite imkanları gibi pek çok unsur birlikte etkili oluyor. Dolayısıyla kalp-damar hastalıklarıyla mücadelede toplumun tamamına ulaşan koruyucu sağlık politikaları büyük önem taşıyor.'

Gençlerde kalp krizinin ölümcül olmasında ihmal riski

Son yıllarda genç yaşta kalp krizi vakalarının daha fazla gündeme gelmesine ilişkin en önemli sebeplerden birinin tanıda gecikme olabileceğini belirten Uzm. Dr. Koca, 'Genç bir kişinin göğüs ağrısı, nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı veya ani halsizlik gibi şikayetler yaşaması durumunda kalp hastalığı göz ardı edilmemelidir. Özellikle sigara kullanımı, ailesinde erken yaşta kalp hastalığı öyküsü, yüksek kolesterol, hipertansiyon, diyabet, obezite ve hareketsiz yaşam gibi risk faktörleri varsa daha dikkatli olunmalıdır. Genç yaşta kalp krizi görüldüğünde, hastanın ve çevresinin bunu beklememesi nedeniyle sağlık kuruluşuna başvuru gecikebilir. Bu da tedavinin başarısını etkileyebilecek önemli bir faktördür' şeklinde konuştu.

Kadın ve erkeklerde riskler farklı

Kalp hastalıklarının erkeklerde daha yaygın olduğuna ilişkin algının kadınlarda da hastalığın göz ardı edilmesine yol açabileceğini aktaran Uzm. Dr. Koca, 'Kalp-damar hastalıkları hem kadınları hem erkekleri etkiliyor. Ancak riskin ortaya çıktığı yaş, risk faktörlerinin etkisi ve belirtilerin görülme biçimi cinsiyete göre farklılık gösterebiliyor. Kadınlarda özellikle menopoz sonrasında kardiyovasküler risk faktörlerinin daha yakından takip edilmesi gerekiyor. Bu nedenle kadınların kalp sağlığını yalnızca meme ve kadın hastalıklarına yönelik kontrollerle sınırlı tutmadan, kardiyovasküler sağlık açısından da değerlendirmeleri önemli. Erkeklerde kardiyovasküler riskler genellikle daha erken yaşlarda ortaya çıkabildiği için tansiyon, kolesterol, kan şekeri, kilo ve sigara kullanımı gibi risk faktörlerinin düzenli olarak takip edilmesi önem taşıyor. Hem kadınların hem erkeklerin yaş ve kişisel risk faktörlerine uygun şekilde kalp sağlıklarını düzenli olarak değerlendirmeleri hayati' diye konuştu.

Kalbinizi korumak için belirti beklemeyin

Dışarıdan zinde ve sağlıklı görünen, sigara kullanmayan ve yüksek tansiyonu bulunmayan kişilerin de kalp krizi geçirebileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Çiğdem Koca, kişisel risk değerlendirmesinde dikkate alınması gereken parametrelere ilişkin de şunları kaydetti: 'Kişinin ApoB, lipoprotein(a), trigliserit, HDL, hemoglobin A1c, açlık insülini ve C-reaktif protein gibi değerlerinin de kişisel risk profili doğrultusunda değerlendirilmesi önemli. Özellikle yüksek trigliserit ve düşük HDL düzeyleri metabolik sağlık açısından uyarıcı olabilir. Bunun yanında evde düzenli tansiyon ölçümü yapmak da çok değerli; çünkü hipertansiyon uzun süre hiçbir belirti vermeden ilerleyebiliyor. Unutmamalıyız ki kalp sağlığını korumak için önemli olan, herhangi bir şikayetin ortaya çıkmasını beklemek yerine kişisel risk faktörlerini erken dönemde belirlemek ve gerekli önlemleri zamanında almaktır.'

Doğal ürünler, bölge halkı tarafından yoğun ilgi görüyor.

Yıllardır toprağını işleyerek doğal ürünler yetiştirdiğini belirten 68 yaşındaki Üstünel, 'Tepecik beldesindeki tarlamda doğal olarak yetiştirdiğim bu ürünleri toplayıp pazara getiriyorum' dedi.

Pazardan düzenli olarak alışveriş yapan Ahmet Aşık isimli vatandaş ise ürünlerin faydalarını anlatarak şu ifadeleri kullandı: 'Kendine has ekşi bir tadı var. Tam da şu sıralar mevsimi ve güçlü bir antioksidan kaynağı'.

Adana'da özel bir hastanede hemşire olarak görev yapan 24 yaşındaki Havva Nur Atcıoğlu, şubat ayında göğsünde fark ettiği kitle nedeniyle hastaneye başvurdu. Yapılan kontrollerde iki tümör tespit edilen Atcıoğlu, patoloji sonucunun ardından meme kanseri olduğunu öğrendi. Genç hemşirenin tedavisine vakit kaybetmeden başlanırken, aylar süren kemoterapi süreci başladı.

Yoğun tedavi sürecinin ardından bu hafta yeniden kontrole giden Atcıoğlu, yapılan tetkiklerde kanserli hücrelerin vücudundan temizlendiğini ve hastalığı yendiğini öğrendi. Büyük sevinç yaşayan genç hemşire, bu mutluluğunu ailesi ve yakınlarıyla birlikte düzenlediği konvoyla kutladı.

Araçların üzerine 'Kanseri yendim' ve benzeri ifadelerin yer aldığı pankartlar asılırken, konvoya katılan vatandaşlar da Atcıoğlu'na korna çalarak destek verdi. Yoldan geçen araçların da konvoya katılarak korna çaldığını gören genç kadın, büyük bir duygu seli yaşadı.

Annesi de 14 yıl önce aynı hastalığı yenmiş

Havva Nur Atcıoğlu'nun kanser mücadelesindeki en büyük destekçilerinden biri ise annesi Songül Tetik oldu. Tetik'in 2012 yılında meme kanserine yakalandığı, göğsünün alınmasının ardından 8 kür kemoterapi gördüğü ve 2015 yılında son doz tedavisini alarak hastalığı yendiği öğrenildi.

Anne Tetik, kendi yaşadığı zorlu sürecin ardından bu kez kızının yanında yer aldı. Kızına kendi mücadelesini örnek göstererek moral veren anne, 'Ben bu hastalığı yendim, sen de yeneceksin' diyerek kızının tedavi sürecinde en büyük destekçisi oldu.

'24 yaşında kanser olduğumu öğrenince çok üzüldüm'

Kanser olduğunu öğrendiğinde büyük üzüntü yaşadığını anlatan Havva Nur Atcıoğlu, hastalık ve tedavi sürecine annesi sayesinde yabancı olmadığını belirterek şöyle konuştu:

'Şubat ayında göğsümde bir kitle olduğunu hissettim. Hemen hastanenin genel cerrahi bölümünden randevu alarak doktora gittim. Yapılan kontrollerde iki tümör olduğunu öğrendik. Patoloji sonucunun ardından her şey ışık hızında gelişti ve kanser olduğumu öğrendim. 24 yaşında kanser olduğumu öğrenince çok üzüldüm ama herkesin bir hikayesi olduğunu düşünüyorum. Bu süreçte annem her anımda yanımdaydı. Ben de onun kanser hastalığını atlatmaya çalıştığı dönemde tüm süreçlerde yanındaydım.'

'Kornaları duyunca gözyaşlarımı tutamadım'

Hastalığı yendikten sonra düzenledikleri konvoy sırasında yaşadığı duygusal anları da anlatan Atcıoğlu, vatandaşların desteğinin kendisini çok etkilediğini söyledi.

Atcıoğlu, 'Konvoya ilk başladığımızda kimse korna çalmıyordu. Aracın penceresinden dışarı çıktım ve o esnada kornalar çalmaya başladı. O an çok duygulandım ve gözyaşlarımı tutamadım. Hastalığı yendiğim için çok mutluyum. Allah bütün hastalara acil şifalar versin. Hiçbir zaman pes etmesinler, ışıklarının sönmesine izin vermesinler. 'Hastayım' diyerek mücadelelerini bırakmasınlar. Herkesin hikayesi farklı işliyor, ben onların da başaracağına inanıyorum' diye konuştu.

Anne 14 yıl önce aynı mücadeleyi verdi

Kızıyla aynı hastalıkla mücadele eden ve yıllar önce kanseri yenen Songül Tetik ise kendi hastalık sürecini anlattı.

Tetik, '2012 yılında kansere yakalandım. O anda dünyam yıkıldı. Ancak etrafıma baktım ve çocuklarım olduğu için yıkılmayacağımı, bu hastalığın üstesinden geleceğimi söyledim. Göğsüm alındıktan sonra tabii ki duygusal olarak çok zorlandım. Kadın olduğum için bir uzvumu kaybetmiş olmak beni etkiledi. O an hep, 'Rabb'im, sen bu derdi verdin, şifamı da sen vereceksin' dedim' ifadelerini kullandı.

'Kızım, beni örnek al ve ayakta dur'

Anne-kızın aynı hastalık nedeniyle sol göğüslerinin alındığını belirten Tetik, sözlerini şöyle tamamladı:

'Ne yazık ki ikimizin de sol göğsü alındı. İşin garip yanı ise şu: Hayat bir imtihan dünyası. Biz de Rabb'im tarafından bu şekilde sınandık. Ama çok şükür, derdimizi verdiği gibi dermanımızı da birlikte verdi.'

Batman Belediyesi, şehrin giriş, önemli giriş noktalarından olan kent merkezine bağlı Diktepe-Xıncıka köyü karşısındaki tepelik bölgelerine peyzaj düzenleme çalışmaları gerçekleştirdi. Yüklenici firma, bank ve dinlenme alanlarının sıfır noktasında olduğu DSİ kanalı çevresine güzel bir görünüm kazandırdı. Şehrin giriş ve çıkışlarını daha estetik, daha canlı, daha görünür ve temsil gücü yüksek alanlara dönüştürmeye yönelik bir süre önce başlatılan peyzaj düzenleme çalışmaları kapsamında yüklenici firma, vatandaşların dinlenebilecekleri kamelya ve gezinti güzergahlarına yönelik çalışmaları tamamladı.

Önümüzdeki günlerden itibaren Batman'ın önemli giriş noktası olan Diktepe-Xıncıka'da, DSİ kanalına bitişik konumdaki alan vatandaşların dinlenme yerlerine kavuşmuş olacak. Özellikle yaz mevsiminde Batmanlılar, Batman Çayı kenarında, DSİ kanalının geçtiği noktada da şehirde havadar bir bölgede dinlenme fırsatı bulacak. (Foto: Reşat Yiğiz)

KAVŞAKLARDA GÜVENLİK ARTIYOR

Diktepe, Yeniköy ile Batman Köprüsü arasındaki bölgedeki kavşaklarda da yüklenici firma tünel kavşaklarının yapımının büyük bölümünü tamamladı. Önümüzdeki haftalarda duble yol statüsüne alınması beklenen Diktepe-Xıncıka kavşağının yanı sıra hem de sürücüler için trafik güvenliğinin üst seviyeye çıkaracak çalışmaları hızlandırdı. Yeni kavşak düzenlemeleriyle birlikte şehir içi trafiğin daha düzenli bir yapıya kavuşturulmasının amaçlandığı belirtildi. Öte yandan Diktepe-Xıncıka ile Yeniköy mezrası arasındaki tek şeritli yolun büyük bölümü tamamlanarak duble yol statüsüne alındı. Araç müjdeleri, kavşak düzenlemesiyle birlikte sürenin azalmasının trafiğe nefes aldıracağını belirten yeni düzenlemeyle birlikte kavşaklarda güvenlik de artacak. Bu çalışmalar şehrin girişine ve ana arterlere büyükşehir rahatlık getirecek.

DSİ, Batman Ovası'ndaki mısır tarlalarına suyu kademeli olarak keserken 15 Eylül'den sonra da pamuk ekili alanlara su verilmeyecek. Çiftçiler, mısır hasadı için mısırın tarlalarda olgunlaştığını belirterek şöyle konuştular: “Önümüzdeki 10 gün içinde mısır hasadına başlanacak. Mısır artık olgunlaştı. Bu nedenle DSİ kademeli olarak mısıra suyu kesti. 15 Eylül'den sonra da pamuk olgunlaşacak. Haliyle 15 Eylül'den sonra da pamuk ekili alanlarına, olduğu tarlalara su verilmeyecek. Bu sene DSİ tarlalara bol su verdiği için iki üründe de herhangi bir kayıp yaşanmayacak.”

Batman Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Abdulkadir Demir, Batman iş dünyasının önümüzdeki dönemine ilişkin dört ana hedef açıkladı. Demir, firmaların yeni müşterilere ulaşması, şehre yeni yatırımlar kazandırılması, genç girişimlerin büyütülmesi ve mevcut şirketlerin ölçek kazanması üzerinde yoğunlaşacaklarını söyledi. Batman’ın üretim gücü, genç nüfusu ve yakın bölge pazarlarına erişim imkânıyla önemli bir ekonomik potansiyel taşıdığını ifade eden Demir, şöyle konuştu: “Önümüzde dört ana hedef var: Firmalarımız yeni müşterilere ulaşacak, Batman yeni yatırımlar çekecek, genç girişimler büyüyecek ve mevcut şirketlerimiz daha güçlü hale gelecek. Her başlığın altında farklı sektörlere ve ihtiyaçlara yönelik projeler hazırlıyoruz. Bunları da adım adım paylaşacağız. Firmalarımız için doğru pazarları ve doğru müşterileri belirleyeceğiz. Ticaret heyetleri, alım heyetleri ve ikili iş görüşmelerini düzenli takip edeceğiz. Başarı ölçümüz yeni bağlantılar, verilen teklifler ve alınan siparişler olacak.”

ESNAFIN BORÇ YÜKÜ HAFİFLEDİ

Batman Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Salih Kaplan, yeni uygulama kapsamında vergi ve SGK borcu bulunan esnaf ve sanatkarların yüzde 24 faiz oranıyla, vergi ve SGK borcu bulunmayan esnaf ve sanatkarların ise yüzde 20 faiz oranıyla kredi kullanabileceğini söyledi. Başkan Kaplan şunları kaydetti: “Esnafımızın borç yükünün hafifletilmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve işletmelerini sürdürebilmeleri için uygun koşullarda kredi imkanlarının arttırılması temel önceliklerimiz arasındadır. Yeni düzenleme ile tüm esnaf ve sanatkarlarımıza hayırlı olmasını diliyoruz. Esnafımızın daha güçlü, daha sürdürülebilir ve daha sağlam bir ekonomik yapıya kavuşması için çalışmalara devam ediyoruz.”

Saha ziyaretin Vali Ekrem Canalp’e, Vali Yardımcısı ve Belediye Başkan Yardımcısı Vekili Ekrem Güngör, belediye birim müdürleri ile yüklenici firma yetkilileri eşlik etti. Yetkililerden projenin son durumu hakkında bilgi alan Vali Canalp, köprünün yanı sıra güzergâh genelinde yürütülen altyapı hamlesiyle gelecekteki olası kentleşmeye şimdiden hazırlık yapıldığını vurguladı. Köprünün, kentin vizyon projelerinden BatRay Hafif Raylı Sistem Projesi hesaba katılarak geniş tutulduğunu belirten Vali Canalp; “Burada sadece bir köprü inşa etmiyoruz; iki kritik çalışmayı eş zamanlı yürütüyoruz” dedi.

“20 YIL SONRA DÜŞÜNÜLDÜ”

Vali Canalp, şöyle devam etti; “Birincisi, yol güzergâhının tamamını altyapısıyla birlikte hazırlıyoruz ki ileride burada yaşanacak yapılaşmada herhangi bir altyapı sorunu doğmasın. İkincisi ise köprüyü yeterli genişlikte inşa ediyoruz. İlerleyen yıllarda BatRay bu hatta devreye girdiğinde veya 20 yıl sonra bölgede yoğunlaşma arttığında yeni bir köprü çalışmasına gerek kalmayacak.”Öte yandan Belediyenin yürüttüğü projelerin yıl sonuna doğru somut olarak netleşeceğini ifade eden Vali Canalp, Diyarbakır Yolu ile Güney Çevre Yolu arasındaki bağlantının Diktepe hattı üzerinden entegre edilmesinin şehir içi trafiği rahatlatacağını söyledi. Saha incelemelerinin ardından şantiyede görev yapan işçilerle bir araya gelen Vali Canalp, personelle sohbet ederek taleplerini dinledi ve kolaylıklar diledi.

1 Eylül Dünya Barış Günü için Batman’da Emek ve Demokrasi Platformu yürüyüş düzenleyecek. İHD Batman Şube Başkanı Avukat Ahmet Şiray, Emek ve Demokrasi Platformu’nun düzenleyeceği yürüyüşe tüm Batmanlıları davet etti. Saat 18.00’de yapılacak yürüyüşe herkesi beklediklerini ifade eden Avukat Şiray şöyle kaydetti: “Atatürk Parkı’ndan Yılmaz Güney Sergi Alanı’na kadar beyaz elbise ve tülbentlerle yürüyeceğiz. Çerçeve Yasası’nın çıkmasından sonra artık, toplum tamamen barış sürecine yöneldi. Herkesin yanımızda olmasını bekliyoruz. 1 Eylül Dünya Barış Günü’nde barışı haykıracağız. Yarından itibaren de 1 Eylül Dünya Barış Günü’ne yönelik broşürleri halkımıza ulaştıracağız. Yürüyüşün ardından Yılmaz Güney Sergi Alanı’nda basın açıklaması yapacağız. Demokratik geleceği birlikte inşa ediyoruz ve 1 Eylül Dünya Barış Günü’ne birlikte yürüyoruz.”

PETROL İSTİKRAR, SİVAS ÇIKIŞ PEŞİNDE

TFF 1. Lig’de dördüncü hafta maçlarında iki ekip 24 yıl sonra yeniden karşılaşıyor. Son olarak 2002 yılında karşı karşıya gelen Batman Petrolspor ile Sivasspor o tarihten beri ilk defa lig maçında karşı karşıya gelecek. Son karşılaşmayı Petrolspor 4-2 kazanmıştı. İki ekip arasında oynanan toplam 6 maçın 4’ünde de Petrolspor üstünlük elde etmişti. Cumartesi günü Batman Şehir stadyumunda oynanacak karşılaşmaya kart cezalısı Cissokho dışında eksik futbolcu bulunmuyor. Teknik Direktör Selçuk Şahin yönetiminde maçın hazırlıklarını tamamlayan Kırmızı-Beyazlılarda tüm planlar 3 puan üzerine kuruldu. Öte yandan Cumartesi günü 21.30’da oynanacak karşılaşmayı İzmir bölgesinden Direnç Tonusluoğlu yönetecek.

Batman Havalimanı son 16 yılda bölgenin ulaşım can damarı oldu. Havalimanı bu süre içinde Batman il nüfusunun yaklaşık 12 katı olan 7 milyon 800 bin yolcuya ev sahipliği yaptı. Mevcut İstanbul ve Ankara rotalarının 2025-2026 yıllarında İzmir ve Antalya direkt uçuşlarının da eklendiğini belirten Batman Devlet Hava Yolları işletmesi yetkilileri şöyle konuştular: “Artan yoğunlukla birlikte diğer illere yapılan sefer sayıları da artırılarak Batman, Türkiye'nin ticaret ve turizm merkezleriyle bağı güçlendi. Güncel durumlarda İstanbul Havalimanı, Sabiha Gökçen, İzmir Adnan Menderes, Antalya ve Ankara Esenboğa havalimanlarına düzenli tarifeli uçuşlar gerçekleştiriliyor.”

DÜNYAYA AÇILAN YENİ KAPI

Batman Devlet Hava Meydanları İşletmesi yetkililerinin açıklamasında özetle şu görüşlere yer verildi: “Batman Havalimanı en stratejik dönüm noktası zamanında gerçekleşti. 11 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Cumhurbaşkanı kararıyla Batman Havalimanı daimi hava hudut kapısı unvanı kazandı. Bu kararla birlikte uluslararası standartlara kavuşan terminal, dış hat uçuşlarına tamamen hazır hale getirildi. Sürekli güncellenen modern teknolojik yapısı ve yüksek emniyet standartlarıyla Batman Havalimanı hem şehre hem de çevre illere konforlu seyahat sunmaya devam ediyor.”

Muş Ovası'nda binlerce dekarlık alana ekilen karpuz toplama işlemleri yoğun bir şekilde sürerken piyasaya bol ürünün girmesiyle birlikte karpuzun kilogramı 7 TL’ye kadar geriledi. Komşu il Muş'tan Batman sebze ve meyve haline getirilen ürünün kilogramı 7 liraya kadar geriledi. Muş Ovası'nda halen karpuz hasadının devam ettiğini söyleyen sebze meyve halindeki bazı esnaflar şöyle konuştular: “Tırlarla Batman'a getirilen karpuzun kilogramı 7 liradan alıcı buluyor. Gerek tadı gerekse de büyüklüğüyle bu yıl Muş'ta yetişen karpuz büyük ilgi görüyor. Bu mevsimde karpuz hem serinletiyor hem de tadı gerçekten güzel olunca ürünler arasında en fazla talep görmeye başladı. Ayrıca Muş Ovası'nda yetiştirilen karpuzun gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı sayesinde kendine özgü tat ve aromaya sahip olduğundan ötürü ilgi görüyor. Bu yıl Batman piyasasında beklentinin üzerinde Muş karpuzuna talep oldu.”

PATATESE TALEP ARTTI

Bir süre önce hasat sezonu başlayan Niğde patatesi Batman sebze ve meyve halinde de boy göstermeye başladı. Türkiye'de en fazla patates ekilen Niğde'de patates hasadının ardından Batman sebze ve meyve haline de bol ürün gelmeye başladı. Sebze ve meyve hali komisyoncuları patates kilogramının 25 liradan satıldığını belirterek şunu belirterek şöyle konuştular: “Patates fiyatları şu anda hak ettiği değerde gidiyor. Özellikle Niğde'den gelen patates ürününün kalitesi, cinsi ve özelliklerine göre fiyat değişebiliyor. 23-25 lira seviyesindeki fiyatlarla satılan patatese yaz mevsimi son günlerinde talep var. Batman sebze meyve halinden birçok çevredeki ile buradan patates gönderiyoruz. Patateste de bu yıl rekoltenin artmasıyla birlikte üretim gerçekleşince fiyatlar üreticinin maliyetlerini karşılayıp gelir elde etmesi imkanı sağlıyor.”

YERLİ SOĞANA GÖRE DAHA UCUZ

Özbekistan'dan soğan ithalatının, kuru soğan ithalatının başlamasının ardından Batman sebze ve meyve halinde de kuru soğan bollaştı. Sebze meyve hali işletmecileri Özbekistan'dan getirilen kuru soğanın kilogramını 23 TL’ye satılırken yerli soğanın kilogramı ise 28 liradan satılıyor. Bu yıl Özbekistan'dan çok sayıda, çok miktarda kuru soğan getirildiğini belirten Batman sebze ve meyve halindeki bazı komisyoncular şöyle konuştular: “Özellikle fiyat artışını dengelemek amacıyla Özbekistan'dan getirilen kuru soğanın kilogramı 23 TL’den satılıyor. Yerli soğanın kilosu ise 27 ve 28 TL’den satılıyor. Aslında Özbekistan'dan çok sayıda, çok miktarda kuru soğan gelince buradaki yerli kuru soğan fiyatını da bir yerde dengelemiş oldu.”

Geçen hafta Sarıyer maçında kırmızı kart gören Petrolsporlu orta saha Cıssokho, Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu’na sevk edilmişti. Kurul, futbolcunun cezasının artırılmasına karar verdi. Karar şöyle; “BATMAN PETROL SPOR A.Ş. sporcusu MAMADOU CISSOKHO’nun, SMS GRUP SARIYER-BATMAN PETROL SPOR A.Ş. Trendyol 1. Lig müsabakasında, rakip takım sporcusuna yönelik ciddi faulü nedeniyle FDT’nin 43. maddesi uyarınca 2 resmi müsabakadan men cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.” Kararla Cıssokho, Sivasspor ve Vanspor maçlarında forma giyemeyecek.