Merkez orta saha ve stoper mevkilerinde de görev yapabilen Cissokho, 3.5 sezondur Manisa FK’daki istikrarlı performansıyla göz dolduran bir isimdi. Geçen sezonda da 34 maçta forma giyen Cissokho'nun transferini kulüp, yapay zekalı tanıtımla taraftarına duyurdu.

Üniversite hayaline ulaşmak isteyen öğrenciler için YKS'nin uzun ve yoğun bir emeğin son aşaması olduğunu hatırlatan Arda, adayların son günleri verimli ve sakin geçirebilmeleri için rehber niteliğinde yedi tavsiyede bulundu.
1-Yeni konulara değil, pekiştirmeye odaklanın
Sınava kısa süre kala eksik kalan tüm konuları yetiştirmeye çalışmak gereksiz bir baskı oluşturur. Bu dönemde yeni konular öğrenmek yerine mevcut bilgileri pekiştirmek çok daha faydalıdır.
Deneme sınavları çözün.
Yanlış yapılan soruları analiz edin.
Daha önce çalışılmış konuları tekrar ederek özgüveninizi artırın.
Günlük hedeflerinizi küçük ve ulaşılabilir tutarak başarı hissini destekleyin.
2-Düzenli uyku başarının anahtarı
Kaliteli uyku, öğrenilen bilgilerin hafızada kalıcı hale gelmesi için kritiktir ve günde ortalama 7-8 saat uyku gerekir. Biyolojik saatinizi sınav gününe göre düzenlemelisiniz. Son gece aniden erken yatmaya çalışmak yerine, son haftayı genel bir uyku rutini oluşturarak geçirmek çok daha sağlıklıdır.
3-Kendinizi başkalarıyla kıyaslamayın
Sosyal medya, sınav döneminde kaygıyı en çok körükleyen unsurlardan biridir. Herkesin öğrenme biçimi ve ilerleme hızı farklıdır. Başkalarının deneme sonuçları ya da çalışma programlarıyla sürekli karşılaştırma yapmak motivasyonunuzu düşürür. Bu süreçte olumsuz duygular oluşturan sosyal medya içeriklerinden ve kıyaslama ortamlarından uzak durmalısınız.
4-Nefes egzersizleri ve kısa molalar verin
Kaygının ilk belirtileri nefes alışverişinde hızlanma ve kas gerginliğidir. Gün içerisinde nefes ve gevşeme egzersizlerine zaman ayırmak bu durumu dengeler. Diyafram nefesi gibi basit teknikler vücudun sakinleşmesini sağlar. Ayrıca kısa yürüyüşler ve hafif esneme hareketleri, stres hormonlarını azaltarak zihinsel rahatlama sunar.
5-Beslenme alışkanlıklarınıza dikkat edin
Fiziksel sağlık, zihinsel performansı doğrudan etkiler. Özellikle son günlerde aşırı kafein tüketiminden (kahve ve enerji içecekleri) kaçınılmalıdır, çünkü bu içecekler çarpıntıyı artırarak kaygıyı tetikler. Bunun yerine dengeli ve düzenli öğünlerle beslenmek, kan şekerini dengede tutarak dikkat ve odaklanmayı destekler.
6-Olumsuz düşünceleri gerçekçi şekilde değerlendirin
Sınav yaklaştıkça "Bu sınav her şeyi belirleyecek" veya "Kesin başarısız olacağım" gibi yapıcı olmayan düşünceler gelişebilir. Bu gerçek dışı düşünceleri sorgulayın. Bugüne kadar gösterdiğiniz çabayı ve emeklerinizi kendinize hatırlatarak daha gerçekçi ve yapıcı yaklaşımlar geliştirmeniz kaygınızı azaltacaktır.
7-Sınav günü hazırlıklarını önceden tamamlayın
Belirsizlik kaygıyı besler. Sınav günüyle ilgili tüm hazırlıkların önceden yapılması öğrencinin kendisini güvende hissetmesini sağlar.
-Kimlik ve sınav giriş belgesini hazır bulundurun.
-Ulaşım planını netleştirin (Tüm bu detayları sınavdan bir gün önce tamamlayın).
-Sınav sabahını zihninizde canlandırarak süreci önceden planlayın.

"Bu sınav hayatınızın tamamını belirlemiyor"
Psikolog Yeliz Arda, son olarak öğrencilere şu mesajı verdi:
"Öğrencilerimizin yıllardır verdikleri emeğe güvenmelerini istiyorum. YKS önemli bir sınav olsa da kişinin değerini, yeteneklerini veya gelecekteki başarısını tek başına belirlemez. Son günlerde yalnızca ders çalışmaya değil, zihinsel ve duygusal olarak dinlenmeye de zaman ayırmanız büyük önem taşıyor. Kendinize güvenin, bugüne kadar gösterdiğiniz çabayı hatırlayın ve sınava sakin bir şekilde girin."

"Böcek ısırıklarında ilk müdahale önemli"
Sivrisinek, arı, karınca ve örümcek gibi canlıların ısırması veya sokması sonrasında cildin hızlı bir reaksiyon verdiğini kaydeden Gezdur, "Isırılan bölgede kızarıklık, hafif şişlik, yanma hissi ve yoğun kaşıntı görülebilir. İlk olarak bölge su ve sabunla temizlenmeli, ardından soğuk kompres uygulanmalıdır. En sık yapılan hatalardan biri ise bölgenin kaşınmasıdır. Kaşıma sonucu cilt bariyeri zarar görebilir ve enfeksiyon gelişebilir" dedi.

"Kenenin üzerine kolonya ya da alkol dökmeyin"
Kene ısırıklarının diğer böcek ısırıklarından farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Ömer Gezdur, kenelerin bazı virüs ve bakterileri taşıyabildiğine dikkat çekti. Gezdur, "Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ve Lyme hastalığı gibi önemli enfeksiyonların bulaşmasında keneler rol oynayabiliyor. Bu nedenle yanlış müdahalelerden kaçınılması gerekiyor. Kenenin üzerine kolonya, alkol veya gaz yağı dökmek, sigara bastırmak ya da gövdesinden sıkarak çıkarmaya çalışmak doğru değildir. Bu uygulamalar bulaş riskini artırabilir" diye konuştu.

Kene nasıl çıkarılmalı?
Kenenin mümkünse bir sağlık kuruluşunda çıkarılması gerektiğini belirten Gezdur, sağlık merkezine ulaşmanın mümkün olmadığı durumlarda ince uçlu bir cımbız yardımıyla kenenin cilde en yakın noktadan tutulup ezmeden ve dik şekilde çekilerek çıkarılabileceğini söyledi.
Kene çıkarıldıktan sonra kişinin yaklaşık 10 gün boyunca kendisini gözlemlemesi gerektiğini ifade eden Gezdur, ateş, halsizlik, baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları gibi belirtilerin ortaya çıkması halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti.

Belirtilere dikkat
Uzm. Dr. Ömer Gezdur, aşağıdaki belirtilerin görülmesi halinde mutlaka doktora başvurulması gerektiğini belirtti:
Isırık bölgesinde giderek büyüyen halka veya hedef tahtası şeklinde kızarıklık oluşması, bölgede aşırı ağrı, sıcaklık artışı veya iltihap gelişmesi, ateş, halsizlik, baş ağrısı, kas ve eklem ağrılarının başlaması, nefes darlığı, yutma güçlüğü, dudak veya göz çevresinde şişlik gibi ciddi alerjik reaksiyon belirtilerinin görülmesi.

"Basit önlemlerle korunmak mümkün"
Yaz aylarında alınacak basit tedbirlerin kene ve böcek temasını azaltabileceğini belirten Uzm. Dr. Gezdur, "Doğa yürüyüşlerinde açık renkli kıyafetler tercih edilmeli, pantolon paçaları çorapların içine alınmalı ve uygun böcek kovucu ürünler kullanılmalıdır. Açık alan aktivitelerinden sonra özellikle kulak arkası, saç dipleri, koltuk altları ve diz arkaları dikkatlice kontrol edilmelidir. Erken fark edilen kene teması, olası sağlık sorunlarının önlenmesinde büyük önem taşır" ifadelerini kullandı.

Önemli olan uzun değil, sağlıklı yaşamak
Dermatoloji Uzmanı Uzm. Dr. Makbule Dündar, son yıllarda longevity kavramının giderek daha fazla ilgi gördüğünü belirterek, asıl hedefin uzun yaşamaktan çok sağlıklı yaş almak olması gerektiğini vurguladı. Dr. Dündar, "Günümüzde herkes uzun ve sağlıklı yaşamı konuşuyor. Artık 60’lı ve 70’li yaşlar yaşlılık olarak kabul edilmiyor. Bilim dünyası da sağlıklı yaşlanma ve kronik hastalıkların önlenmesi konusunda önemli çalışmalar yürütüyor. Günümüzde bütüncül tıp anlayışı ön plana çıkıyor. Bu noktada her alanda doğru ve dengeli olmak büyük önem taşıyor. Beslenmeden yaşam tarzına kadar sağlığımızı etkileyen tüm faktörlerde dengeyi korumak, sağlıklı yaş almanın temelini oluşturuyor" ifadelerini kullandı.

Menopoz sürecinin doğru yönetilmesi önemli
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Evrim Bostancı Ergen, yaşam süresi uzarken menopoz yaşının giderek düştüğüne dikkat çekti. Bu durumun genetik faktörlerden beslenme alışkanlıklarına ve çevresel etkenlere kadar birçok nedeni bulunduğunu belirten Prof. Dr. Ergen, "Ömür uzarken menopoz yaşının düşmesi kadın sağlığı açısından önemli bir konu haline geliyor. Bu süreçte güvenli hormon tedavileri uygulayabiliyoruz ancak burada en önemli nokta doğru hastayı seçmek ve süreci doğru yönetmek. Her hastaya aynı yaklaşımı göstermiyoruz. Kişiye özel planlanan tedavilerle hem yaşam kalitesini artırmayı hem de sağlıklı bir geleceğe yatırım yapmayı hedefliyoruz. Amacımız sağlıklı ve mutlu bireyler yetiştirmek değil, sağlıklı ve mutlu bireylerin yaş almasını sağlamak" ifadelerini kullandı.

Kas ve kemik sağlığına yatırım şart
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Gökhan Özkoçak, sağlıklı yaşlanmanın yalnızca dış görünüşle değil, kas ve iskelet sisteminin korunmasıyla mümkün olduğunu vurguladı. Dr. Özkoçak, "Günümüzde insanlar yüzüne yatırım yapabiliyor, görüntüsünü değiştirerek yıllara meydan okuyabiliyor. Ancak omurganıza yatırım yapmazsanız bunun çok fazla anlamı kalmıyor. Bir kişinin kas kütlesine ve kemik yapısına yaptığı yatırım, gelecekte nasıl bir yaşam süreceğini belirliyor. Bu nedenle beslenmemizi daha bilinçli ve profesyonel bir hale getirmemiz gerekiyor. Kas erimesi artık çağımızın önemli sağlık sorunlarından biri haline geldi. Sağlıklı yaş almak istiyorsak kas ve kemik sağlığımızı korumaya bugünden başlamalıyız" diye konuştu.

Sağlıkta tek formül yok, kişiye özel yaklaşım var
İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Hale Handan Sarıkaya, sağlıklı yaşlanmanın temelinde kişiye özel tıbbi yaklaşımların yer aldığını belirtti. Her bireyin metabolizmasının, hastalıklara ve besinlere verdiği yanıtın farklı olduğunu vurgulayan Dr. Sarıkaya, "Hastaya bakarak tedavi yapmamız gerekiyor. Hepimizin metabolizması, hastalıklara verdiği yanıt ve besinlere karşı gösterdiği reaksiyon farklıdır. Bu nedenle tüm planlamaların kişiye özel yapılması gerekiyor. Hastalıkları önlediğimizde yaşam kalitesindeki düşüşü de engellemiş oluyoruz. Kişiye özel yaklaşımlarla sağlıklı yaşam süresini artırmak mümkün" değerlendirmesinde bulundu. Dr. Sarıkaya, sağlıklı yaşamın yalnızca hastalıkların olmaması anlamına gelmediğini ifade ederek, "Biz kişilere bir yol haritası çıkarıyoruz. Hangi gıdaların uygun olduğunu belirleyerek kişiye özel planlar oluşturuyoruz. Amacımız vücudun en iyi şekilde çalışmasını sağlamak. Sağlık, kişinin kendini en iyi şekilde hissetmesidir. 70 yaşına geldiğinizde hâlâ duru bir zihne, güçlü bir kas yapısına ve iyi bir düşünme kapasitesine sahipseniz, işte bu sağlıklı yaşamak ve sağlıklı yaş almaktır" diye konuştu.

Önemli olan yıllara hayat katabilmek
GETAT Sorumlu Hekimi Uzm. Dr. Yegane Koulieva Özcan, son yıllarda sağlıklı ve kaliteli yaşam konusunun giderek daha fazla gündeme geldiğini belirterek uzun yaşam kadar sağlıklı geçirilen yılların da önem taşıdığını vurguladı. Özcan, "Asıl üzerinde düşünmemiz gereken konu, insan ömrünün ne kadar uzun olduğu değil, yaşamının son gününe kadar ne kadar sağlıklı kalabildiğidir. Kişiselleştirilmiş uygulamalar organizmanın doğal denge mekanizmalarını güçlendirmeye odaklanıyor. Amaç, sadece yaşam süresini uzatmak değil, yaşam kalitesini de koruyabilmektir" değerlendirmesinde bulundu.

Sağlıklı yaşlanmanın temeli psikolojik dayanıklılık
Klinik Psikolog Pelin Ankay Kudu, sağlıklı yaş almanın yalnızca fiziksel sağlıkla açıklanamayacağını belirterek ruh ve beden sağlığının bir bütün olduğunu vurguladı. Kudu, "Psikolojimizin iyi olması genel iyilik halimizi de doğrudan etkiliyor. Ancak bu, her zaman mutlu olmak anlamına gelmiyor. Asıl önemli olan hayatla bağ kurabilmek ve yaşamın içinde kalabilmektir. Sabah uyandığımızda bizi hayata bağlayan bir nedenimizin olması gerekiyor" ifadelerini kullandı. Yaş ilerledikçe kayıpların ve yalnızlaşmanın artabildiğine dikkat çeken Kudu, "Bu nedenle psikolojik dayanıklılığı güçlendirmek büyük önem taşıyor. Sağlıklı bir yaşlılık için yalnızca genetiğimize değil, psikolojik hazırlığımıza da yatırım yapmalıyız. Sağlıklı beslenmek, kaliteli uyumak ve ruh sağlığını korumak birbirinden ayrı değil, aynı bütünün parçalarıdır" uyarısında bulundu.

Sağlıklı yaşamın temeli doğru beslenme
Diyetisyen Nazlı Aydın, beslenmenin yaşamın en temel unsurlarından biri olduğunu belirterek toplumda diyet kavramının sıklıkla yanlış anlaşıldığını söyledi. Aydın, "Diyet yapmak yemek yememek ya da bazı besinleri tamamen hayatımızdan çıkarmak değildir. Mutlu olmadığınız hiçbir beslenme düzenini uzun süre sürdüremezsiniz. Bu nedenle beslenme planlarının mutlaka uzman kontrolünde ve kişiye özel olarak oluşturulması gerekir" ifadelerini kullandı.Yaşlanma sürecinin kas kütlesindeki azalmayla başladığını belirten Aydın, "Bir kişinin yaşlandığını çoğu zaman yürüyüşünden anlayabilirsiniz. Protein tüketimi önemli ancak tek tip protein kaynaklarıyla beslenmek doğru değil. Beslenmede çeşitlilik arttıkça bağırsak mikrobiyotası da zenginleşiyor. Sağlıklı yaş almak için bağırsak sağlığımızı korumalı, dengeli ve çeşitli beslenmeye özen göstermeliyiz" şeklinde konuştu.

Acıbadem Kent Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Aslı Aslan, yaz mevsimi boyunca çocukların sağlığını korumak için basit ama etkili önlemler alınması gerektiğini söyledi. Aslan, bu basit önlemlerle yaz aylarının çocuklar için hem sağlıklı hem de güvenli geçirilebileceğini kaydetti. Prof. Dr. Aslan, havaların ısınması, günlerin uzamasıyla çocukların daha fazla dışarıda kaldığını belirterek güneşten korunmanın önemine dikkat çekti, "Güneşin zararlı ışınlarına karşı mineral filtreli güneş koruyucular tercih edilmeli, deniz ve havuz sonrası güneş kremi mutlaka yeniden uygulanmalı. UV korumalı güneş gözlüğü kullanımı da büyük önem taşıyor" diye konuştu.

Beslenme ve sıvı tüketimi kritik
Prof. Dr. Aslan sıcak havalarda sıvı kaybının hızlı geliştiğini hatırlattı. Çocuklara bol su içirilmesini öneren Prof. Dr. Aslan yaz mevsiminde ishal vakalarında artış gördüklerini kaydetti. Yaz aylarında gıdaların daha çabuk bozulduğunu ve hijyen sorunlarının arttığını dile getiren Aslan, "Havuz suyu yutulması, iyi yıkanmamış yiyecekler ve kirli su tüketimi ishal riskini artırır. Açıkta satılan yiyeceklerden uzak durulmalı" ifadelerini kullandı ve sözlerini şöyle sürdürdü:
"İshal durumunda en önemli risk sıvı kaybıdır. Ailelerin sık yaptığı bir hata beslenmeyi kesmeleri. Beslenmenin tamamen kesilmesi yanlış. Çocukları hafif gıdalarla beslenmeye devam edilmeli. Doktora danışmadan antibiyotik kullanımı da doğru değil. Ayrıca gazlı ve şekerli içecekler ishali artırabilir, bu tür içeceklerden kaçınılmalı. Eğer çocukta yüksek ateş, kusma, kanlı ishal, ağız kuruluğu, gözlerde çöküklük ve idrar miktarında azalma gibi belirtiler görülürse zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalı"

Havuzlar enfeksiyon riski taşıyor
Prof. Dr. Aslan, yazın serinlemek için tercih edilen havuzların oluşturacağı risklere de dikkat çekti. Yeterince klorlanmamış ve hijyenik olmayan havuzların enfeksiyon riskini artıracağını kaydeden Prof. Dr. Aslan, " Havuz kullanımına bağlı olarak çocuklarda ishalin yanı sıra göz enfeksiyonları, kulak iltihapları ve cilt hastalıklarının da görülebilir. Anne babalar bu konuda da dikkatli olmalı" dedi.

Sınav döneminin gelişmekte olan bir ergen beyni için son derece zorlu bir süreç olduğunu belirten Medicana International İzmir Hastanesi Psikiyatri Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, ailelerin bu dönemde sergilediği tutumun gençlerin psikolojik dayanıklılığı üzerinde belirleyici rol oynadığını söyledi. "Sınav dönemi, gelişmekte olan bir ergen beyni için tam anlamıyla bir hayatta kalma simülasyonudur" diyen Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, sözlerini şöyle sürdürdü: "Çocuğunuzun o günlerde yaşadığı durum basit bir heyecan değil; stres hormonu kortizolün sistemi ele geçirdiği, amigdalanın alarm verdiği nörobiyolojik bir krizdir. Böyle bir anda mantık merkezi devre dışı kalmış bir gence ‘sakin ol’ demek ya da uzun rasyonel tavsiyeler sıralamak genelde duvara konuşmak gibidir. Çocuğunuzun omuzlarındaki bu devasa yükü hafifletmenin en gerçekçi yolu, kendi kaygınızı kontrol edip evin içine sızdırmamaktır. Ebeveynlerin sakin, rutini bozmayan ve tutarlı duruşu, gençlere ‘sonuç ne olursa olsun burası senin güvenli limanın’ mesajını süslü kelimelerden çok daha doğrudan ve ikna edici bir şekilde iletebilir."

Kaygı, yetersizlik göstergesi değildir
Sınav kaygısının çoğu zaman yanlış yorumlandığını ifade eden Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, gençlerin yaşadığı yoğun duyguların yetersizlikten değil, biyolojik sistemin aşırı yüklenmesinden kaynaklandığını belirtti. Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, gençlere ve velilere şu tavsiyelerde bulundu: "Öncelikle zihinlerinin kendilerine oynadığı oyunun farkına varmalılar. Hissettikleri yoğun kaygı, yetersiz olduklarının değil, biyolojik sistemlerinin aşırı yüklendiğinin göstergesi. Bu anlarda çözüm kendilerine kızmaları değil, derin nefeslerle fiziksel tepkiyi yönetmektir. Sınav sonrasında yaşanan duygusal süreç de en az sınava hazırlık dönemi kadar önemli. Öğrenciler, sınav çıkışında yoğun bir zihinsel yorgunluk yaşamaktadır. Bu yüzden sınavın bitiş zili çaldığında ve yüksek seviyelere ulaşan adrenalin aniden çekildiğinde, geriye kalan devasa zihinsel yorgunluğu doğru okumak gerekir. Çocuğunuz sınav kapısından çıktığı an ona kaç net yaptığına dair sorular sormak, zihinlerindeki o travmatik alarm durumunu uzatmaktan başka hiçbir işe yaramaz. Gençler o an karşılarında bir eğitim koçu değil, yargısız ve şefkatli bir sığınak ararlar."

Sonuçtan çok emeğe odaklanmalılar
Sonuçların açıklanmasına kadar geçen sürecin de öğrenciler açısından ayrı bir psikolojik yük oluşturduğunu belirten Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, ailelerin çocuklarına, günlük yaşamın olağan akışına dönmeleri için yardımcı olması gerektiğini vurguladı. Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, sözlerini şöyle tamamladı: "Sonuçlar açıklanana kadar geçen o arafta kalma sürecinde, öğrencilerin kendi iç sesleri zaten yeterince felaket senaryosu üretecektir. Ailelere düşen en büyük görev onları hayatın sıradan, tanıdık ve iyileştirici günlük ritüellerine geri çekmektir. Yüksek puanlar elbette kutlanmalıdır. Ancak asıl görülmesi ve tebrik edilmesi gereken şey, o masada aylar boyunca gösterilen dirayet ve tüm o strese rağmen vazgeçmeme iradesidir. Çocuğunuzun gözlerinin içine bakarak, o birkaç saatlik kâğıt parçasının ona duyduğunuz saygıyı bir milim bile değiştirmeyeceğini derinden hissettirin. Sonuç
tablosunda ne yazarsa yazsın, hem öğrencilerin hem de ebeveynlerin unutmaması gereken tek bir gerçek var: Hayat tek bir sınavla haritası çizilemeyecek kadar uzun bir yoldur ve asıl dayanıklılık hiç düşmemek değil, düştükten sonra birbirinize tutunarak yeniden ayağa kalkabilmektir."

Üroloji Uzmanı Op. Dr. Aydın Erkul, erkek bebeklerde görülebilen inmemiş testis konusunda aileleri uyardı. Erkul, özellikle prematüre doğan erkek bebeklerde bu durumun zamanında doğan bebeklere göre daha fazla görülebildiğini aktardı. İnmemiş testisin tıp dilinde 'kriptorşidizm' olarak adlandırıldığını ifade eden Erkul, normal gelişim sürecinde testislerin anne karnında skrotuma, yani torbaya inmesinin beklendiğini ancak prematüre doğumlarda bu sürecin tamamlanmamış olabileceğine dikkat çekti.

Düşük doğum ağırlığı ve ikiz bebeklerde risk artıyor
Op. Dr. Aydın Erkul, yalnızca prematüre bebeklerin değil, düşük doğum ağırlıklı bebekler ile ikiz erkek bebeklerin de risk grubunda yer aldığını belirtti. Ancak risk faktörlerinin varlığının tedavi yaklaşımını değiştirmediğini vurgulayan Erkul, erken tanı ve düzenli takibin önemine dikkat çekti.

Her muayenede kontrol edilmeli
İnmemiş testisin tanısında çocuk doktorlarının kritik rol üstlendiğini ifade eden Erkul, erkek bebeklerin rutin muayenelerinde genital bölge kontrolünün mutlaka yapılması gerektiğini söyledi. Erkul, muayenelerde penis yapısı, idrar deliğinin yeri ve testislerin torba içinde olup olmadığının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, "Titiz bir genital muayene ile bu durumlar tespit edilebilir ve gerekli görülen hastalar ilgili uzmanlara yönlendirilebilir" dedi.

Sağlık profesyonellerinin yoğun ilgi gösterdiği sempozyumun açılışında konuşan Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Zeynep Baykan ile Organ Nakli Hizmetleri Adana Bölge Koordinasyon Merkezi Sorumlu Hekimi Dr. Nezahat Bingöl, Türkiye’de organ nakli alanında önemli başarılar elde edildiğini ancak organ bağışı oranlarının halen istenilen seviyeye ulaşamadığını ifade ettiler. Konuşmalarında, organ bağışı gerçekleşmiş olsa dahi çeşitli tıbbi nedenlerle bazı organların nakil sürecinde değerlendirilemediğine dikkat çeken Prof. Dr. Zeynep Baykan ve Dr. Nezahat Bingöl, bu tür bilimsel toplantıların sağlık çalışanlarının bilgi düzeyini artırarak organ bağışı farkındalığının geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacağını vurguladı.

Alanında uzman akademisyenlerin ve hekimlerin bilgi ve deneyimlerini paylaştığı programda; Doç. Dr. Sibel Seçkin Pehlivan tarafından ‘Beyin Ölümü Tanısı’, Doç. Dr. İzzet Ökçesiz tarafından ‘Beyin Ölümü Tanısında Radyolojik İncelemeler’, Prof. Dr. Ayşe Ülgey tarafından ‘Donör Bakımı ve Örnek Olgular’, Doç. Dr. Gamze Kalın Ünüvar tarafından ‘Donör Bakımında Enfeksiyon Yönetimi’, Öğr. Gör. Dr. Ahmet Safa Kaynar tarafından ‘Organ Nakli Sistemi ve Türkiye’de Yasal Durumu’ ve Dr. Öğr. Üyesi Recep Civan Yüksel tarafından da ‘Yoğun Bakımdaki Hasta Yakınları ile İletişim’ başlıklı sunumlar gerçekleştirildi.
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyeleri başta olmak üzere Kayseri genelindeki hekimler, hemşireler ve sağlık çalışanlarının katılımıyla gerçekleştirilen sempozyumda, beyin ölümü tanısı ve donör bakımına ilişkin güncel bilimsel yaklaşımlar değerlendirilirken, organ bağışının artırılmasına yönelik çözüm önerileri ve iyi uygulama örnekleri de katılımcılarla paylaşıldı.
Soru-cevap ve değerlendirme oturumuyla sona eren sempozyumun, organ bağışı ve organ nakli süreçlerinde görev alan sağlık profesyonellerinin bilgi ve farkındalık düzeylerinin artırılmasına önemli katkı sağlaması hedefleniyor.

"Kaygı her zaman düşman değildir"
Sınav döneminde çarpıntı, uyku düzeninde bozulma ve "Yeterince hazır mıyım?" düşüncesinin birçok öğrencide görülebileceğini ifade eden Giriş, "Belirli bir düzeydeki kaygı aslında bizim için gereklidir. Bizi uyanık, odaklanmış ve motive eder; sınava hazırlanmamızı sağlar, sınav anında ise performansımızı canlı tutar. Bu anlamda hafif bir gerginlik, tamamen ortadan kaldırılması gereken bir durum değil, yönetilmesi gereken bir enerjidir" dedi.

"Asıl sorun sınava yüklenen anlam"
Sınavın özünde yalnızca bilgi düzeyini değerlendirdiğini belirten Klinik Psikolog Dilara Boyraz Giriş, "Pek çok öğrenci ve aile farkında olmadan sınava çok daha ağır bir anlam yüklüyor. Sınav artık yalnızca bilgiyi değil, kişiliği, değeri ve geleceği ölçen bir araç haline geliyor. İşte tam bu noktada doğal bir gerginlik, zorlayıcı bir kaygıya dönüşüyor. Çünkü artık yalnızca bir sınava girilmiyor; kişi kendisini ispat etmek zorunda hissediyor" diye konuştu.

"Olumsuz düşüncelerle mücadele etmek yerine onları fark edin"
YKS ve LGS öncesinde "Hiçbir şey bilmiyorum" veya "Başaramazsam ne olur?" gibi düşüncelerin yaygın olduğunu ifade eden Giriş, daha sonra şunları söyledi:
"Bu tür düşünceler çoğu zaman gerçeği yansıtmaz. Ancak onlarla sürekli tartışmaya çalışmak da çözüm değildir. Zihne gelen her kaygılı düşünceye cevap vermeye çalışmak, onları daha da güçlendirebilir. Öğrencilerin bu süreçte kendilerine, "Bu düşünceler beni rahatlattı mı, yoksa daha çok mu zorladı?" sorusunu yöneltmeleri faydalı olabilir."

"Sınav anında önce yapabildiğiniz sorularla başlayın"
Kaygının sınav sırasında artması halinde öğrencilerin bedenlerini sakinleştirecek yöntemlerden yararlanabileceğini kaydeden Dilara Boyraz Giriş, "Yavaş ve derin nefes almak, bedenin stres tepkisini doğrudan etkiler. Gergin hissedildiğinde kısa süreli esneme hareketleri yapılabilir veya dikkat sakin bir noktaya yönlendirilebilir. Ayrıca sınavda önce yanıtından emin olunan sorularla başlamak, özgüveni artırarak kaygının azalmasına yardımcı olur" ifadelerini kullandı.

"Sınav sonucu sizi tanımlamaz"
Sınav sonuçlarının bir insanın değerini belirlemediğini vurgulayan Giriş, "Kendinizi yalnızca bir öğrenci olarak tanımladığınızda kimliğinizi gerekenden dar bir çerçeveye sıkıştırmış olursunuz. Oysa siz aynı zamanda bir birey, bir evlat, bir arkadaş; ilgi alanları ve hayalleri olan bir insansınız. Sınav, bu büyük tablonun yalnızca küçük bir parçasıdır" diye konuştu.
YKS ve LGS sürecindeki öğrencilerin kendilerine karşı daha şefkatli olmaları gerektiğini belirten Giriş, "Olumsuz düşünceler geldiğinde onların farkına varın ve yerine kendinizi destekleyen cümleler koyun. 'Elimden geleni yaptım', 'Sadece devam ediyorum' gibi basit ifadeler hem sakinleşmeye hem de yeniden odaklanmaya yardımcı olabilir" dedi.

Siverek Devlet Hastanesi bünyesinde faaliyet gösteren Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde tedavi ve takipleri sürdürülen yaklaşık 300 hastanın sosyal hayata katılımlarını artırmak ve motivasyonlarını desteklemek amacıyla düzenlenen etkinlik yoğun ilgi gördü.
Etkinlik kapsamında hastaların çeşitli atölye çalışmaları sırasında hazırladığı el işi ürünler, hastane içerisinde kurulan stantlarda ziyaretçilerin beğenisine sunuldu. Sergide yer alan ürünler, hastaların hem rehabilitasyon süreçlerine katkı sağladı hem de üretkenliklerini ortaya koymalarına imkan sundu. Toplum Ruh Sağlığı Merkezi yetkilileri, bu tür etkinliklerin hastaların özgüven kazanmalarına, sosyal becerilerini geliştirmelerine ve topluma uyum süreçlerine önemli katkılar sunduğunu belirtti.
Etkinlik kapsamında katılımcılara çiğ köfte ve çeşitli ikramlar da sunuldu. Hastalar, yakınları ve sağlık çalışanları bir araya gelerek keyifli vakit geçirirken, düzenlenen ikramlar etkinliğe ayrı bir renk kattı. Etkinliği ziyaret eden vatandaşlar ve sağlık çalışanları da sergilenen eserleri ilgiyle inceleyerek hastalara destek verdi.
Yetkililer, Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nin yalnızca tedavi hizmeti sunmadığını, aynı zamanda hastaların sosyal yaşam içerisinde daha aktif rol almalarını sağlayacak çalışmalar yürüttüğünü ifade ederek benzer etkinliklerin devam edeceğini kaydetti.

Sınav kaygısı öğrencilerin yoğun endişe yaşadığı dönem olduğunu belirten Uzman Psikolog Esma Yıldız, "Bu endişe dönemi hafıza, dikkat ve performansı olumsuz yönde etkiliyor. Belirli düzeyde kaygı motivasyoneldir bizi ilerletebilir ancak, o kaygı ileriye taşıdığımız zaman kişiyi olumsuz yönde etkileyip başarısızlığa sürüklemektedir. Belirtileri çarpıntı, titreme terleme ve mide rahatsızlığı görülür. En önemlisi ise dikkat dağınıklığı ve hafıza güçlüğüdür. Kişiler başarısız olacakmış gibi hissedip kaygıyı arttırıyorlar. Öğrencilere önerilerimiz son günlerde tekrar etmelerini istiyoruz. Var olan bilgilerini pekiştirmelerini istiyoruz. Uykuya yönelik uyku düzenlerini korumalarını istiyoruz. En önemlisi nefes teknikleri gibi rahatlatıcı tekniklerden yararlanmalarını istiyoruz. Ailelere önerilerimiz ise çocuklarını kesinlikle başka insanlarla kıyaslamamaları gerekiyor. Onlara sonuç odaklı değil çözüm odaklı yaklaşmaları gerekiyor. En önemlisi de şartsız destek olmaları gerekmektedir. Bu süreçte biz çocukların kaygılarını indirgemiyoruz motivasyonel olan düzgün düzeyde bekletiyoruz" diye konuştu.

Liseye geçecek 8'inci sınıf öğrencileri için sınav maratonu başlıyor. Yarın uygulanacak olan LGS, iki oturum halinde gerçekleştirilecek. Sınavın ilk oturumu olan sözel bölüm sınavı saat 09.30'da başlayacak ve 10.45'te sona erecek. Öğrencilere bu bölümde Türkçe, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile yabancı dilden toplam 50 soru sorulacak ve 75 dakika süre tanınacak. İkinci oturuma geçmeden önce 45 dakika mola verilecek. Bu süre zarfında öğrenciler okulun bahçesinde dolaşabilecek veya ihtiyaçlarını giderebilecek. İkinci oturum ise saat 11.30'da başlayacak ve 12.50'de sona erecek. İkinci oturumda öğrencilere Matematik ve Fen Bilimleri derslerinden toplam 40 soru sorulacak ve 80 dakika süre tanınacak.

Toplam 1 milyon 22 bin 658 öğrenci başvurdu
Sınav, yurt içinde 81 il ve 920 ilçede 1 milyon 22 bin 104 öğrenci, yurt dışında ise 8 ülkede yer alan 11 sınav merkezinde 554 öğrenci olmak üzere toplam 1 milyon 22 bin 658 adayın katılımı ile gerçekleştirilecek.

İlk kez talep eden adaylara özel beslenme paketleri dağıtılacak
Sınavın sağlıklı ve güvenli bir ortamda yapılabilmesi amacıyla okullarda sınav salonları düzenlendi, sınıf numaralandırmaları yapıldı ve yönlendirme levhaları yerleştirildi. Temizlik ve hijyen çalışmalarının da titizlikle yürütüldüğü okullarda, öğrencilerin sınav günü herhangi bir aksaklık yaşamaması için gerekli tüm tedbirlerin alındığı gözlemlendi. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından sınav güvenliğini artırmak için bazı sınav merkezlerinde yapay zeka destekli kamera sistemlerinin kullanılacağı da öğrenildi. Bunun yanı sıra Bakanlık, ilk kez öğrencilerin sınav aralarında beslenme ihtiyaçlarını karşılamaları için talep eden adaylara özel beslenme paketleri dağıtacak. Beslenme paketinde ceviz, kuru üzüm, su ve protein bar yer alıyor.

Sonuçlar 10 Temmuz'da açıklanacak
Sınav sonuçlarının 10 Temmuz'da "meb.gov.tr" adresinden ilan edileceği açıklandı. Sınav sonuç belgelerinin posta yoluyla gönderilmeyeceği de belirtilirken, tercihlere esas kontenjan tablolarının da aynı tarihte yayımlanacağı kaydedildi. Öğrencilerin tercih işlemlerini 13-24 Temmuz tarihleri arasında yapabileceği aktarılırken, yerleştirme sonuçlarının ve boş kontenjanların ise 5 Ağustos'ta ilan edileceği ifade edildi. Yerleştirmeye esas 1. ve 2. nakil tercih başvuruları ve sonuçları da 5-14 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilecek.