Batman İl Jandarma Komutanlığı tarafından Hasankeyf ve Gercüş ilçelerindeki yol kontrol noktalarında ve il genelinde gerçekleştirilen denetim ve operasyonlarda, 9 bin 646 paket kaçak sigara, 2 dizüstü bilgisayar, 5 cep telefonu ve SIM kart, 1 kilo 873 gram esrar, 73 kök kenevir bitkisi, 1 kilo 22 gram sentetik kannabinoid hammaddesi ile 106 adet çeşitli kaçak malzeme ele geçirildi.

Operasyonlar kapsamında yakalanan 63 şüpheli hakkında, 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında adli tahkikat başlatıldı.

Batman İl Jandarma Komutanlığı'ndan yapılan açıklamada, kaçakçılıkla mücadele çalışmalarının il genelinde kararlılıkla sürdürüleceği, halkın huzur ve güvenliğini tehdit eden yasa dışı faaliyetlere karşı mücadelenin aralıksız devam edeceği belirtildi.

Batman İl Jandarma Komutanlığı tarafından 1-31 Temmuz tarihlerinde il merkezi ve ilçelerde gerçekleştirilen planlı faaliyetlerde, çeşitli suçlardan haklarında 1 ila 10 yıl arasında kesinleşmiş hapis cezası bulunan 60 kişi ile 10 ila 20 yıl arasında kesinleşmiş hapis cezası bulunan 5 kişi olmak üzere toplam 65 hükümlü yakalandı.

Hükümlüler, işlemlerinin ardından adli mercilere sevk edildi. Mahkemeye çıkarılan şahıslar tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Gençlik ve Spor Bakanlığı, üniversite tercih döneminde gençlerin aklındaki; 'Hangi mesleği seçmeliyim?', 'Hangi alan bana daha uygun?' gibi sorulara e-Devlet kapısı üzerinden hayata geçirilen e-Rehberlik Sistemi ile çözüm buluyor.

Eğitim, Araştırma ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü tarafından 15-29 yaş arasındaki gençlere yönelik hazırlanan e-Rehberlik Sistemiyle, gençlerin kişilik özellikleri, ilgi alanları, yetenekleri ve mesleki eğilimleri bilimsel yöntemlerle analiz edilerek onların eğitim ve kariyer planlamalarına katkıda bulunuluyor.

Gençlerin kendilerini bütün yönleriyle tanımalarına yönelik 'Kendini bil' mottosuyla geliştirilen e-Rehberlik sistemine 'e-rehberlik.gsb.gov.tr' adresi üzerinden ulaşılabilecek.

E-Rehberlik Sistemi, gençlere seçmesi gereken mesleği sunmak yerine kişisel özelliklerine göre hangi alanlarda daha başarılı ve mutlu olabileceğine dair yol gösterici analiz rapor sunuyor.

Sistemde kişilik, ilgi, yetenek, mesleki beceri, mesleki değer olmak üzere 5 farklı ölçme testi bulunuyor. Gençler bu testleri yanıtladıktan sonra kendilerine özel oluşturulan değerlendirme sonuçlarına ulaşabiliyor.

'Gençlerimizin kariyer planlamalarına destek oluyoruz'

Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, kariyer planlaması konusunda kararsız kalan gençler için e-Rehberlik Sistemi'ni hayata geçirdiklerini belirterek, 'Gençlerimiz, geleceklerine yön verecek en kritik süreçlerden biri olan üniversite tercihinde bulunuyor. Bakanlık olarak gençlerin yetenekleri ve mesleki eğilimlerini bilimsel yöntemlerle analiz ederek kariyer planlamalarına destek oluyoruz. Bu doğrultuda, üniversite eğitimi almak üzere gün sayan gençlerin tercih sürecindeki kafa karışıklıklarını gidermek ve puanlarına en uygun bölümleri belirlemelerine katkı sunmayı amaçlıyoruz' açıklamasında bulundu.

'Üniversite tercih sürecinde gençlerimizin yol arkadaşı olacağız'

Üniversite tercih döneminin öğrencilerin meslek hayatını şekillendiren en önemli aşamalardan biri olduğunu vurgulayan Bakan Bak, 'Yükseköğretim Kurumları Sınavı sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte üniversite adayı gençler ve aileleri için heyecanlı tercih maratonu başladı. Geleceklerini şekillendirecek bu kritik süreçte gençlerin yanında yer almak amacıyla e- Rehberlik Sistemini hizmete sunduk. Bu sayede gençlerimiz hayallerindeki üniversiteye giden yolda kişilik özellikleri, ilgi ve yetenekleri doğrultusunda en sağlıklı tercih listesini oluşturma imkanı yakalayacak. Üniversite tercih sürecinde gençlerimizin yol arkadaşı olacağız' ifadelerini kullandı.

Yaz mevsiminin başlamasıyla artan dereceler insanlar kadar çiçekleri de olumsuz etkiliyor. Yaklaşık 40 senedir çiçekçilik yapan Şengül, bu hassas bitkilerin sularının eksik olmaması ve gölge yerlerde bulundurulmasının önemine değindi.

'Yaz sıcakları çiçekleri çok etkiliyor'

Bu mevsimlerde çiçeğe direkt vuran güneşin sera etkisine sebep olduğunu söyleyen Celal Şengül, 'Yaz sıcakları çiçekleri çok etkiliyor. Özellikle dışarıdan direkt gelen güneş çiçekleri kurutuyor. Bu yüzden biraz daha gölge yerlerde konumlandırmak lazım. Bu aylarda vatandaşların yaptığı en sık bakım hatası, tüm çiçek türlerine aynı rutinleri uygulamaktır ve bu doğru değildir. Hâlbuki çok ışık seven de vardır, hiç sevmeyen de. Doğru bakım yapıldığı zaman çiçek daha uzun ömürlü olur' dedi.

'Tülden gelen ışık çiçek için en sağlıklı olandır'

Önerilerine devam eden Şengül, 'Evde uygulanacak bakımlar arasında suyun ihmal edilmemesi var. Bir de tülden gelen ışık çiçek için en sağlıklı olandır. Direkt ışığın önüne koymayacaklar, yoksa çabuk kurur. Yoğun bir şekilde sulama yapmamak gerekir. Saksının hacmi kadar sulama yaparsanız yeterli olacaktır. Çiçek türlerine göre sulama miktarı değişir. Mesela bazılarına her gün, bazılarına ise haftada bir yeterli olacaktır. Her durumda da sulamayı ihmal etmemeliyiz. İnsan bile susuz üç günden fazla yaşayamaz' ifadelerini kullandı.

Şırnak'ın Beytüşşebap ilçesine bu yıl binlerce göçer ve yüz binlerce küçükbaş hayvan geldi. İlçeye 45 kilometre uzaklıktaki yaylaya çıkan ve 5 ay boyunca yaylada kalan göçerler bu yılın verimli geçtiğini söyledi. Serin havası ve yeşil ovalarıyla göz kamaştıran yaylaya bu yıl binlerce aile ve binlerce sürü geldi. Verimli toprakları olan yaylada süt sağan berivanların mesaisi yaz aylarında devam ediyor. Enver Bor isimli vatandaş her yıl yaylaya geldiklerini ve bu yıl çok güzel bir verim aldıklarını söyledi. Bor, ''Her yıl köyümüze geliyoruz çok verimli geçiyor. Yaylamıza çok göçer geldi bu yıl ilk defa bu kadar verimli oluyor. 74 yıldır buraya geliyorum. Sular yükselmiş, dağlar yeşil her yer çok güzel. Koyunlarımız ve kuzularımız var 3 kız bütün işlerimizi yapıyor. Koyun besliyorlar bizlerde süt sağıyoruz. Halimizden memnunuz devletimize sesleniyoruz yollarımız çok kötü temizleseler çok güzel olur'' dedi.

Şekerli içeceklerin obezite, diyabet ve kalp-damar hastalıkları riskini artırdığı uzun süredir bilinirken, son yıllarda bu ürünlerin kanser üzerindeki etkileri de araştırılıyor. Yakın zamanda yayımlanan bir çalışma, yüksek miktarda früktoz tüketiminin kanser hücrelerinin yayılmasını kolaylaştırabilecek mekanizmaları harekete geçirebileceğini ortaya koydu.

Nature Aging dergisinde yayımlanan deneysel araştırmada, yumurtalık kanseri modeli üzerinden inceleme yapıldı. Araştırmada, kemoterapi sonrasında yaşamını sürdüren ancak bölünmeyen bazı kanser hücrelerinin tamamen etkisiz olmadığı belirlendi. Bu hücrelerin çevrelerine früktoz salgılayarak komşu kanser hücrelerine 'yayıl' sinyali gönderdiği ve hücrelerin hareket kabiliyetini artırdığı tespit edildi.

Yüksek miktarda früktoz benzer biyolojik yolları aktive edebiliyor

Çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından birinin dışarıdan alınan yüksek miktardaki früktozun da benzer biyolojik yolları aktive edebilmesi olduğunu aktaran Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Coşkun, özellikle şekerli gazlı içecekler, enerji içecekleri ve yüksek früktozlu mısır şurubu ile tatlandırılmış hazır gıdaların bu açıdan önem taşıdığını ifade etti.

Prof. Dr. Uğur Coşkun, elde edilen bulguların deneysel modellerden geldiğine dikkati çekerek, yüksek früktoz tüketiminin insanlarda doğrudan kanser metastazını artırdığının henüz kesin olarak kanıtlanmadığını vurguladı.

Meyve ile işlenmiş ürünler aynı şekilde değerlendirilmemeli

Früktozun şekerli gazlı içecekler, enerji içecekleri, hazır meyve suları, yüksek früktozlu mısır şurubu içeren paketli ürünler, bisküvi, kek, şekerleme ve çeşitli işlenmiş gıdalarda yüksek miktarda bulunabildiğini belirten Prof. Dr. Coşkun, doğal olarak früktoz içeren meyvelerin ise aynı şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Meyvelerin lif, vitamin, mineral ve antioksidanlar bakımından zengin olduğunu kaydeden Prof. Dr. Coşkun, mevcut bilimsel verilerin meyve tüketiminin değil, katma şeker ve özellikle yüksek miktarda früktoz içeren işlenmiş gıda ve içeceklerin sınırlandırılmasını desteklediğini belirtti.

Beslenme tercihlerimiz kanser hücrelerinin davranışını etkileyebilir

Früktoz tüketiminin azaltılmasının kanserin yayılmasını önlediğini söylemek için henüz erken olduğunu ifade eden Prof. Dr. Coşkun, çalışmanın beslenme alışkanlıklarının kanser biyolojisi üzerindeki etkisine dikkat çektiğini söyledi.

Prof. Dr. Coşkun, şekerli içecekler ve yüksek miktarda katma früktoz içeren işlenmiş gıdalardan uzak durmanın, mevcut bilimsel veriler ışığında genel sağlık açısından olduğu kadar kanserden korunma bakımından da akılcı bir tercih olduğunu belirtti.

Tatil döneminde ortaya çıkan dinlenememe hissinin her zaman tatilin yetersiz geçmesinden kaynaklanmadığını ifade eden Medicana International Beylikdüzü Hastanesi'nden Uzman Klinik Psikolog Tuğçe Çolakoğlu, yoğun tempoya uzun süre maruz kalan kişilerin zihinsel olarak yavaşlamasının zaman alabileceğini söyledi. Tatil sürecinde kişinin kendisini başkalarıyla kıyaslaması, sürekli plan yapmak zorunda hissetmesi veya hiçbir şey yapmadığında suçluluk duyması gibi durumların dinlenme baskısını artırabildiğini belirten Uzm. Klinik Psikolog Tuğçe Çolakoğlu, tatilin temel amacının mükemmel anılar biriktirmek değil, günlük yaşamın temposundan uzaklaşarak ihtiyaç duyulan molayı verebilmek olduğunu vurguladı.

Tatil beklentisi yeni bir stres kaynağına dönüşebiliyor

Tatilin mutlaka verimli, eksiksiz ve sürekli keyifli geçirilmesi gerektiğine yönelik düşüncelerin kişide görünmez bir baskı oluşturabildiğini belirten Uzm. Klinik Psikolog Tuğçe Çolakoğlu, 'Bazı kişiler tatilde mutlaka dinlenmiş, yenilenmiş ve mutlu hissetmesi gerektiğine inanabiliyor. Gidilecek yerler, yapılacak aktiviteler, çekilecek fotoğraflar ve sosyal medya paylaşımları da bu beklentiyi artırabiliyor. Dinlenmek için ayrılan zaman, fark edilmeden yeni planlar ve yapılması gerekenlerle dolduğunda tatil kişinin üzerinde ek bir stres oluşturabiliyor. Bu nedenle tatil deneyiminin herkes için aynı olmak zorunda olmadığını kabul etmek önem taşıyor' dedi.

Zihnin yavaşlaması için zamana ihtiyaç var

Yoğun ve stresli bir çalışma döneminden sonra bedenin ve zihnin bir anda rahatlamasının her zaman kolay olmadığını belirten Uzm. Klinik Psikolog Tuğçe Çolakoğlu, 'Uzun süre yüksek tempoda yaşayan kişilerin sinir sistemi, tatilin ilk günlerinde de aynı hızla çalışmaya devam edebiliyor. Bu nedenle kişi tatilin başlangıcında gevşemekte zorlanabilir, sürekli bir şeylerle meşgul olma ihtiyacı hissedebilir veya hiçbir şey yapmadığında suçluluk duyabilir. Günlük yaşamın hızlı akışından sonra zihnin yavaşlaması için zamana ihtiyaç duyması doğal bir durumdur. Dinlenmek, zaman kaybı değil; bedenin ve zihnin yeniden denge kurmasına yardımcı olan temel bir ihtiyaçtır' diye konuştu.

Sosyal medyadaki kusursuz tatil algısı kıyaslamaya neden oluyor

Sosyal medyada görülen tatil paylaşımlarının kişilerin kendi deneyimlerini yetersiz görmesine neden olabileceğini ifade eden Uzm. Klinik Psikolog Tuğçe Çolakoğlu şu açıklamalarda bulundu: 'Sosyal medya çoğu zaman insanların yaşamlarının en iyi anlarını ve olumlu yönlerini yansıttıkları bir alan olarak karşımıza çıkıyor. Bu paylaşımlar, kişinin kendi tatilini daha eksik veya daha az keyifli değerlendirmesine yol açabiliyor. Oysa her bireyin ihtiyaçları, beklentileri ve dinlenme biçimi farklıdır. Dinlenmek bazen yeni yerler keşfetmek, bazen sevdiklerimizle zaman geçirmek, bazen de hiçbir plan yapmadan günü akışına bırakabilmektir. Başkalarının tatil deneyimleriyle kıyaslama yapmak yerine kişinin kendisine neyin iyi geldiğini fark etmesi daha sağlıklı bir yaklaşım olabilir.'

Tatil programında esnek alanlar bırakılmalı

Tatilin her anını planlamanın bazı kişiler için dinlenme fırsatını sınırlayabildiğini belirten Uzmç Klinik Psikolog Tuğçe Çolakoğlu, 'Sürekli bir aktivite içinde olmak veya kısa bir süre içerisinde mümkün olduğunca çok deneyim yaşamaya çalışmak, bazı kişilerde yorgunluğu artırabiliyor. Programda esnek alanlar bırakmak, plansız geçirilen zamanlara da yer açmak ve kişinin kendi ihtiyaçlarını fark etmeye çalışması daha faydalı olabilir. Uzun bir yürüyüş yapmak, manzarayı izlemek, kitap okumak, sevdiklerinizle sakin zaman geçirmek ya da yalnızca sessizce dinlenmek de tatil sürecinin değerli parçalarıdır' dedi.

İşle bağı azaltmak dinlenmeyi kolaylaştırıyor

Tatil süresince iş ve günlük sorumluluklarla olan bağın mümkün olduğunca azaltılmasının önem taşıdığını belirten Uzm. Klinik Psikolog Tuğçe Çolakoğlu, 'Sürekli e-postaları kontrol etmek, iş mesajlarına yanıt vermek veya günlük yaşamın stres kaynaklarını zihinde taşımaya devam etmek kişinin gerçek anlamda dinlenmesini zorlaştırabiliyor. Ekran kullanımını sınırlandırmak, sosyal medyada geçirilen zamanı azaltmak ve uyku düzenine özen göstermek zihinsel iyilik halini destekleyebiliyor. Tatilde kişinin kendisine kısa da olsa dijital ve zihinsel bir alan açması, günlük hayata daha dengeli dönmesine katkı sağlayabiliyor' şeklinde konuştu.

Dinlenmek hak edilmesi gereken bir ödül değil temel bir ihtiyaç

Dinlenmenin ancak yeterince çalıştıktan veya yorulduktan sonra hak edilen bir ödül gibi görülmemesi gerektiğini vurgulayan Uzm. Klinik Psikolog Tuğçe Çolakoğlu, 'Beden ve zihin, tıpkı beslenme ve uyku gibi düzenli dinlenmeye de ihtiyaç duyar. Kendimize dinlenmek için izin verebilmek yalnızca tatil döneminde değil, genel ruh sağlığının korunmasında da önemli bir yere sahiptir. Tatilin amacı her günü eksiksiz planlamak veya sürekli mutlu hissetmek olmak zorunda değildir. Asıl önemli olan, kişinin günlük yaşamın temposundan bir süreliğine uzaklaşabilmesi, kendisiyle yeniden temas kurabilmesi ve ihtiyaç duyduğu molayı verebilmesidir' diyerek sözlerini tamamladı.

Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi ve Ortopedi Uzmanı Prof. Dr. Atilla Çıtlak, Karadeniz'in arazi yapısının fındık hasadını zorlaştırdığını belirtti. Prof. Dr. Çıtlak, 'Giresun, dünyanın en kaliteli fındıklarının üretildiği bir bölge. Ancak arazilerimiz oldukça engebeli ve sarp. Bu nedenle hasat büyük ölçüde insan gücüyle gerçekleştiriliyor ve her yıl ciddi yaralanmalar yaşanıyor. Geçtiğimiz yıl hastanemize başvuran 628 travma vakasının 48'i fındık hasadı sırasında meydana geldi. Bunun yanı sıra dal çarpmasına bağlı göz yaralanmaları ile alerjik reaksiyonlar nedeniyle başvurularda da belirgin artış gözlendi' dedi.

Hasat öncesi hazırlık hayati önem taşıyor

Fındık hasadının basit bir iş gibi görülmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Çıtlak, özellikle dik ve kaygan arazilerde çalışacak kişilerin gerekli önlemleri almalarının büyük önem taşıdığını ifade etti.

Araziye yabancı olanlar, ileri yaştakiler ve düzenli fiziksel aktivite yapmayan kişilerin daha fazla risk altında bulunduğunu belirten Çıtlak, 'Fındık hasadına başlamadan önce hem fiziksel olarak hazırlanılmalı hem de uygun ekipman kullanılmalıdır. Hasat, yalnızca bahçeye girip fındık toplamak değil, hazırlık ve güvenlik gerektiren bir süreçtir. Koruyucu gözlük, kaymayı önleyen uygun ayakkabı ve cildi koruyan giysiler mutlaka kullanılmalıdır. Aksi halde göz yaralanmaları, alerjik reaksiyonlar ve düşmeye bağlı kırıklarla sıkça karşılaşıyoruz' diye konuştu.

Sivas merkezde hizmet veren erkek kuaföründe örneğine az rastlanan bir gelenek 25 yıldır sürdürülmeye devam ediyor. Yaklaşık 400 vatandaşa hizmet veren iş yerinde kullanılan havluların her müşteriye özel olması dikkat çekiyor. Temizlenerek paketlenen havlular vatandaş berbere geldiğinde kullanıldıktan sonra tekrar temizlenerek muhafaza ediliyor. Aynı zamanda talep eden müşterilere özel tıraş ekipmanı da kullanılıyor. Sağlık ve hijyen konusunda vatandaşların korunmasını amaçlayan gelenek örnek teşkil ediyor.

'Kuaför dendiği zaman temizlik ve hijyen öne çıkar'

Temizlik ve hijyene dikkat ettiklerini söyleyen kuaför Ahmet Meşe, 'Bu havlular bizim 25 yıldır kullandığımız havlular. Kişiye özel burada herkesin kendi havlusu mevcut. Özellikle berber dükkanı herkesin ortak kullanım alanı olduğu için bu şekilde bir planlama yaptık. Bunu uzun süredir yapıyoruz herkesin de ilgisini çekiyor. Hijyen bizim için önemli. Kuaför dendiği zaman temizlik ve hijyen öne çıkar. Yıkamasını biz de yapıyoruz müşterimiz kendisi de yapabiliyor. Sadece havlu da değil kişinin usturası, makinesi, makası, tarağı, şampuanı hepsi kişiye özel mevcut durumda. Özellikle covid sonrasında daha da yaygınlaşmaya başladı. Şu anda 400'e yakın kişiye özel havlumuz var. En başta biz hijyene önem veriyoruz. Saç ve tırnaktan mantar gibi bulaşıcı hastalıklar bulaşabiliyor. O yüzden bu şekilde kişiye özel havlu olması gerekiyor. müşterimiz buraya geldikleri zaman gönül rahatlığıyla havluları kullanabiliyoruz. Paketin üstünde de havlunun üstünde de isim yazıyor o yüzden karışma ihtimali bulunmuyor' dedi.

Kanserin erken tanı sayesinde tedavi başarısının önemli ölçüde arttığını belirten Medical Point Gaziantep Hastanesi Nükleer Tıp Uzmanı Doç. Dr. Füsun Kökçü Aksoy, gelişen nükleer tıp teknolojilerinin hastalara hem doğru tanı hem de kişiye özel tedavi planlaması açısından önemli avantajlar sunduğunu ifade etti.

'Hastalığın yayılımını ayrıntılı olarak değerlendirebiliyoruz'

Nükleer tıpta kullanılan PET/BT başta olmak üzere ileri görüntüleme yöntemlerinin kanser tanısında önemli bilgiler sağladığını dile getiren Doç. Dr. Füsun Kökçü Aksoy, 'Kanserin erken evrede tespit edilmesi tedavinin başarısını belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Nükleer tıp yöntemleri sayesinde yalnızca tümörün yerini değil, hastalığın vücuttaki yayılımını ve biyolojik aktivitesini de ayrıntılı şekilde değerlendirebiliyoruz. Bu bilgiler, hastaya uygulanacak tedavinin doğru planlanmasına önemli katkı sağlıyor' dedi.

'Tedaviye verilen yanıt da yakından takip ediliyor'

Nükleer tıbbın sadece tanı aşamasında değil, tedavi sürecinin değerlendirilmesinde de önemli görev üstlendiğini belirten Doç. Dr. Füsun Kökçü Aksoy, 'Uygulanan tedavinin hastada ne kadar etkili olduğunu görüntüleme yöntemleriyle objektif olarak takip edebiliyoruz. Böylece gereksiz tedavilerin önüne geçilirken, hastaya en uygun yaklaşımın belirlenmesi mümkün oluyor. Bu da hem tedavi başarısını hem de yaşam kalitesini artırıyor' şeklinde konuştu.

'Kişiye özel tedavi planlamasına katkı sağlıyor'

Her kanser hastasının farklı özellikler taşıdığına dikkat çeken Doç. Dr. Aksoy, tedavi planlarının multidisipliner yaklaşımla oluşturulduğunu belirterek, 'Nükleer tıp, onkoloji, radyoloji ve diğer branşlarla koordineli çalışarak hastaya özel tedavi sürecinin planlanmasına katkı sunuyor. Amacımız hastalığı en doğru şekilde değerlendirerek en uygun tedavi yöntemini belirlemek' ifadelerini kullandı.

'Düzenli kontroller ihmal edilmemeli'

Kanserle mücadelede toplumun bilinçlenmesinin önemine değinen Doç. Dr. Füsun Kökçü Aksoy, özellikle risk grubunda bulunan bireylerin düzenli sağlık kontrollerini aksatmaması gerektiğini vurgulayarak, 'Erken tanı birçok kanser türünde yaşam süresini ve tedavi başarısını önemli ölçüde artırıyor. Bu nedenle tarama programlarının ihmal edilmemesi ve şüpheli durumlarda vakit kaybetmeden uzman hekime başvurulması büyük önem taşıyor' diye konuştu.

Kenttin İslam ordularınca fethi sırasında şehit olan 27 sahabenin kabrinin bulunduğu Hz. Süleyman Camisi, şehirde yaşayanlar ile yerli ve yabancı turistlerin uğrak noktalarından biri olarak tercih ediliyor. Kentte gelen iki erkek Fransız turist, Hz. Süleyman Camisini ziyaret etti. Şortlu olan turistlerden biri, cami ziyaretindeki kıyafet kurallarına dikkat ederek içeri girdi. Fransız turist, kapı girişinde kadınlar için sepette bulunan tülbentle ile bacaklarını kapatıp içeri girerek gezisini tamamladı. Daha sonra dışarı çıkan turistin, tülbendi katlayıp yerine bıraktığı görüldü. Yabancı turisttin bu davranış dikkat çekti.

Ömer Faruk Kızılgüney ve Abdullah Kızılgüney öncülüğünde geliştirilen yerli yazılım programı, inşaat sektörünün dijital geleceğine imza atmaya hazırlanıyor.

Daha önce haftalar süren fizibilite çalışmaları, maliyet analizleri ve yatırım değerlendirmeleri; bugün Büyük Veri (Big Data), Makine Öğrenmesi (Machine Learning) ve Tahmine Dayalı Analiz (Predictive Analytics) teknolojileri sayesinde artık saniyeler içinde gerçekleştirilebiliyor. Bu sayede yatırım kararları güçlü veri analizleriyle desteklenirken, proje geliştirme süreçlerinde hız ve doğruluk üst seviyeye çıkıyor.

Geliştirilen bu yazılım ve sektördeki dönüşüm süreci hakkında projenin Yazlım Mühendisi Resul Karakoç şu değerlendirmelerde bulundu: 'İnşaat sektöründe dijitalleşmenin sınırlarını zorlayan bu projeyi hayata geçirirken, Yönetim Kurulu Başkan Vekilimiz Ömer Faruk Kızılgüney'in güçlü vizyonu ve her aşamada önümüzü açan liderlik anlayışı bizim için en büyük ilham kaynağı oldu. Onun yenilikçi bakış açısı sayesinde, geleneksel yöntemlerle yürütülen süreçleri yapay zekâ destekli akıllı bir ekosisteme dönüştürme fırsatı bulduk. İlk demomuzu başarıyla gerçekleştirdiğimiz Selvi Park Evleri projesi, bu vizyonun ilk somut adımıydı. Şimdi ise Başakşehir Selvi Park Konakları projemizde sistemimizi tamamen hayata geçiriyoruz. Amacımız sadece kendi projelerimizi yönetmek değil; ilerleyen süreçte tüm inşaat sektörünün büyük haritasını ve operasyonel akışını yöneten, tamamen yerli ve kapsamlı bir yazılım standardı oluşturmaktır.'

Türkiye'de inşaat sektörünün; aynı anda birçok şantiye, tedarikçi ve operasyonun yönetildiği dinamik bir yapıya sahip olduğunu söyleyen Ömer Faruk Kızılgüney, 'Bu nedenle yalnızca temel ofis yazılımlarıyla süreç yönetmek artık yeterli görülmüyor. ERP (Enterprise Resource Planning), BIM (Building Information Modeling), Dijital İkiz (Digital Twin) ve yapay zekâ destekli karar sistemleri, modern proje yönetiminin temel unsurları haline geliyor' dedi.

Ömer Faruk Kızılgüney, 'Geliştirilen kapsamlı yerli yazılım; ilk demonun başarıyla gerçekleştirildiği Selvi Park Evleri projesinin ardından, Başakşehir Selvi Park Konakları projesinde tamamen hayata geçecek. Hedef, bu güçlü yazılımı gelecekte inşaat sektöründeki tüm projelere entegre ederek, adeta tüm inşaat sektörünün büyük haritasını yöneten akıllı bir yönetici konumuna taşımak' ifadelerini kullandı.

Yeni nesil ERP sistemlerinin artık yalnızca veri kaydeden yazılımlar değil, birer karar destek platformu olarak öne çıktıklarını ifade eden Ömer Faruk Kızılgüney, 'Satın alma, hakediş, stok, maliyet, taşeron yönetimi ve saha verileri tek merkezde toplanarak yapay zekâ tarafından analiz edilebiliyor. Geçmiş proje verileri kullanılarak olası maliyet artışları, gecikmeler ve kaynak planlama riskleri henüz oluşmadan öngörülebiliyor' diye konuştu.

Ömer Faruk Kızılgüney, şöyle devam etti: 'ERP platformlarına entegre edilen LLM (Large Language Model) tabanlı yapay zekâ çözümleri, kullanıcı deneyimini de kökten dönüştürüyor. Doğal Dil İşleme (NLP) sayesinde yöneticiler;

'Hakedişi bekleyen taşeronlar hangileri?', 'Bu ay bütçeyi aşan projeler hangileri?' şeklindeki soruları doğal bir dille sorarak saniyeler içinde sonuç alabiliyor. Böylece karmaşık raporlar ve filtreler yerine, veriye çok daha hızlı erişim sağlanıyor. Önümüzdeki yıllarda rekabet yalnızca kaliteli projeler üretmekle sınırlı kalmayacak. Yapay zekâ ve ERP sistemlerini süreçlerine entegre eden şirketler hız, verimlilik ve karar alma kabiliyeti açısından önemli avantaj elde ederken, dijital dönüşüme uyum sağlayamayan firmaların rekabette geri kalması kaçınılmaz görünüyor.'

OİS.İST, Ar-Ge çalışmaları kapsamında tamamen kendi bünyesinde geliştirdiği yerli yazılım çözümleriyle; saha ekiplerine yönelik mobil uygulamalar ve ofis süreçlerini yöneten web tabanlı ERP sistemleri sunmaya devam ediyor. Yapay zekâ ve doğal dil destekli teknolojileri sistemlerine entegre eden şirket, inşaat sektörüne daha hızlı, esnek ve veriye dayalı dijital çözümler kazandırmayı sürdürüyor.

İpek kozası, keçe ve kitre gibi doğal malzemelerin bir araya getirilerek üretilen eserler kültürel mirasın yaşatılmasına ışık tutarken, yapılan ürünler yoğun ilgi görüyor.

Kurs öğretmeni Hacere Şerifoğlu, aslında bir tasarım atölyesi olduklarını hatırlatarak 'Unutulmaya yüz tutmuş birçok sanatı birleştirerek çeşitli ve farklı ürünler ortaya çıkarıyoruz. İpek kozasını keçe ile birleştiriyoruz. Keçeyi kitre ile birleştiriyoruz. Bu şekilde farklı tasarımlar yapıyoruz. Tablolar, çantalar, örtüler, kırlentler, yastıklar öğrenci ne istiyor, neye ihtiyacı varsa bunu daha modern hale getirerek, unutulmaya yüz tutmuş yorgan desenimizi de içine katarak bir tasarım oluşturuyoruz. Çok beğeniliyor, siparişler geliyor. Bu şekilde çalışmalarımızı sürdürüyoruz' dedi.

Kullandıkları ürünler arasında yer alan kitreyi sanata dönüştürdüklerini ifade eden Şerifoğlu 'Kitre, dikenli bir ottur. Karadeniz'de bu konuda çok yaygın ve zengin bir bitkidir. Yükseklerde bulunur. Suyu alınır, özü çıkarılır. Limon tuzu gibi kurutulur; biz de aktarlardan alırız. Aldıktan sonra ıslatılır, şişer; çeşitli aşamaları vardır. En son pamukla birlikte tablolar meydana gelir. Bir tablo yaklaşık bir ayda ortaya çıkar. Kitre, emek isteyen bir iştir. Keçe daha seri üretilebilir. Kişi eğer güzel bir çalışma yapıyorsa daha hızlı sonuç alabilir. Keçenin albenili renkleri vardır. A sınıfı koyun yünüdür, doğaldır. Genelde iğneli keçe yapıyoruz; ıslak keçe yapamıyoruz. Keçeye çok fazla rağbet var. Yapılışı da kısa sürede tamamlanabiliyor. Teknik olarak çok zor bir teknik değil. Sergilerimiz oluyor, çeşitli kurumlar ürünlerimizi alıyor. Özellikle çantalara oldukça fazla rağbet var. Bize kayıtlı 15 öğrencimiz var; dönüşümlü olarak geliyorlar. 70 yaş üzeri öğrencilerimiz de var' diye konuştu.

Kursiyerlerden Gülgün Eyüpoğlu, kursa katılmaktan çok mutlu olduğunu kaydederek '65 yaşına kadar Olgunlaştırma Enstitüsünde görev yapıyordum. Daha sonra Hacere hocamla tanıştım; kitre sayesinde aramızda güzel bir arkadaşlık oluştu. Onun sayesinde keçeyi ve ipek kozayı öğrendim, bu alanda çalışmalar yaptım. Çok mutluyum. Buraya gelme nedenim, kendimi biraz rahatlatmak. Şu anda iğneli keçe tablo çalışıyorum. İğneli keçeyi gençlerimize tanıtmaya çalışıyoruz; onlar da çok beğeniyorlar. Bu çalışmalara ilgi oldukça fazla. Resim hocalığı yaptığım için daha çok tablo üzerine çalışıyorum. Bir tabloyu bir haftada bitirebiliyoruz' dedi.

Artuklu ilçesinde yaşayan Erginoğlu, 1995 yılında bıraktığı şoförlük ve hamallığın ardından ağaç dikmeye karar verdiğini söyledi. O dönem Vali Hasan Duruer'in desteğiyle çöplerle kaplı hazine arazisini temizlediğini belirten Erginoğlu, gece gündüz demeden fidan diktiğini ifade etti. Erginoğlu, yıllar önce hayvancılık ve çiftçilikle uğraştığını, 1960 yılında Mardin'e geldiklerini kaydetti. İlkokuldan sonra 20 yıl hamallık yaptığını anlatan Erginoğlu, 'Şimdi ben 1995 senesinde sanatı terk ettim. Başladım ağaç dikmeye. Çok yerlerde diktim. Bir vali vardı, Hasan Durer. Beni çağırdı. Dedi ki 'Burayı dikmez misiniz?' Ben de 'Burada hayvanlar falan var. Sarhoşlar çok' dedim Vali de, 'Ben cep telefonumu sana vereceğim. Hiç kimseyle ilgilenme, bana ulaş' dedi Ben de tamam dedim. Buranın çöplerini topladım. İlk olarak burada çok çöp vardı. Çöpleri topladım, yaktım. Sonra ağaç dikmeye başladım. İki sene içinde hepsini diktim. Geceleri geliyordum. Bazı çamları ormandan, fidanlıktan alıyorduk. Burada eskiden hiç ağaç yoktu. Hep hayvanlar vardı. Burası zaten hazine arazisi. Ben burayı diktim. Çok yerlerde de diktim. Daha da dikmeye başlayacağım inşallah. Ölünceye kadar. Hem de benim işim de çok iyidir. Ben sıhhat alıyorum. Hazreti Muhammed 'Kıyamet kopsa da elinizde ağaç varsa dikiniz.' buyuruyor. Ağaç dikmek çok iyidir. Hem yağmuru çeker, serinlik verir, temiz hava verir, oksijen verir bize. Benden hariç kimse Mardin'de böyle ağaç dikmiyor. Tek ben dikiyorum. Yani herkes bir ağaç dikseydi, bütün Mardin'in etrafı orman olurdu' dedi.

'25 bin ağaç diktim'

Bölgenin 31 yıl önce ağaçsız ve hayvanlarla dolu olduğunu ifade eden Erginoğlu, şimdiye kadar yaklaşık 25 bin ağaç diktiğini kaydetti. Palamut tohumundan da 1 tonu aşkın tohumu hazine arazilerine attığını dile getiren Erginoğlu, 'Şimdiye kadar 25 bin ağaç diktim. Bu palamut tohumunu saymıyorum. Ondan 1 ton 200-300 kilo attım o dağlara. Hazine arazilerine attım. O zaten palamut tohumu, meşe ağacıdır. O geçmiyor ama ömürlüktür. Yaksak da kessek de çıkar. Hani çamı kestiğin zaman kurur gider. Yaktığın zaman gider. O meşe ağacına ise bir şey olmuyor. Bu ağaçlar bereketlidir. Hem de güzeldir. Tohum veriyor. O tohumu da ilaçlıdır' diye konuştu.

'Geceleri 6-7 saat sulama yapıyorum'

Erginoğlu, her gece saat 01.00'de evden çıkıp araziye geldiğini, boşa akan çeşme suyunu 20 tonluk depoya doldurarak 6-7 saat sulama yaptığını anlattı. Sadece bu bölgede değil, Kızıltepe Yan Yolu, Şeyh Muhammed Zırrar ve Kasımiye Medresesi altında da 4 bin ağaç diktiğini belirten Erginoğlu, 'Bazı insanlar çok iyidir. Geliyorlar, burada yiyecek meyveler var, yiyorlar. Ben diyorum ki 'Ağaçları kırmayınız, yiyiniz. Ne yaparsanız yapın ama satmayınız. Kendinize götürünüz, dağıtınız ama satmayın.' diyorum. Çoğu gelip gidip satıyor. Her gün kovalarla doldurup satıyorlar. Ben geceleri saat 01.00'da evden kalkıp geliyorum. Sulamasını yapıyorum. Bir çeşme vardır. O boşa giden suyu buraya götürdük. Şurada bir tanker vardı. 20 ton su alıyordu. Geceleri doluyor. Gelip bunların sulamasını yapıyorum. 6-7 saatte sulamayı bitiriyorum. Geceleri gelip saat 20.00-21.00'de sulama bitiyor. Bu ayrıca sadece burası değil. Çok yerlerde de diktim. Şeyh Muhammed Zırrar tarafında da diktik. Orada da bir çeşme vardı. Boşa giden suyu oraya götürdük. Sulamasını yapıyorduk. Hatta Kasımiye Medresesinin altında da 4 bin ağaç diktim. Sulamasını yapıyorum' şeklinde konuştu.

Artuklu Kızılay Şubesi tarafından 2024 yılında Kırmızı Yelek Uluslararası Gönüllülük Ödüllerine aday gösterilen Erginoğlu, Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen programda Kızılay Özel Ödülüne layık görülmüştü.

Yıllardır hayalini kurduğu daireyi arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi karşılığı yapılan binadan satın alan tüketici, yeni evine taşındı. Elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerini de yaptıran tüketici bir süre sonra oturduğu dairenin aynı anda ikinci bir kişiye satıldığını öğrenince olanlar oldu. 1. Tüketici Mahkemesi'nin kapısını çalan mağdur vatandaş, tapu devri taleplerine rağmen yüklenicinin sürekli kendisini oyaladığını dile getirdi. Dairesinin yüklenici firmayla sürekli iş yapan emlakçıya satılmasının kötü niyetli olduğuna dikkat çekti. Devrin yapılış şekli, aynı tarihte yapılmış olması, devrin taşınmazın değerinden çok düşük yapılmış olması ve yükleniciyle emlakçı arasındaki yakın ticari ilişkinin de karine olarak kendisine ait konutun muvazaalı olarak mal kaçırma kastıyla devredildiğini gösterdiğini söyledi. Emlakçının taşınmazı tapuda devraldığı tarihte dairede fiilen ikamet ettiğini, taşınmazın kendisine satıldığını bildiğini, kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, B blok 6. katta bulunan dairenin davalı emlakçı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına kayıt ve tescilini talep etti. Davalı emlakçı, davaya konu edilen daireyi tapu maliki olan kişilerden satın aldığını, davacının davaya konu daireleri aldığından haberi olmadığını, yüklenicilerin kendisini de de dolandırdığını, bu nedenle savcılığa şikayette bulunduğunu kaydetti. Tüketici Mahkemesi emsal nitelikte bir karara imza attı. Davalı emlakçının daireyi 'görmeden aldım' ifadesinin hayatın olağan akışına ters olduğuna dikkat çekilen kararda davanın kabulüyle B blok 5 no'lu bağımsız bölümün davalı emlakçı adına olan tapu kaydının iptaliyle davacı adına tesciline hükmedildi.

Davalı kararı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi, itirazı geri çevirdi. Kararın temyiz edilmesiyle devreye giren Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, mağdur tüketicinin yüreğine su serpti. Mahkeme kararını onayan Yargıtay, daireyi daha önce adi yazılı sözleşmeyle satın alıp fiilen teslim alan ilk alıcının hakları üstün tuttu. Taşınmazın başkası tarafından kullanıldığını bilen veya bilmesi gereken tapu malikinin Türk Medenî Kanunu'nda iyi niyetli sayılamayacağı hatırlatıldı. Yerel mahkemenin ilk alıcı lehine verdiği tapu iptali ve tescil kararının yerinde olduğu ifade edildi.

Elazığ Medilines Hastanesi Acil Servis Doktoru Uzman Nur Ahmet Yıldırım, kentte etkisini sürdüren sıcak havalardan dolayı, vatandaşların geçtiğimiz yıllara oranla sıcak çarpmasından dolayı daha fazla hastaneye geldiğini belirterek günde 10-15 hastanın sıcak çarpmasından dolayı hastaneye başvurduğunu aktardı.

Hastaneye başvuran hastaların genelde sıcak çarpması üzerine geldiklerini aktaran Acil Doktoru Nur Ahmet Yıldırım, 'Sıcak bir temmuz ayı geçiriyoruz. Bunun başlıca belirtileri terlemedir fakat olmak zorunda da değil. Bulantı, kusma, ciltte yüksek sıcaklık ve bizim en korktuğumuz şey bilinç bulanıklığı. Vatandaşların alması gereken tedbirler, öncelikle saat 10.00-16.00 arasında dışarı çıkmamak olacaktır. Çalışan insanların da açık renk ve bol kıyafetlere dikkat etmeleri gerekiyor. Dar ve sıkı kıyafetlerden kesinlikle kaçınmalıyız. Dışarıda çalışan işçilerde şapka kullanımı kesinlikle zorunlu olmalıdır. Son olarak da bol sıvı tüketmeleri gerekiyor. Bu sene bizde oldukça fazla şikayet geliyor. Son yıllara göre sıcak bir ay geçiriyoruz. Ondan dolayı da acil servise çok fazla başvuru oluyor. Günde ortalama 10-15 arasında sıcak çarpmasından dolayı hastanemize başvurular oluyor. Sıcak çarpmasının en büyük belirtisi, vücut sıcaklığının yükselmesidir. 40 derecenin üstüne çıkabilir. Terleme genelde yüksek bir belirtidir ama olmak zorunda değildir. Bulantı-kusma yaşayabilirler ama en önemlisi bilinç bulanıklığıdır. Bilinç bulanıklığı veya kramp şikayetleri olduğu zaman vatandaşların, en yakın acil servise başvurmaları gerekiyor' ifadelerini kullandı.

'Tedavi, lekenin tipine göre planlanıyor'

Lekenin oluşmasının temel nedeninin cilde rengini veren melanin pigmentinin bazı bölgelerde normalden fazla üretilmesi olduğunu söyleyen Subaşı, 'Her cilt lekesi farklı özellikler gösterir. Yüzde simetrik olarak görülen kahverengi lekeler ekseriya melazma dediğimiz hormonal kaynaklı lekelerdir. El sırtı ve yüzde zamanla ortaya çıkan lekeler daha çok güneş hasarına bağlı yaşlılık lekeleridir. Sivilce, yanık veya yara sonrasında oluşan koyu renk değişiklikleri ise postinflamatuvar hiperpigmentasyon olarak adlandırılır. Görüldüğü gibi her lekenin nedeni farklı olduğu için tedavi yaklaşımı da farklıdır' ifadelerini kullandı.

'Kişiye özel tedavi planı oluşturuluyor'

Leke tedavisine başlamadan önce ayrıntılı değerlendirme yapıldığını söyleyen Subaşı, 'Tedavide öncelikle lekenin tipi, derinliği, yaygınlığı ve oluşum nedeni değerlendirilerek kişiye özel bir planlama yapılır. Leke açıcı kremler, kimyasal peeling, PRP ve mezoterapi uygulamaları ile uygun hastalarda çeşitli lazer sistemleri tedavide başarıyla kullanılabilmektedir' dedi.

'Tek seansta süpriz beklenmemeli'

Tedavinin ilk basamağını çoğu zaman leke açıcı kremlerin oluşturduğunu belirten Subaşı, 'Bu ürünler düzenli kullanıldığında zamanla lekelerde açılma sağlayabilir. Tedavi süresince cildin tahriş olmaması ve doktor kontrolünde kullanılması oldukça önemlidir. Bazı hastalarda mezoterapi gibi yöntemlerle leke tedavisini desteklemek mümkündür. Bu uygulamalar, aktif maddelerin cildin daha derin tabakalarına ulaşmasını sağlayarak tedavinin etkinliğini artırabilir. Lazer tedavileri de uygun hastalarda oldukça başarılı sonuçlar verdiğimiz yöntemlerden biridir. Lazer ışığı, ciltte fazla miktarda bulunan melanin pigmentini hedef alarak bu pigmenti parçalar. Özellikle güneş ve yaşlılık lekelerinde etkili seçenekler arasında yer alır' diye konuştu.

'Güneşten korunmazsanız lekeler tekrar edebilir'

Leke tedavisinde sabırlı olunması gerektiğine dikkat çeken Subaşı, 'Hiçbir yöntem tek seansta süpriz sonuç sağlamaz. Leke tedavisi sabır gerektiren, düzenli takip ve uygun cilt bakımıyla desteklenmesi gereken bir süreçtir. Tedavi ne kadar başarılı olursa olsun, güneşten korunma ihmal edilirse lekelerin tekrar etme riski yüksektir. Bu nedenle en az SPF 50 içeren geniş spektrumlu güneş koruyucuların yıl boyunca, hava bulutlu olsa bile düzenli kullanılması büyük önem taşır. Ayrıca şapka kullanmak, güneşten fiziksel olarak korunmak ve yoğun güneş maruziyetinden kaçınmak da tedavi başarısını artırır' ifadelerini kullandı.

'Geçmeyen lekeler mutlaka değerlendirilmeli'

Ciltte yeni ortaya çıkan ya da giderek koyulaşan lekelerin ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Subaşı, 'Eğer cildinizde yeni ortaya çıkan, giderek koyulaşan veya uzun süredir geçmeyen lekeler varsa öncelikle bir dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmeniz gerekir. Doğru tanı, kişiye özel tedavi planı ve düzenli takip ile lekelerde belirgin düzelme sağlamak mümkündür' dedi.

Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı koordinesinde gerçekleştirilen çalışma kapsamında, Tarsus'tan 889, Çamlıyayla'dan ise 57 olmak üzere toplam 946 üreticiye 28 bin 320 adet feromon tuzağı dağıtıldı. Programda ayrıca üretim bölgelerinin ihtiyaçları doğrultusunda kooperatiflere nar taneleme, üzüm sıkma ve hamur yoğurma makinesi de teslim edildi.

Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı, 1 ile 12 dekar arasında sert çekirdekli meyve üretimi yapan küçük ölçekli üreticilerin yararlandığı destek kapsamında, 6 dekara kadar bahçesi bulunan üreticilere 20, 6-12 dekar arasında bahçesi bulunanlara ise 40 adet feromon tuzağı verildi. Kimyasal ilaç kullanımını azaltmayı hedefleyen biyoteknik mücadele yöntemi sayesinde hem çevrenin korunması hem de kalıntı riskinin azaltılarak ihracatta yaşanan sorunların önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Dağıtım programında konuşan Tarsus Belediye Başkan Yardımcısı Sadık Muzaffer Güngör, projenin hem üretim kalitesini hem de sağlıklı gıda üretimini desteklediğini belirterek, kimyasal kullanımının azalmasıyla doğanın dengesinin korunacağını ifade etti.

Mersin Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanı Abdullah Selçuk Şahutoğlu ise belediyenin tarımı stratejik bir alan olarak gördüğünü belirterek, üreticilerin ihtiyaçlarına göre projeler geliştirdiklerini söyledi. Şahutoğlu, bugüne kadar sulama borusu, fide-fidan, makine ekipmanı, küçükbaş hayvancılık ve arıcılık gibi birçok alanda destek verdiklerini, bu yıl da Tarsus'ta Sarıulak zeytin fidanı ve nergis soğanı dağıtımı gerçekleştireceklerini kaydetti. Tarsus'ta bu yıl verilecek 8 bin metre sulama borusuyla birlikte toplam dağıtımın 43 bin 508 metreye ulaşacağını, Mersin genelinde ise bu rakamın 564 bin metre olduğunu ifade etti.

Makine ekipmanı desteğinden yararlanan Karadirlik Sulama Kooperatifi Başkanı Sadi Çiftçi ile Tarsus Ziraat Odası Yönetim Kurulu Üyesi ve Tepeçaylak Mahallesi Muhtarı Ali Kuren, verilen desteklerin üreticiler açısından önemli olduğunu belirterek Mersin Büyükşehir Belediyesine teşekkür etti.

Feromon tuzak desteğinden yararlanan üreticiler de Akdeniz Meyve Sineği nedeniyle ciddi ürün kayıpları yaşadıklarını, daha önce uygulanan ilaçlamalardan istenilen sonucu alamadıklarını ifade ederek, biyoteknik mücadele desteğinin üretime önemli katkı sağlayacağını dile getirdi.

Türkiye'de milyonlarca amatör ve ticari dron kullanıcısını yakından ilgilendiren yeni talimat, mevcut uygulamaları baştan aşağı değiştiriyor. Avrupa Birliği ve Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) standartları esas alınarak hazırlanan düzenleme ile artık dron operasyonları dijital olarak takip edilecek, pilotların yetkileri lisans seviyelerine göre belirlenecek ve hava sahası renk kodlarıyla yönetilecek.

Yapay zeka destekli dronlar ilk kez mevzuata girdi

Yeni talimatın en dikkat çeken maddelerinden biri ise yapay zeka destekli otonom sistemlere ilişkin düzenleme oldu. Türkiye'de ilk kez yapay zeka ile çalışan dronlar resmi mevzuatta tanımlandı. Talimatnamede 'Yapay zeka destekli otonom sistem: Uçuş sırasında çevresel şartlara uyum sağlayan, görev profilini dinamik biçimde güncelleyebilen ve İHA pilotunun müdahalesi olmaksızın karar alabilen makine öğrenmesi veya yapay zeka tabanlı sistemleri' şekilde yer aldı. Talimat ayrıca yapay zeka destekli sistemlerin kullanım esaslarının SHGM tarafından yayımlanacak ayrı bir düzenlemeyle belirleneceğini, bu süreç tamamlanıncaya kadar ise bu sistemlerle yapılacak operasyonların kontrollü izin kapsamında yürütüleceğini hükme bağlıyor.

Dron pilotlarına üç kademeli yeni lisans geliyor

Yeni düzenleme ile yıllardır kullanılan mevcut sistem yerine üç seviyeli yeni lisans modeli uygulanacak.

Buna göre;

P0 lisansı amatör kullanıcılar için düzenlenecek.

P1 lisansı ticari uçuş gerçekleştiren pilotları kapsayacak.

P2 ise görüş hattı dışı (BVLOS), otonom uçuşlar, insan ve kalabalık üstü operasyonlar, kargo taşımacılığı ve yüksek riskli görevler için kullanılacak.

Böylece pilotun yapabileceği operasyon, kullandığı dron ağırlığından çok sahip olduğu lisans seviyesine göre belirlenecek.

Dron trafiği dijital olarak yönetilecek

Yeni talimatla birlikte İHATTYS (İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi) kurulacak. Bu sistem sayesinde; dron uçuşları merkezi olarak takip edilecek, uçuş izinleri tek sistem üzerinden alınacak, hava sahasındaki yoğunluk anlık izlenecek, çakışan uçuşlar sistem tarafından tespit edilerek kullanıcılar uyarılacak, dron trafiği dijital ortamda yönetilecek. Yeşil, turuncu ve kırmızı hava sahası dönemi yeni sistemle dron uçuş bölgeleri de yeniden sınıflandırılıyor. Yeşil bölgelerde belirlenen şartlar altında izin gerekmeyecek. Kırmızı bölgeler tamamen yetkili kurumların iznine tabi olacak. Turuncu bölgeler ise belirli kişi veya kuruluşlara tahsis edilen ve izinle kullanılabilecek hava sahaları olacak.

Dron koridorları oluşturulacak

Talimatla birlikte Türkiye'de ilk kez görüş hattı dışındaki uzun mesafeli uçuşlar için 'İHA koridorları' kurulmasının önü açılıyor. Bu koridorlar özellikle lojistik, otonom teslimat, endüstriyel operasyonlar ve gelecekte yaygınlaşması beklenen insansız hava taşımacılığı için kullanılacak. Koridorların sınırları ve kullanım şartları dijital sistem üzerinden yayınlanacak. Uzaktan tanımlama sistemi zorunlu oluyor Basit oyuncak dronlar dışında kalan tüm kayıtlı insansız hava araçlarında uzaktan tanımlama sistemi bulunması zorunlu hale geliyor.

Böylece uçuş sırasında dronun kimliği, konumu ve durum bilgisi dijital sistem üzerinden takip edilebilecek. Dron yazılımlarına da sertifika geliyor.

Yeni düzenleme yalnızca dronu değil yazılımlarını da kapsıyor.

Buna göre uçuş kontrol yazılımı, kontrol istasyonu yazılımı ve çoklu dron yönetim yazılımlarının SHGM tarafından sertifikalandırılması zorunlu olacak. Sertifikası bulunmayan sistemler Türk hava sahasında kullanılamayacak.

Eski dronlara uyum süresi verildi

Talimat yürürlüğe girmeden önce alınan dronlar da yeni sisteme uyarlanacak. Mevcut kullanıcıların kayıt, uzaktan tanımlama, coğrafi sınırlama, yazılım sertifikasyonu ve İHATTYS entegrasyonunu 31 Temmuz 2027 tarihine kadar tamamlaması gerekecek.

Yüksek riskli uçuşlara sağlık şartı

Yeni sistemde P2 lisansı alacak pilotların en az üçüncü sınıf sağlık sertifikasına sahip olması istenecek. Ayrıca belirli suçlardan hüküm giymiş kişilere lisans verilmeyecek.

Belediye bünyesinde görev yapan veteriner hekimler, destek sağlanan kırsal mahallelerdeki işletmeleri düzenli olarak ziyaret ederek hayvan sağlığı, bakım ve yetiştiricilik konularında üreticileri bilgilendiriyor. Çalışmalar kapsamında, yüzde 50 hibe ile üreticilere dağıtılan süt soğutma tanklarının durumu yerinde denetlendi. Sağım sonrası çiğ sütün hijyenik şartlarda muhafaza edilerek soğuk zincirin korunmasını sağlayan tankların verimli kullanımı ve bakım süreçleri hakkında üreticilere teknik bilgi verildi.

Tavukçuluk ve damızlık projeleri incelendi

Doğal salma yumurta tavukçuluğu projeleri kapsamında Kandıra, İzmit ve Gölcük'teki işletmeler ziyaret edilerek tavukların sağlık kontrolleri yapıldı. Özellikle Akmeşe, Kurtdere ve Sultaniye mahallelerindeki üreticilerle bir araya gelen ekipler, üretim süreçlerini inceledi.

Denetimlerde, damızlık koç ve manda desteği alan yetiştiricilerin işletmeleri de yer aldı. Kandıra başta olmak üzere farklı mahallelerde gerçekleştirilen ziyaretlerde hayvanların sağlık durumları, barınak hijyeni ve beslenme şartları kontrol edildi. Ayrıca büyükbaş işletmelerine iç ve dış parazit uygulamalarına yönelik teknik danışmanlık hizmeti sağlandı.

Veteriner hekimlerin düzenli olarak gerçekleştirdiği ziyaretlerin sürdürülebilir üretime katkı sunduğunu belirten yetiştiriciler, uygulamadan duydukları memnuniyeti dile getirdi.