Günlük ortalama 77 bin araç geçti, gelir paylaşıldı
Rapora göre, Avrasya Tüneli'nden 2025 yılında günlük ortalama 77 bin araç geçiş yaptı. Bu sayı, garanti edilen trafik miktarının yüzde 8 üzerinde gerçekleşti. Garanti üzerindeki her geçiş için kamuyla yüzde 30 oranında gelir paylaşımı yapıldı.
Açıldığı günden bu yana toplam 180 milyon araç geçişine ev sahipliği yapan Avrasya Tüneli, 9 yıllık işletme sürecinde kullanıcılarına her bir geçiş için 77 dakika olmak üzere toplam 250 milyon saat zaman kazandırdı. Tünelle birlikte mesafenin kısalması sayesinde 304 bin ton yakıt tasarrufu elde edilirken, 139 bin ton emisyon azaltımı gerçekleştirildi. Toplam 687 milyon araç kilometre azalımıyla da kaza maliyetleri düşürüldü.

Elektrik tüketimi yüzde 80 azaltıldı
Elektrik tüketiminin tamamını yenilenebilir kaynaklardan sağlayarak Uluslararası Yeşil Enerji Sertifikası (I-REC) alan Avrasya Tüneli, sera gazı emisyonlarını ISO 14064 standardına göre hesaplayıp uygun karbon kredileriyle dengeleyerek "karbon nötr proje" statüsünü 2024-2025 döneminde de devam ettirdi.
Tünel, 9 yılda gerçekleştirdiği sistem iyileştirmeleri sayesinde yıllık elektrik tüketimini yüzde 80 azaltarak 6,5 milyon kilovatsaat seviyesine düşürürken, çatı güneş enerjisi santraliyle de yenilenebilir enerji üretimine katkı sağladı. Ayrıca bu yıl alınan ISO 14046 Su Ayak İzi Sertifikası ile su yönetiminde de uluslararası standartlara uyum güçlendirildi.

Yerli teknoloji "Pacemaker" trafiği rahatlattı
Sürdürülebilir şehir mobilitesini destekleyen yenilikçi uygulamalardan biri olan ve kurum içinde geliştirilen Türk patentli "Pacemaker" (Hız Düzenleyici Hareketli Aydınlatma Sistemi), tünel içindeki ani hız düşüşü kaynaklı trafik sıkışıklıklarını yüzde 69, egzoz salımlarını ise yüzde 12'ye kadar azalttı. Trafik verimliliğini yüzde 8,5 artıran yenilikçi çalışma, geçen yıl Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) tarafından "Özel Övgü" ödülüne layık görüldü.
İnşaat ve işletme dönemleri boyunca tüm faaliyetlerini çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) ilkeleri doğrultusunda yürüten Avrasya Tüneli, söz konusu yaklaşım sonucunda kaliteli ve sürdürülebilir altyapı yatırımlarını teşvik eden Mavi Nokta Ağı Sertifikası'nı (Blue Dot Network) almaya hak kazanan dünyadaki ilk projelerden biri olma unvanını elde etti.

Seminerin açılışında konuşan HİB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Yük Taşımacılığı ve Lojistik Hizmetleri Sektör Komite Başkanı Murat Baykara sektörün önündeki temel görevin, kamu tarafından sağlanan imkanlardan doğru ve etkin biçimde yararlanmak olduğunu vurguladı. Baykara, kamu ve sektör temsilcilerinin bir araya geldiği istişare toplantılarının sektörün geleceğine ilişkin ortak bir vizyon oluşturulması bakımından önem taşıdığını belirtti.
Baykara konuşmasında, Türkiye Yüzyılı vizyonu ve Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programının en temel yapı taşlarından birinin lojistik sektörü olduğunu ve bu vizyon çerçevesinde Türkiye'yi bölgesinde ve küresel anlamda bir süper güç konumuna getirmek için Hizmet İhracatçıları Birliği Yük Taşımacılığı ve Lojistik Hizmetleri Komitesi olarak çalışmalarını sürdürdüklerini ifade etti.

Sektöre ilişkin verilerin, lojistiğin artık operasyonel bir faaliyet değil; ekonomik büyümenin, rekabetçiliğin ve sürdürülebilir kalkınmanın stratejik sektörlerinden biri olduğunu açık biçimde ortaya koyduğunu belirten Baykara, Ticaret Bakanlığı tarafından 10962 sayılı Karar ile sektöre kazandırılan yeni destek mekanizmalarının; firmaların uluslararası pazarlardaki rekabet gücünün artırılması, yeni pazarlara açılması ve hizmet ihracatımızın geliştirilmesi açısından son derece önemli imkânlar sunduğunu vurguladı.
Artan belirsizlikler ve yükselen maliyetler karşısında sektörün uluslararası arenada rekabetçiliğini sürdürebilmesi açısından desteklere erişimin stratejik bir ihtiyaç olduğunu ifade eden Baykara, sektörün ihtiyaçları gözetilerek hayata geçirilen destekler dolayısıyla Ticaret Bakanlığına ve emeği geçen tüm bakanlık temsilcilerine teşekkür etti.
Baykara, sektör temsilcilerine düşen görevin, devletin sağladığı imkanlardan doğru ve etkin şekilde yararlanmak, daha fazla çalışmak, yerli ve milli filoları ulusal ve uluslararası arenada güçlü konuma getirmek ve Türkiye'nin mal ihracatını her koşulda taşımak, hizmet ihracatının artmasına da katkı sağlamak olduğu belirterek sözlerini tamamladı.

HİB Genel Sekreteri Dr. Fatih Özer de 10962 sayılı Karar ile hayata geçirilen desteklerin sektörün uluslararası rekabet gücünün artırılması ve hizmet ihracatının geliştirilmesi açısından önemli fırsatlar sunduğunu kaydetti. HİB olarak firmaların destekler konusunda bilgilendirilmesine ve uygulama süreçlerinde doğru şekilde yönlendirilmesine önem verdiklerini ifade eden Özer, seminerin desteklerin daha etkin kullanılmasına katkı sağlayacağına inandığını söyledi.
Lojistik hizmetleri ihracatı 42,4 milyar dolara ulaştı

Açılış konuşmalarının ardından Ticaret Bakanlığı Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdürü Tarık Sönmez, lojistik ve taşımacılık sektörünün Türkiye ekonomisi için ne anlama geldiğini rakamlarla örnek vererek anlattı. Lojistik ve taşımacılık hizmetleri ihracatının 2002 yılında 2,7 milyar dolar seviyesinden 2025 yılında 42,4 milyar dolara yükseldiğini kaydeden Sönmez, Türkiye’nin lojistik hizmet ihracatında dünyada dokuzuncu sırada bulunduğunu söyledi. Sönmez, lojistiğin yalnızca bir taşıma faaliyeti olmadığını, üretim ile ihracat arasındaki stratejik bağlantıyı oluşturduğunu belirterek, güçlü lojistik altyapısının ihracatın rekabet gücünü doğrudan etkilediğini ifade etti.

13 farklı destek kalemi
Türkiye ile dünyada lojistik sektörünün küresel görünümüne ilişkin detaylı bilgileri ve bakanlığın sunduğu desteklerin ayrıntılarını ise Ticaret Bakanlığı Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdür Yardımcısı Dr. Yusuf Karakaş anlattı. En baz programda 13 farklı destek kalemi uyguladıklarını hatırlatan Dr. Karakaş’ın verdiği bilgiye göre; Hizmet Sektörleri Atılım Programı kapsamında acente komisyonu, belgelendirme, yurt dışı birim, reklam, tanıtım ve pazarlama, yurt dışı ve yurt içi etkinlik katılımı, yurt dışı etkinlik organizasyonu, tescil ve koruma, iş gücü geliştirme, rapor ve veri tabanı üyeliği ile uluslararası kuruluşlara üyelik destekleri sağlanıyor. Ayrıca iş birliği kuruluşları tarafından düzenlenen ticaret ve alım heyetleri ile HİSER projeleri de destek kapsamında bulunuyor. Acente komisyonu desteğinde yüzde 50 oranında ve beş yıl süreyle yıllık 6 milyon TL’ye kadar destek sağlanırken, belgelendirme desteğinde yıllık üst limit 4 milyon TL olarak uygulanıyor. Yurt dışında açılan birimlerde ise ülke başına beş yıl süreyle ve birim başına yıllık 6 milyon TL’ye kadar destek veriliyor. HİSER projelerinde en az sekiz yararlanıcının bir araya gelmesi gerekiyor. İhtiyaç analizi, eğitim, danışmanlık, istihdam, tanıtım ve yurt dışı pazarlama faaliyetlerinin yüzde 75’i desteklenirken, proje başına üst limit 43 milyon TL olarak uygulanıyor. İş gücü geliştirme desteği kapsamında ise yurt içinde istihdam edilen personel için aylık kişi başı 90 bin TL’ye, yurt dışında istihdam edilen personel için ise aylık kişi başı 250 bin TL’ye kadar destek sağlanıyor.

Markalaşmaya 500 milyon lira
Markalaşma Programı kapsamında Marka Destek Programı ve Turquality Destek Programı olmak üzere iki farklı mekanizma uygulanıyor. Destek oranı genel olarak yüzde 50 olurken, yıllık üst limit Marka Destek Programı’nda 250 milyon TL, Turquality kapsamında ise 500 milyon TL’ye kadar çıkıyor. Bugün lojistik, ulaştırma-altyapı ve havayolu yolcu taşımacılığı sektörlerinden toplam 23 firma Markalaşma Programı kapsamında destekleniyor.
Seminerde öne çıkan bir diğer mekanizma ise Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları Programı oldu. Dr. Karakaş’ın verdiği bilgiye göre; program kapsamında merkez ve cep depolardan oluşan, farklı taşıma modlarına bağlantılı entegre dağıtım ağlarının kurulması hedefleniyor. Depolama, yükleme, boşaltma, elleçleme, soğuk depolama, kargo birleştirme ve dağıtım faaliyetlerinin yanı sıra yazılım ve sistem altyapısı da destekleniyor. Kurulum ve işletme giderlerinin yüzde 50’si desteklenirken, kurulum işletme giderlerine ilişkin destek tutarı 300 milyon TL’ye kadar çıkabiliyor. Cep depo kira desteğinde ise yıllık üst limit 120 milyon TL olarak uygulanıyor.
Dr. Yusuf Karakaş, bugüne kadar lojistik ve taşımacılık sektörüne sağlanan toplam destek tutarının 4,57 milyar TL’ye ulaştığını belirterek, hedefin Türk ürünlerinin yalnızca yurt dışına çıkarılması değil, hedef pazarlarda doğru noktaya, doğru zamanda ve rekabetçi maliyetlerle ulaştırılması olduğunu vurguladı. YLDA’larla Türk lojistik sektörü ve üreticilerin yurt dışında yerel oyuncularla aynı şartlarda rekabet etmesinin sağlandığının altını çizdi.
Seminer, sektör temsilcilerinin Ticaret Bakanlığı yetkililerine yönelttiği soruların yanıtlandığı soru-cevap bölümüyle sona erdi.

"Sünnet için yaz ayları sık tercih edilen dönemlerden biridir"
Yaz tatilinin sünnet sonrası iyileşme süreci açısından bazı avantajlar sağlayabildiğini ifade eden Op. Dr. Akın Karagözoğlu, "Okulların kapalı olması, çocukların dinlenme sürecini daha rahat geçirmesi ve günlük aktivitelerin daha kolay planlanabilmesi nedeniyle yaz ayları aileler tarafından daha fazla tercih ediliyor. Ancak sünnet için belirleyici olan sadece mevsim değildir. Çocuğun genel sağlık durumu, yaşı ve işlemin uygun şartlarda yapılması büyük önem taşır" dedi.

"Sünnet basit bir işlem olarak görülmemeli"
Sünnetin her ne kadar sık uygulanan bir işlem olsa da cerrahi bir uygulama olduğuna dikkat çeken Op. Dr. Akın Karagözoğlu, "Sünnet mutlaka steril hastane ortamında, deneyimli hekimler tarafından yapılmalıdır. Uygun olmayan şartlarda yapılan işlemler kanama, enfeksiyon ve istenmeyen sonuçlara neden olabilir" şeklinde konuştu.

"Havuz ve deniz için iyileşme süreci beklenmeli"
Yaz aylarında ailelerin en çok merak ettiği konulardan birinin sünnet sonrası deniz ve havuz kullanımı olduğunu belirten Op. Dr. Karagözoğlu, "Sünnet sonrası yara bölgesinin tamamen iyileşmesi beklenmelidir. İyileşme tamamlanmadan havuz ve denize girilmesi enfeksiyon riskini artırabilir. Bu nedenle ailelerin mutlaka hekim önerilerine uyması gerekir" ifadelerini kullandı.

"Sünnet öncesi çocuk ürolojisi değerlendirmesi önemli"
Bazı çocuklarda sünnet öncesinde mutlaka uzman değerlendirmesi yapılması gerektiğini vurgulayan Op. Dr. Akın Karagözoğlu, "Hipospadias olarak bilinen peygamber sünneti, gömük penis veya bazı doğumsal farklılıklar bulunan çocuklarda sünnet kararı dikkatle verilmelidir. Bu gibi durumlarda sünnet derisi ileride yapılacak tedaviler için önem taşıyabilir" dedi. Ailelere sünnet öncesinde çocuk ürolojisi uzmanına başvurmaları çağrısında bulunan Op. Dr. Akın Karagözoğlu, "Doğru planlama, uygun cerrahi şartlar ve uzman yaklaşımı ile sünnet süreci çocuklar için daha sağlıklı ve konforlu şekilde tamamlanabilir" diye konuştu.

Yol kenarından akan ve halk arasında "şifalı su" olarak bilinen kaynak, özellikle yaz aylarında ziyaretçi akınına uğruyor. Çeşitli rahatsızlıklara iyi geldiğine inanılan sudan içmek isteyen vatandaşlar, araçlarıyla duraklayıp yanlarında getirdikleri bidonları doldurarak evlerine götürüyor.
Suyu ilk kez deneyeceğini belirten vatandaşlardan Mevlüt Oydem, "Burayı gelip geçerken görüyorduk ama ilk defa şimdi alacağım. Ben Gümüşova'daki şifalı sudan alıyordum. Bugün de yolumuz buraya düştü. Su alıp tadına bakacağız" dedi.

"Çocukluğumuzdan beri buradan su alıyoruz"
1970'li yıllardan bu yana aynı kaynaktan su aldığını anlatan Türker Oçari ise suyun kalitesinden memnun olduklarını dile getirerek, "Suyun şifalı olduğu söyleniyor. Bunun için biz de faydalanıyoruz. 1956 doğumluyum, çocukluğumdan beri buradan su alıyoruz. Suyun tadı gayet güzel. Böyle olunca niye başka su tercih edelim? Bütün piyasada satılan sulardan kat kat daha iyidir. Sürekli tahlilleri yapılıyor. Kullanmakta bir sakınca görmüyoruz" diye konuştu.

"Suyu Konya'dan almaya gelenler var"
Akçakoca Deredibi Köyü Muhtarı Salih Bozkurt, kaynağın geçmişten bu yana bölgede bilindiğini ve şehir dışından çok sayıda kişinin sadece su almak için geldiğini anlattı. Suyun çeşitli hastalıklara şifa olduğuna inanıldığını aktaran Bozkurt, şunları kaydetti:
"Daha önceden burada kabinler vardı. Orada insanlar yıkanıp duş alıyordu. İnsanların vücudundaki egzama, sedef gibi hastalıkların giderildiği tespit edilmişti. Bu suyun hazmı kolaylaştırdığı vücuttaki kireçlemeyi yok ettiği biliniyor. Ayrıca, böbrek taşlarına, safra kesesine faydası olduğuna da inanılıyor. Bu suyu Konya'dan almaya gelenler var. Benim şahit olduğum birebir şehir dışından almaya gelenler çok. Suyun şifasının pek saymakla biteceğini zannetmiyorum. Bu suyu 6 ay damacanada bekletin kesinlikle yosunlanma yapmaz. İçimi çok tatlıdır. Akşama kadar bu suyu içseniz şişkinlik hissetmezsiniz."

Arsuz Belediyesi Karaağaç Kültür Sanat Evi'nde gerçekleştirilen ziyarette Kaymakam Eroğlu, usta öğretici Dilek Gürlek'ten kursun işleyişi ve yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı. Kursiyerlerin el emeğiyle hazırladığı çini eserlerini inceleyen Eroğlu, kursiyerlerle bir süre sohbet ederek çalışmaları hakkında değerlendirmelerde bulundu. Geleneksel el sanatlarının yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılmasının önemine vurgu yapan Kaymakam Eroğlu, bu alanda verilen eğitimlerin kültürel mirasın korunmasına önemli katkı sunduğunu belirterek usta öğretici Dilek Gürlek ile kursiyerlere çalışmalarında başarılar diledi.

Deniz sezonunun açılmasıyla birlikte tatile gidecek olan vatandaşlar bronzlaştırıcı ürünlere yönelirken, Eskişehirli aktar sahibi Koray Özkılıç, sağlıklı ve kalıcı bronzlaşma ile ilgili konuştu. Yaz aylarında güneşin zararlı ışınlarına direkt maruz kalmanın ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirten Özkılıç, kimyasal ürünler yerine doğal yağlardan hazırlanan özel terkiplerin tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.

"Hazırlanan özel terkip kalıcı bronzlaşma sağlıyor"
Vatandaşların denize girmeden önce koruyucu faktörlü ürünler kullanabileceğini ifade eden aktar Koray Özkılıç, "Deniz sezonunun açılmasıyla birlikte insanlar denize doğru, tatile doğru gitmeye başladı ama göremedikleri, dikkatlerinden kaçan bir olay var; denize girmeden önce faktörlü ürünleri kullanarak doğal güneşten korunma sağlayabilirler. Fakat bunun dışında havuç yağı, kakao yağı, jojoba yağı gibi yağlarla hazırlayacakları terkibi de eğer vücutlarına sürerlerse sağlıklı bir bronzlaşma, kalıcı bir bronzlaşma elde etmiş olurlar" dedi.

"Direkt güneşe maruz kalan cilt kansere hazır hale gelir"
Doğal yağların Afrika'da bile cildi korumak için kullanıldığına dikkat çeken Özkılıç, "Bu yağlar aynı zamanda güneşin cilde verdiği zararı yok etmekte ve güneşe bağlı olarak yanıkların en alt seviyede oluşmasını sağlamaktadır, cildi beslemektedir. Afrika'da direkt güneşe maruz kalan vücutlar bu yağlar sayesinde rahatlıkla bronzlaşmakta ve ciltleri korunmaktadır çünkü bugün basite indirgediğimiz olay, ileri safhalarda cilt kanserine sebebiyet verebilmektedir. Çünkü direkt güneşe maruz kalan cilt kansere hazır hale gelir. Hele hele bizim gibi ciltleri beyaz olan toplum olduğumuz için özellikle üstüne basa basa vurguluyorum; havuç yağı, kakao yağı, jojoba yağı kullanılması gerekir" ifadelerini kullandı.

"Doğal terkipler 350 lira"
Piyasadaki koruyucu ürünler ile aktarlarda hazırlanan doğal karışımların fiyatlarını da karşılaştıran Özkılıç, son olarak şunları söyledi:
"Koruyucu faktörlü yağlar fiyatları 500 lira; havuç, kakao, jojoba yağından hazırlanan terkipler de 350 lira."

"Ağabeyim gibi madalya kazanmak istiyorum"
7 yaşındaki Muhammed Anıl Turgut "Ağabeyimden ümit aldım. Ağabeyim çok kitap okuduğundan benim de ümidimi kazandırdı. Ben de kitapları çok sevdiğimden okumaya başladım. Şu an 25 tane kitap okudum. Ağabeyim gibi madalya kazanmak istiyorum. Çocuklar kitap okumaya başlasınlar bu şekilde madalya kazanırlar. Kitap okumakla çok akıllı bir öğrenci oldum" dedi.

"Kütüphanemiz önce Tiftik Han olarak açılmış"
Akdağmadeni İlçe Halk Kütüphanesi Müdürü Davut Şahin "Kütüphanemiz önce Tiftik Han olarak açılmış, imar edilmiş. Daha sonra 1980’e kadar cezaevi binası olarak kullanılmış. 1980 askeri darbesinden sonra kapatılmış. 2011 yılına kadar boş kalmış. Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’nün ‘İyileştiren Kütüphaneler’ temasıyla başlattığı kütüphane projesiyle burayı kütüphaneye dönüştürdü. Dönüştürme aşamasında İl Kültür Müdürlüğü’müzün, valiliğimizin çok emekleri oldu, çok destekleri oldu" diyerek kütüphanenin geçmişine değindi.

"Dışarıdan gelen misafirlerimiz burayı hem geziyor hem kitaplarımızı inceliyor"
Şahin, "Kütüphanemiz şu an 2026 yılı itibariyle ilk 6 aylık istatistik verilerine göre 4 bin 169 aktif üyemiz var. İlk 6 aylık dönemde 7 bin 250 ödünç kitap vermişiz. Kütüphane kullanım amaçlarına aktif bir şekilde hizmet etmekte. Kullanıcılarımız ve okuyucularımız tarihi ortamın havasını ve binanın serinliğini tercih ederek burayı aktif bir şekilde kullanmaktadır. Dışarıdan gelen misafirlerimiz de burayı hem geziyor hem de kitaplarımızı inceliyor. Koleksiyonumuz, Bakanlığımızın desteğiyle çok büyüdü. 36 bin küsur kitabımız mevcut. Burayı anı olarak tazeleyen dedelerimiz var. Zamanında biz burada yattık, diyenler var. Gençler ise tarihi mekanın dokusunu hissederek geziyor" ifadelerini kullandı.
Kütüphanenin ziyaretçileri tarihi yapının bu şekilde değerlendirilmesinden dolayı duydukları memnuniyeti ifade ederken herkesin burayı görmesi gerektiğini belirtiyor.

Aşırı sıcak havalarda yaşanan sıvı kaybının tansiyon dengesini olumsuz etkileyebileceğini belirten Op. Dr. Murat Uğur, özellikle hipertansiyon hastaları, ileri yaştaki bireyler ve kalp-damar hastalığı bulunan kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini söyledi. Beyin kanamasının ani gelişebilen ve hayati tehlike oluşturabilen bir tablo olduğuna dikkat çeken Uğur, "Şiddetli ve aniden başlayan baş ağrısı, konuşma bozukluğu, yüz veya vücudun bir tarafında güçsüzlük ya da uyuşma, denge kaybı, bilinç bulanıklığı ve görme bozukluğu gibi belirtiler görüldüğünde zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Erken müdahale, hastanın yaşamını kurtarabileceği gibi kalıcı hasar riskini de azaltır" dedi. Sıcak havalarda alınacak basit önlemlerin büyük önem taşıdığını vurgulayan Op. Dr. Murat Uğur, "Günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmamalı, bol su tüketilmeli, alkol ve aşırı kafein tüketiminden kaçınılmalı, kronik hastalığı olan kişiler ilaçlarını düzenli kullanmalı ve tansiyon kontrollerini ihmal etmemelidir" diye konuştu.
Op. Dr. Murat Uğur, aşırı sıcakların beyin kanamasına doğrudan neden olmadığını ancak risk faktörlerini artırabileceğini belirterek, özellikle risk grubundaki kişilerin yaz aylarında sağlıklarını korumak için gerekli önlemleri almalarının hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.

Hububat hasat sezonunun başlamasıyla birlikte, Tarım ve Orman İl ve İlçe Müdürlükleri ekipleri ürün kayıplarını en aza indirmek için sahaya indi.
Üreticilerin binbir emekle yetiştirdiği mahsulün tarlada kalmaması ve milli ekonomiye kazandırılması amacıyla il genelinde biçerdöver denetimleri aralıksız sürdürülüyor.
Hasat takviminin başlamasıyla birlikte özellikle Evciler ve İhsaniye ilçelerinde denetimlerini sıkılaştıran teknik ekipler, arazide adeta adım atılmadık yer bırakmıyor. Biçerdöverlerin arkasından dökülen dane miktarlarını tek tek kontrol eden uzmanlar, kurallara uymayan ve fazla dane kaybına sebep olan operatörlere göz açtırmıyor.
Gıda ve tarım kalitesinin korunması hedefiyle yürütülen saha çalışmalarında şu kritik hususlar titizlikle inceleniyor:

Boğaz enfeksiyonlarına zemin hazırlayan faktörler arasında burun tıkanıklığı nedeniyle ağızdan nefes alma, bağışıklık sisteminin zayıf olması, sigara kullanımı, aşırı yorgunluk, uykusuzluk, stres, geniz akıntısı ve alerjik rahatsızlıkların bulunduğunu belirten uzmanlar, sık tekrarlayan boğaz enfeksiyonlarının ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı. Uzmanlar, uygun şekilde tedavi edilmeyen boğaz enfeksiyonlarının kalp, böbrek ve eklemlerde ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirterek, yılda 4-5'ten fazla boğaz enfeksiyonu geçiren çocuk ve yetişkinlerin kulak burun boğaz uzmanına başvurmasının önem taşıdığını ifade etti.

"Bina temellerindeki çatlaklardan evlere sızabiliyor"
Radon gazının toprakta, kayalarda ve yeraltı sularında doğal olarak bulunan uranyumun bozulması sonucu oluştuğunu söyleyen Doç. Dr. Dikmen, "Radon gazı, atmosferde düşük seviyelerde bulunduğu için genellikle risk oluşturmaz. Ancak kapalı ortamlarda birikmesi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Özellikle bina temellerindeki çatlaklar, tesisat geçiş noktaları ve havalandırma sistemleri aracılığıyla yaşam alanlarına sızabilir" diye konuştu.

"Bodrum katlarda risk daha yüksek"
Özellikle yeterince havalandırılmayan alanlarda radon yoğunluğunun arttığını ifade eden Doç. Dr. Dikmen, "Radon gazı en çok zemin ve bodrum katlarda yoğunlaşır. Çünkü gaz doğrudan topraktan yükselerek bu alanlarda birikir. Havalandırmanın yetersiz olduğu kapalı alanlarda risk daha da artar" şeklinde konuştu.

"Sigaradan sonra akciğer kanserinin ikinci nedeni"
Radon gazının sağlık üzerindeki en ciddi etkisinin solunum sistemi üzerinde görüldüğünü belirten Doç. Dr. Dikmen, "Dünya Sağlık Örgütü’ne göre radon, sigaradan sonra akciğer kanserine yol açan ikinci en önemli etkendir. Ortalama radon seviyelerine ve sigara kullanım oranlarına bağlı olarak tüm akciğer kanserlerinin yüzde 3 ila yüzde 14’ünden sorumludur. Özellikle sigara içenlerde bu risk çok daha yüksektir" ifadelerini kullandı.

"DNA’ya zarar veriyor"
Solunum yoluyla alınan radon gazının parçalanarak radyoaktif maddeler açığa çıkardığını vurgulayan Doç. Dr. Dikmen, "Bu maddeler hücre DNA’sına zarar vererek hücrelerin kontrolsüz çoğalmasına yol açabilir. Bu süreç zamanla akciğer kanseri gelişimine neden olabilir" dedi.

"Astım hastaları, çocuklar ve gebeler daha fazla etkilenebilir"
Radon gazının yalnızca kansere değil başka solunum yolu hastalıklarına da yol açabileceğini söyleyen Dikmen, "Kronik bronşit, kronik öksürük gibi solunum sistemi rahatsızlıkları da görülebilir. Özellikle astım hastaları radondan daha fazla etkilenebilir. Çocuklar ve gebeler de risk grubundadır. Yüksek radon maruziyeti fetüs gelişimini olumsuz etkileyebilir. Çocukluk döneminde maruz kalınması ise ilerleyen yaşlarda kronik akciğer hastalıklarına zemin hazırlayabilir" diye konuştu.

"Yapı malzemeleri ve kuyu suları risk oluşturabiliyor"
Radonun yalnızca topraktan değil bazı yapı malzemeleri ve su kaynaklarından da gelebileceğini belirten Doç. Dr. Dikmen, "Granit, taş ve beton gibi doğal yapı malzemeleri yapılarında uranyum içerebilir. Ayrıca kuyu ve doğal kaynak sularında çözünmüş radon bulunabilir. Bu da ev içi maruziyeti artırabilir" dedi.

"Fark edilmesi mümkün değil, ölçüm şart"
Radon gazının duyu organlarıyla tespit edilemeyeceğine dikkat çeken Doç. Dr. Dikmen, "Bu gaz renksiz, kokusuz ve tatsız olduğu için fark edilmesi mümkün değildir. Maruziyeti anlamanın tek yolu özel radon ölçüm cihazları veya kitleri kullanmaktır. Özellikle bodrum ve zemin katlarda yaşayan kişilerin ölçüm yaptırması önemlidir" açıklamasında bulundu.

"Korunmak için düzenli havalandırma önemli"
Radon gazından korunmak için alınabilecek önlemleri sıralayan Doç. Dr. Dikmen, "Kapalı alanlar düzenli olarak havalandırılmalı, bina temelindeki çatlaklar onarılmalı ve özellikle kuyu suyu kullanılıyorsa uygun arıtma sistemleri tercih edilmelidir. Gerekli durumlarda profesyonel radon ölçümü yaptırılması ihmal edilmemelidir" dedi.

Alınan bilgiye göre, genel durum bozukluğu, tansiyon düşüklüğü ve halsizlik şikayetleriyle Kocaeli Şehir Hastanesi Acil Servisine başvuran hasta, ilk olarak dahiliye servisine yatırıldı. Burada gerekli tedavileri yapıldıktan sonra hasta Üroloji Kliniğine devredildi. Daha önce tanısı konan hastanın tekrar yapılan ultrason ve tomografi tetkiklerinde, karın boşluğunu tamamen kaplayan yaklaşık 25 cm çapında böbrek tümörü, karın aortunda 6 santimetrelik anevrizma (balonlaşma) tespit edildi
Yaklaşık 1,5 yıl önce böbreğinde kitle tespit edilen ancak ameliyat korkusuyla tedaviyi reddeden hasta, hekimlerin bilgilendirmesi üzerine yüksek riskli operasyonu kabul etti. Üroloji, Genel Cerrahi ile ve Kalp ve Damar Cerrahisi hazır bulunduğu ekiplerinin ortaklaşa gerçekleştirdiği yaklaşık 1,5 saat süren ameliyatla, 6,5 kilogramlık tümör ve hastalıklı böbrek başarıyla alındı.

"Hastamız cerrahi operasyondan korktuğu için bu süreçte hekime başvurmamış veya ertelemiş"
Başarılı geçen operasyonun detaylarını anlatan Kocaeli Şehir Hastanesi Üroloji Kliniği Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Mustafa Güneş, hastanın genel durumu, yaşı ve karın aortundaki anevrizma nedeniyle ameliyatın ciddi hayati risk taşıdığını belirtti. Güneş, "Hastamız 74 yaşında. Acil polikliniğine genel durum bozukluğu, tansiyon düşüklüğü ve halsizlik nedeniyle başvuruyor. Dahiliye branşı tarafından hasta servise yatırılıyor. Dahiliye tarafından değerlendirildikten sonra böbrekteki kitle nedeniyle bize konsülte ediliyor. Genel durumu düzeldikten sonra biz de hastamızı kliniğimize devraldık. Aslında sonradan öğrendik ki bu kitle yaklaşık 1,5 yıldır tespit edilmiş ancak hastamız cerrahi operasyondan korktuğu için bu süreçte hekime başvurmamış" dedi.

"Cerrahi açıdan oldukça büyük risk taşıyordu"
Ultrasonda yaklaşık 27 santimetrelik kitlenin tespit edildiğini söyleyen Güneş, "Ardından tomografiler çekildi. Tomografide de yaklaşık 25 santimetre çapında, neredeyse bütün karın boşluğunu kaplayan dev kitle tespit edildi. Bunun yanında ana atardamarda, yani aort anevrizması dediğimiz yaklaşık 6 santimetrelik balonlaşma vardı. Ayrıca içinde trombüs dediğimiz bir oluşum da mevcuttu. Bu hastamız hem yaşı hem de genel durumu itibarıyla, bir de anevrizmasının bulunması nedeniyle cerrahi açıdan oldukça büyük risk taşıyordu. Çünkü operasyon sırasında tansiyonun yükselmesi gibi durumlarda anevrizmanın rüptüre olma riski vardı. Bu da ciddi anlamda ölüme neden olabilecek bir durumdu. Bu nedenle hastamızı multidisipliner şekilde değerlendirdik. Hem kalp ve damar cerrahisi hem de bütün karın boşluğunu dolduran, organların yer değiştirmesine neden olan bu kitle nedeniyle genel cerrahi ile birlikte ameliyat kararı aldık" diye konuştu.

"Bütün karın boşluğunu kaplayan dev bir kitleydi"
Operasyon sırasında yaşanabilecek muhtemel anevrizma yırtılmasına karşı Kalp ve Damar Cerrahisi ekibinin de ameliyathanede hazır bulunduğunu aktaran Güneş, "Ameliyatı genel cerrahiden Doç. Dr. Ali Çiftçi ve ekibiyle birlikte gerçekleştirdik. Kalp ve damar cerrahisi ekibi de ameliyathanede hazır bulundu. Çünkü operasyon sırasında her an damarla ilgili bir problem ya da yırtılma gelişebilirdi, sağ olsunlar. Hastamızın kitlesini herhangi bir komplikasyon gelişmeden çıkarmayı başardık. Hastamız bir gün yoğun bakımda takip edildi. Daha sonra servise geldi. Operasyonun 4. günü taburcu ettik. . Daha sonra kontrole gelfi durumu bayağı sağlıklı görünüyordu" şeklinde konuştu.

"6,5 kilogram dev kitle"
Kitlenin 6,5 kilogram ağırlığında olduğunu ifade eden Güneş, şunları kaydetti:
"Kesin patoloji sonucu henüz çıkmadı ancak, renal hücreli bir tümör olacağı ifade edildi. Çok agresif özellik gösteren bir tümör olmayabilir. Şükürler olsun, güçlü ekibimiz ile rahatlıkla operasyon sürecini tamamladık. Ekibin üstün gayretleri sayesinde hastamızı herhangi bir sorun yaşamadan ameliyat ettik ve sağlıklı şekilde taburcu ettik."

Uzmanından önemli uyarı: "Bunlar kesin risk faktörleridir"
Böbrek tümörlerinin çoğunlukla başka hastalıklar veya tarama nedeniyle için yapılan tetkiklerde tesadüfen tespit edildiğini belirten Prof. Dr. Güneş, belirtilerin hastaların yalnızca yüzde 15-20'sinde idrarda kanama veya yan ağrısı veya kitlenin basısına bağlı semptomlar şeklinde ortaya çıktığını söyledi. Güneş, "Böbrek tümörleri genellikle başka bir nedenle yapılan tetkikler sırasında tesadüfen tespit edilir. Klasik anlamda çok belirgin belirtiler vermez. İdrarda kanama olabilir, bulunduğu tarafta yan ağrısı olabilir ya da kitlenin büyüklüğüne bağlı olarak çevre organlara baskı yapması nedeniyle bazı şikayetler görülebilir. Ancak bunlar hastaların yalnızca yaklaşık yüzde 15-20'sinde görülür. Büyük çoğunluğu ise tesadüfen belirlenir ve bu şekilde bize gelir. En önemli risk faktörleri sigara kullanımı, hipertansiyon ve obezitedir. Bunlar kesin risk faktörleridir. Bunun dışında metabolik sendrom gibi başka etkenler de olabilir" diye konuştu.

"Meslek hayatımda ilk defa bu kadar büyüklükte böbrek kitlesiyle karşılaştım"
Kendi kliniğinde meslek hayatı boyunca ilk defa bu büyüklükte bir böbrek kitlesiyle karşılaştığını aktaran Güneş, "Dünya literatürüne baktığımızda ise 46 santimetreye kadar ulaşan böbrek tümörleri bildirilmiş durumda. Hem ülkemizde hem de dünyada bu tür vakalar var ancak sayıları çok fazla değil. Ancak hasta kaynaklı nedenlerle bazen bu kadar büyük kitlelerle de karşılaşabiliyoruz" ifadelerini kullandı.

"Böbrek tümörleri dünyada tüm kanserler arasında 14. sırada yer alıyor"
Kocaeli Şehir Hastanesi Üroloji Kliniği Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Mustafa Güneş, böbrek tümörlerinin dünyada en sık görülen kanserler arasında 14. sırada yer aldığını belirterek, sözlerini şöyle noktaladı:
"Sigara sadece böbrek tümörlerinde değil, mesane tümörlerinde ve akciğer tümörlerinde de önemli bir risk faktörüdür. Böbrek tümörleri dünyada tüm kanserler arasında yaklaşık 14. sırada yer alıyor ve tüm kanserlerin yaklaşık yüzde 2'sini oluşturuyor. Bu nedenle sigaranın mutlaka bırakılması gerekiyor. Hipertansiyon varsa mutlaka hekim kontrolünde tedavi edilmesi gerekiyor. Özellikle obezite, yani şişmanlık konusunda da dikkatli olunmalı. Çünkü bunlar böbrek tümörleri açısından en önemli risk faktörleridir. Tanı konulduğu zaman da tedavinin geciktirilmemesi gerekiyor. Kısa sürede tedavi olmakta fayda var. Erken dönemde tedavi edildiğinde hem bizim işimiz kolaylaşıyor hem de hasta açısından metastaz gelişmeden tedavi edilme şansı artıyor."

Telefonunuza gelen her bildirimi kontrol etme, mesajlara anında cevap vermeye da sosyal medyada neler olup bittiğini sürekli takip etme ihtiyacı hissedilmesinin yalnızca alışkanlık olmadığını belirten Vural, "Dijital çağ beraberinde sürekli çevrim içi olma halini getiriyor. Bu da zihnimizi fark etmeden yoruyor. Sürekli ulaşılabilir olmak, sinir sistemini devamlı uyarılmış halde tutabiliyor. Bu durum zamanla odaklanma güçlüğü, tahammülsüzlük, uyku sorunları ve duygusal tükenmişlik olarak karşımıza çıkabiliyor" uyarısında bulundu.

"Zihnimiz gün içinde gerçek anlamda mola veremiyor"
Bazen fiziksel olarak hiçbir şey yapmamış olsak bile zihinsel olarak tükenmiş hissedebildiğimizin altını çizen Merve Vural, "Bunun önemli nedenlerinden biri dijital olarak sürekli ulaşılabilir olmamızdır. Telefon bildirimleri, iş mesajları, e-postalar ve sosyal medya, zihnimizin gün içinde gerçek anlamda mola vermesini zorlaştırabiliyor. Bir mesaj geldiğinde hemen cevap verme ihtiyacı, iş saatleri dışında da telefonu kontrol etme alışkanlığı, sosyal medyada olup biteni kaçırma korkusu ve gündemi sürekli takip etme hali sinir sistemini devamlı uyarılmış durumda tutabiliyor. Bu durum iş ve özel hayat arasında sınırların kaybolmasına sebep olduğu gibi, zamanla odaklanma güçlüğü, tahammülsüzlük, uyku sorunları, bedensel gerginlik ve duygusal yorgunluğu da beraberinde getirebiliyor" dedi.

"Yalnızca ekran süresi değil, ekranın nasıl kullanıldığı önemli"
Dijital yorgunluğun çocuk ve ergenlerde de giderek daha fazla görüldüğünü belirten Vural, "Yaz aylarında ekran süresi artabiliyor. Ancak yalnızca 'kaç saat ekran kullanıyor?' sorusuna odaklanmak yeterli değil. Çocuğun ekranda ne yaptığı, sonrasında nasıl hissettiği, uykusunun, arkadaş ilişkilerinin ve günlük yaşamının etkilenip etkilenmediği de değerlendirilmelidir." diye konuştu.

"Ruh sağlığı için dijital sınırlar da gerekli"
Dijital yorgunluğun karşımıza "hiçbir şeye yetişemiyorum", "odaklanamıyorum, organize edemiyorum", "sürekli gerginim, öfkeliyim", "dinlensem de dinlenmiş hissetmiyorum" gibi cümlelerle karşımıza çıkabildiğini belirten Merve Vural, "Ruh sağlığını korumanın önemli yollarından biri sınır koyabilmektir. Telefonu sessize almak, bildirimleri sınırlandırmak, iş saatleri dışında mesajlara cevap verme alışkanlığını gözden geçirmek ve gün içinde ekransız zamanlar oluşturmak zihinsel yükü azaltmaya yardımcı olabilir" dedi.

"Bazen en iyi dinlenme, ulaşılabilir olmamaktır"
İnsan zihninin kesintisiz performans göstermek üzere tasarlanmadığını belirten Vural, "Dinlenme, boşluk, yavaşlama ve durgunluk da psikolojik sağlığın bir parçasıdır. Bazen verimliliği artıran şey daha fazla çalışmak değil, zihne durma fırsatı vermektir. Gün içinde kısa bir süre bile olsa kimseye cevap vermek zorunda olmadığımızı hissettiğimiz küçük molalar ruh sağlığımız açısından koruyucu olabilir" diye konuştu.

Kalp ve damar hastalıkları, Türkiye'de de en önemli halk sağlığı sorunları arasında yer alıyor. Türkiye'de tüm ölümlerin yaklaşık yüzde 40'ının kalp hastalıklarından kaynaklandığına dikkat çeken Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Ali Özatik, koroner kalp hastalığının erken tanı ve yaşam tarzı değişiklikleriyle büyük ölçüde önlenebileceği uyarısında bulundu. Prof. Dr. Özatik, kalbin yaşam boyunca hiç durmadan çalışan hayati bir organ olduğunu belirterek, "Kalbimiz dakikada ortalama 75 kez kasılıp gevşiyor ve günde yaklaşık 100 bin kez çalışıyor. Bu yoğun çalışma temposunu sürdürebilmesi için koroner arter adı verilen damarlar aracılığıyla sürekli oksijen ve besin alması gerekiyor. Bu damarların daralması veya tıkanması ise koroner kalp hastalığını ortaya çıkarıyor" dedi.

Erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaş sonrası risk artıyor
Koroner kalp hastalığının oluşumunda hem değiştirilemeyen hem de kontrol altına alınabilecek risk faktörlerinin bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. Özatik, şunları kaydetti:
"İleri yaş, erkek cinsiyet ve ailede kalp hastalığı öyküsü gibi faktörleri değiştirmek mümkün değildir. Erkeklerde 45, kadınlarda ise 55 yaş sonrası risk belirgin şekilde artmaktadır. Buna rağmen sigara kullanımı, yüksek tansiyon, diyabet, kolesterol yüksekliği, obezite, hareketsiz yaşam, aşırı alkol tüketimi ve kronik stres gibi faktörler kontrol altına alınabilir. Özellikle sigara, damar yapısını bozarak koroner arter hastalığının gelişiminde en önemli risk etkenlerinden biridir."

Göğüste baskı, sıkışma ya da ezilme hissine dikkat
Koroner kalp hastalığının en önemli belirtisinin göğüs ağrısı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özatik, "Göğüs ağrısı genellikle yürüyüş, merdiven çıkma, ağır yemek sonrası veya stres sırasında ortaya çıkar. Hastalar bunu göğüste baskı, sıkışma ya da ezilme hissi olarak tarif eder" diye konuştu.
Ağrının çoğu zaman sol omuza, kola, çeneye veya mide bölgesine yayılabileceğini ve birkaç dakika içinde dinlenmeyle hafifleyebileceğini aktaran Özatik, ancak bazı kişilerde hiçbir belirti olmadan da kalp krizi gelişebileceği uyarısında bulundu. Özatik, bu nedenle özellikle risk grubundaki bireylerin düzenli kalp kontrollerini ihmal etmemelerinin büyük önem taşıdığının altını çizdi.

Ailesinde kalp hastalığı olanlar belirtiler ortaya çıkmadan kardiyoloji kontrollerini yaptırmalı
Özatik, erken teşhis ve risk faktörlerinin kontrol altına alınmasının kalp krizi ve buna bağlı ölümlerin önlenmesinde en etkili yöntemler arasında yer aldığını belirterek, özellikle ailesinde kalp hastalığı bulunan bireylerin belirtiler ortaya çıkmadan kardiyolojik değerlendirmeden geçmelerinin büyük önem taşıdığını bildirdi.

Tansiyon, kolesterol ve kan şekeri düzenli takip edilmeli
Koroner kalp hastalığından korunmanın mümkün olduğuna dikkat çeken Özatik, şu önerilerde bulundu:
"Sigara kullanılmamalı, tansiyon, kolesterol ve kan şekeri düzenli takip edilmeli. Haftada en az 150 dakika düzenli fiziksel aktivite yapılmalı, sebze, meyve ve zeytinyağı ağırlıklı Akdeniz tipi beslenme tercih edilmeli. İdeal kilo korunmalı, stres yönetimine önem verilmeli ve düzenli sağlık kontrolleri aksatılmamalı."