"Demografik yapı Türkiye'nin beka meselesidir"
Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. İsmet Koç, demografik konuların son yıllarda Türkiye açısından daha kritik hale geldiğini belirtti. Koç, "Özellikle son iki yılda nüfus meselesi Türkiye'de çok önemli bir hale geldi ve giderek bir beka sorununa dönüştü. Bugüne kadar çok fazla çalışmaya katıldım ama ilk kez meseleye tüm boyutlarıyla böyle bütüncül bir şekilde bakan bir çalıştaya katılmış oluyorum" dedi.

Çalıştayın çok yönlü yapısına vurgu yapan Koç, "Meselenin millî güvenlik boyutu, istihdam boyutu, barınma boyutu, eğitim boyutu ve sağlık boyutu tüm yönleriyle ele alındı. Alanında uzman isimlerle doğurganlığın azalmasının arkasında yatan tüm faktörleri tartışma imkanımız oldu ve çok önemli politika öncelik alanları belirlendi." şeklinde konuştu. Koç, ortaya çıkan politika başlıklarının kamu kurumları açısından yol gösterici olacağını ifade etti.

"Çalıştay çıktıları ülkemizin sorunlarının çözülmesine büyük katkılar verecek"
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Feyziye Çetinkaya da çalıştayın en verimli kısmının tematik gruplar halinde yürütülen tartışmalar olduğunu belirtti. Çetinkaya, "Çalıştayın asıl verimli olan aşaması, gruplara ayrılarak farklı başlıklar altında konuyu tartışmamızdı. Farklı alanlarda hizmet veren akademisyenler, sahadan gelen uzmanlar, Aile Bakanlığından sosyal hizmet uzmanları, psikologlar, iktisadi alanda ve nüfus konusunda çalışanlar gibi çok farklı sektörleri bir araya getirerek ülkemiz açısından sorun alanı oluşturan demografik dönüşümle ilgili konuları tartıştık" dedi. Çetinkaya, ortaya çıkan sonuçlarla politika geliştirilmesinin önemli olduğunu ifade etti.

Jeopolitik Öngörü Enstitüsü Başkanı, Emekli Tümgeneral ve Akademisyen Doç. Dr. Güray Alpar, çalıştayın kapsamına dikkat çekerek, "Nüfus yapısıyla ve doğurganlıkla ilgili birçok konunun yanı sıra, yaşlı nüfus ve göç olayı da bu işin içerisinde değerlendiriliyor. Bu çalıştay, nüfus konularında Türkiye'deki en geniş kapsamlı çalışmalardan birisi oldu. Üç gün devam eden süreç içerisinde konuyu birçok yönüyle inceleme ve bu konulardaki uzmanların görüşlerini dinleme fırsatı bulduk. Sağlam bilgilere ve gerçek verilere sahip olmak bundan sonraki planlamalar için bizlere ışık tutuyor; bir altyapı sağlıyor." dedi. Demografik yapının güvenlik boyutuna da değinen Alpar, "Konunun birçok boyutu yanında güvenlik boyutu da oldukça önemli. Sağlam bir nüfus yapısına sahip olmak bir ülkenin geleceği ve bekası açısından oldukça büyük bir önem taşıyor" ifadelerini kullandı.

İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Metin Fikret Genç de özellikle göç ve iş gücü konularının çalıştayda öne çıktığını belirtti. "Demografik Gelecek ile ilgili olan bu çalıştay, elde edilen sonuçları itibarıyla politika yapıcılara ve yürütücülere gerçekten yol gösterecektir." diyen Genç, "Türkiye'nin özellikle yeni iş gücüne ihtiyacı olduğu göz önüne alındığında, farklı politikalarla Türkiye'den dışarıya doğru olan beyin göçünün azaltılması konusu çok önemle değerlendirildi. Ülkemizdeki misafirlerin bir kısmı dönecek; bir kısmı ise kalacak. Kalacak olan kişilerin nitelikli hale getirilmesi, meslek sahibi yapılması ve Türk toplumuna entegre edilmelerinin sağlanması önerildi" şeklinde konuştu.

"Bir milli güvenlik sorunuyla karşı karşıyayız"
İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat ise doğurganlık hızındaki düşüşün oluşturduğu tehlikeye dikkat çekti. Akpolat, "Dünyada olduğu gibi ülkemizde de derin bir demografik krizin eşiğinde bulunuyoruz. Bir ülkenin nüfusunu sürdürebilmesi için gerekli olan yenilenme eşiği 2,1 olarak tanımlanmaktadır. Oysa ülkemizde doğurganlık hızı 1,48'e inmiş durumdadır. Cumhurbaşkanımızın da sık sık ifade ettiği şekliyle bu durum, bu gidişat bir varoluşsal tehdit, bir felaket hatta bir milli güvenlik sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Genç nüfus avantajımızı kaybediyoruz. Nüfusumuz hızla yaşlanıyor. Tedbir almak için zamanımız daralıyor ve bu sürece seyirci kalma lüksümüz yok" dedi.

Akpolat, üniversitelerin toplumsal sorunların çözümünde önemli sorumlulukları olduğunu belirterek bu doğrultuda yürütülen tüm çalışmaları desteklemeye devam edeceklerini belirtti.
Çalıştay kapsamında oluşturulan tematik masalarda, demografik dayanıklılık, aktif yaşlanma ve teknoloji entegrasyonu, barınma, kentleşme ve aile dostu yerel yönetimler, uluslararası göç, nüfus ikamesi ve uyum, medikal demografi, biyolojik riskler ve üreme sağlığı, kamu maliyesi, iktisadi sürdürülebilirlik ve istihdam, sosyokültürel dönüşüm, değerler ve aile dinamikleri, erken çocukluk bakımı ve kapsayıcılık gibi başlıklar detaylı şekilde ele alındı.
Prof. Dr. Ali Özer başkanlığında çalıştay genel kurul toplantısı gerçekleştirildi. Genel kurul toplantısında, düzenleme kurulu üyeleri, masa başkanları, raportörler ve uzmanlar çalıştay süresince hazırladıkları sonuç raporlarını paylaştı.
Çalıştay sonunda Rektör Yardımcısı ve Çalıştay Başkanı Prof. Dr. Ali Özer, çalıştayın gerçekleşmesinde güçlü desteklerini, teşviğini ve vizyoner yaklaşımını esirgemeyen İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat'a şükranlarını sundu ve bu başarılı organizasyonun parçası olan tüm paydaşlara teşekkür etti.

Manisa'nın dünyaca ünlü Sultaniye üzümünün yetiştirildiği Alaşehir ilçesinde, üzüm hasadı öncesi toplanan asma yaprakları üreticiler için önemli bir gelir kaynağı haline geldi. Sabahın erken saatlerinde bağlara giren üreticiler, topladıkları yaprakları alım merkezlerine getirerek günlük ihtiyaçlarını karşılıyor. Sultaniye üzümünde hasat dönemi yaklaşırken üreticiler, bağlardan topladıkları asma yapraklarını kelter ve bez çuvallara doldurarak alım merkezlerine ulaştırıyor. Burada yaprakları kasalara yerleştirerek teslim eden üreticiler, kendi aralarında "Yaprakbank" olarak adlandırdıkları alıcılardan paralarını peşin alarak evlerine dönüyor. Alaşehir'in coğrafi işaretli asma yaprağı; ipeksi dokusu, ince yapısı, damarsızlığı ve lezzetiyle hem Türkiye'de hem de dünyada bilinirken, uzun yıllardır sürdürülen yaprak üretimi çiftçiler için hasat öncesi önemli bir ekonomik destek sağlıyor. Üreticiler, üzüm hasadı başlamadan önce günlük ihtiyaçlarını asma yaprağından elde ettikleri gelirle karşılayabildiklerini ifade ediyor.

"Yaprak fiyatı üzümü geçti"
Narlıdere Mahallesi mevkiinde asma yaprağı alımı yapan Aydın Çakır, sezonu açtıklarını belirterek fiyatların üreticiyi memnun ettiğini söyledi. Çakır, "Süperior üzüm yaprağını 80 TL'den, Sultaniye asma yaprağını ise 120 TL'den alıyoruz. Şu anda yaprak fiyatı üzümden daha iyi. Sultaniye kuru üzüm piyasada ortalama 90 TL civarında satılırken, yaprak 120 TL'ye alıcı buluyor" dedi.
Asma yaprağının üreticilere peşin gelir sağladığını vurgulayan Çakır, "Çiftçilerimiz hem bağlarının bakımını yapıyor hem de günlük ihtiyaçlarını karşılamak için yaprak topluyor. Ancak yaprak toplarken üzümlere zarar verilmemesine dikkat edilmeli" diye konuştu.
İç piyasada taze ve salamura olarak tüketilen asma yaprağı, yurt dışına ise ağırlıklı olarak salamura şeklinde ihraç edilerek ekonomiye katkı sağlıyor.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin iştirak şirketi Kent Konut A.Ş. güvencesiyle hayata geçirilen Kartepe Kent Konut Evleri projesinin ön satış başvuru süreci 29 Nisan tarihinde yoğun ilgi ile başladı. 10 Mayıs tarihine kadar başvuruları alınacak olan proje hakkında bilgi almak isteyen vatandaşlara yönelik kapsamlı bilgilendirme süreci yürütülüyor. Sosyal medya ve e-posta kanalları üzerinden yaklaşık bin kişiye geri dönüş sağlanarak proje detayları paylaşıldı ve merak edilen tüm sorulara tek tek cevap verildi. Modern mimarisi, ulaşım avantajları ve sosyal donatı alanlarıyla öne çıkan Kartepe Kent Konut Evleri, bölgedeki konut ihtiyacına önemli çözüm sunmayı hedeflerken; projenin tanıtım sürecinden itibaren yoğun talep görmesi, ev sahibi olmak isteyen vatandaşların projeye duyduğu güveni ortaya koydu.

2026 yılı içerisinde teslim planlanıyor
Kent Konut A.Ş. tarafından yapılan açıklamada 24 saatte bin 585 başvuruya ulaşıldığı kaydedilirken, projeye gösterilen yoğun ilgi paylaşıldı. Kartepe Kent Konut Evleri, kullanıcı dostu 2+1 dairelerden oluşan projede, 94,32 metrekarelik yaşam alanlarıyla modern konut beklentilerine uygun, fonksiyonel ve ferah iç mekanlar sunuyor. Toplam 12 blok ve 144 daireden oluşan projede otopark, basketbol sahası, çocuk oyun alanları, geniş yeşil alanlar, güneş enerjisi sistemi ve elektrikli araç şarj istasyonları gibi sosyal donatılar da yer alıyor. Kartepe Evleri’nin yıl içinde tamamlanarak teslim edilmesi planlanıyor.

Başvuru şartları ve ücretler
Kampanya kapsamında başvurular; son 6 aydır Kocaeli il sınırları içerisinde ikamet eden, adına, eşi adına veya velayeti altındaki çocuklar üzerine kayıtlı herhangi konut bulunmayan ve belirlenen şartları sağlayan kişilere açık olacak. Başvuru bedeli 5 bin TL olarak belirlenirken, bu bedel ön kayıt ücreti niteliğinde olup daire satış fiyatına dahil edilecek. Öte yandan, dairelerin satış fiyatlarına KDV, doğalgaz abonelik bağlantı bedeli, tapu harç ve masrafları ile kredi kullanılması halinde bankaya ödenecek diğer masraflar dahil olmayacak. Dairelerin fiyatları 3 milyon 750 bin TL’den başlayacak. Konum, cephe, manzara ve kat gibi özelliklere bağlı olarak farklılık gösterecek fiyatlar başvurusu sırasında belli olacak.

Peşin alımda yüzde 5 indirim fırsatı
Konutların satışında iki farklı ödeme seçeneği sunulacak. Peşin ödemeyi tercih eden alıcılara satış bedeli üzerinden yüzde 5 oranında indirim uygulanırken, kampanya kapsamında konut kredisi kullanan alıcılar bu indirimden yararlanamayacak. Banka kredili satışlarda ise alıcı tarafından ödenecek peşinat tutarı, toplam satış bedelinin en az yüzde 25’i olacak. Kredi kullanımında 0-60 ay vadeler için yüzde 1,59, 61-120 ay vadeler için ise yüzde 1,98 faiz oranı uygulanacak.

Gülistan Doku'nun dosyasıyla nasıl her şey açığa çıktıysa umut edip Rojin'in de dosyasının açığa çıkacağını kaydeden Kabaiş, "Dosyalar benzerliktedir. Bizimkinin Van Valisi'yle ilgisi yoktur, rektörle ilgilidir. Rektör o esnada hem delilleri karartı hem çok şüpheli hareketleri vardır. Oradaki halk, rektörün iki tane yeğenini işaret ediyor. Geçen sene de rektörü yakından tanıyan bir kişi gitti ifade vermek istedi. Adam diyor ki Rojin'in dosyası hakkında rektörle ilgili ifade vermek istiyorum. Onu gözaltına aldılar. Bir gün gözaltında kaldı. O adam dosyaya ışık tutuyor, yol gösteriyor. Neden onu gözaltına alıyorlar. Defalarca bunu savcılıkta dile getirdik. Bir insan gitse ifade verse dosya için bir umuttur. Belki bir şeyler biliyordur. Tunceli'de aynı şekilde bir adam mektup götürüp bıraktı" diye konuştu.

"Belli, bu bir cinayettir"
Her şeyin sil baştan takip edileceğini belirten Kabaiş, "Hem telefonun açılmasını istiyoruz hem de o iki erkek DNA'sı kime aitse açığa çıkmayana kadar rahat değilim. Bellidir bu bir cinayettir. Kim o genç kıza zarar vermiş. 2 bin 500 taneye değil, 5 bine kadar da çıkartılmasını istiyorum. Bize, 2 bin 500 kişinin DNA'sına bakılacak. Bunu çoktandır talep ediyoruz. Ama şu anda yapılıyor. Bir haftadır DNA'lara bakılıyor. Şu ana kadar toplam 425 kişinin DNA'sına bakılmış. Bunlar Bardakçı köyünden, Mollakasım'dan. Mollakasım, Rojin'in cansız bedeninin bulunduğu köy. Bardakçı köyü de üniversiteye yapışıktır. Rektör ve akrabalarının DNA'sını istemiştik. Telefon açılsa büyük bir umuttur" şeklinde konuştu.

"Şu ana kadar neden rektöre soru sorulmuyor" diyen Kabaiş, "Tunceli'de devletin valisiydi ona 78 tane soru soruldu. Gereken oydu. Adalet Bakanı buradan bizi dinler, ona da sorarlar. Bu adam gökten inmemiş o da bir insandır. Neden onun tarafı tutuluyor. Rektörsen, hatan neyse o da cezasını çekecek. Senin telin kopuk, ışık yoktur, kameran eksiktir. Var da var. Bu tür şeyler, soru sorulmamış. Daha önce bize diyordu ki, orası özel mülktür kamera takamam. Ama Rojin'den sonra ne yaptı. Aynı yeri aynı nokta Rojin'in telefonu bulunduğu yerde direkt takıp 5 kamera takılmış. Onun dediği özel mülke takmış. Silinen kameralar var, onların da tespitinin yapılmasını istiyorum. Hem Mollakasım'da, hem üniversitenin son kamerası. Ona dediler bozuk, bir tanesini de siyah beyaza çevirmişler" dedi.
Van'da 27 Eylül 2024'ten itibaren kendisinden haber alınamayan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü öğrencisi 21 yaşındaki Rojin Kabaiş, 15 Ekim 2024'te Tuşba ilçesine bağlı Mollakasım Mahallesi'nde Van Gölü kıyısında ölü bulunmuştu. Kabaiş'in cenazesi, 16 Ekim'de Diyarbakır'da toprağa verilmişti.

Rekabet gücünün artırılması için bu adımın kritik olduğunu söyleyen Erdem, buna ilave olarak Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in, "İhracat ve üretimi desteklemek amacıyla kurumlar vergisinde, normal ihracatçılar için kurumlar vergisinin yüzde 25'ten yüzde 14'e indirileceğini, üretici ihracatçılarda ise oranın yüzde 9'a kadar düşeceği" yönündeki açıklamasına atıfta bulunarak, "Turizmcilerin de ihracatçı sayılarak bu haklardan yararlandırılmasını talep ettiklerini" dedi.

"Vergi affı ile borçlar yapılandırılmalı, finansmana erişim kolaylaşmalı"
Pandemi sonrasında toparlanma sürecinde artan maliyetler ve düşen kârlılık nedeniyle birçok işletmenin borç yükü altında olduğunu belirten Erdem, turizm sektörüne özel borç yapılandırma paketleri hazırlanması gerektiğini dile getirdi. Sektörün vergi affı beklentisi de olduğuna da işaret eden Erdem, ayrıca bu yıl uygulamaya giren "Yeni Yangın Yönetmeliği" gibi benzer uygulamalar nedeniyle uygun faizli ve uzun vadeli kredi imkânlarının sağlanmasının sektöre nefes aldıracağını söyledi. Erdem, aksi halde küçük ve orta ölçekli işletmelerin ayakta kalmakta zorlanacağını ifade etti.

"KDV uygulamalarındaki çelişkiler giderilmeli"
Bölgenin ağırlıklı olarak konaklama, yeme-içme işletmelerinden oluştuğuna dikkat çeken ALTSO Başkanı, "Turizm işletmeleri satın aldıkları alkollü içeceklerde ödedikleri yüzde 20 KDV'yi mahsup edemiyor. Bu durum da işletmeler üzerinde çifte yük oluşturuyor. Genel giderden düşen bu masrafın KDV üzerinden mahsup edilmemesi genel vergi uygulamalarına da uygun bir yöntem değil" dedi.
Bununla beraber bölgede ve turizm merkezlerinde hizmet üretildiğini, genellikle konaklama ve yeme-içme işletmelerinin bulunduğunu yineleyen Başkan Erdem, "Gıda alışlarında da yüzde 1 olan KDV girdi maliyetlerimiz satışta yüzde 10 olarak değerlendiriliyor. Turizmci zaten ağır yük altında. Bu yüzde 9'luk KDV farkı da yine işletmelerimizin üzerinde artı bir yük olarak kalıyor" diyerek bu gibi uygulamaların yatırımcı lehine düzeltilmesi gerektiğini belirtti.

"Cirodan vergi alınmamalı"
Artan maliyetler ve kur baskısı nedeniyle sektörde kârlılığın düştüğünü ancak vergi yükünün artarak devam ettiğini ifade eden Erdem, ciro üzerinden alınan vergilerin işletmeleri zorladığını kaydetti. Erdem, "Kazanç üzerinden vergi alınması gerekirken, ciro (hasılat) üzerinden alınan yükler özellikle düşük marjla çalışan turizmcileri ciddi şekilde etkiliyor. Örneğin konaklama ve yeme içme tesislerinde yüzde 2 oranında Konaklama Vergisi ile binde 5 oranında Turizm Katkı payı ciro üzerinden hesaplanıyor. Bu oran çok düşük karlarla çalışan işletmelerde büyük gelir kayıplarına sebep oluyor. Hasılat bir kazanç olarak görülmemeli. Hasılattan alınan vergilerin rakamları küçük gibi görünse de kazanca yansıdığı zaman çok büyük çarpan etkisi oluşturuyor. Verginin sadece kazanç üzerinden alınması gerekir. Bu rakamları milyonlarla hesapladığımız zaman çok ağır bir yük ile karşı karşıya kalıyoruz. Vergide asıl olan elde edilen kazanç üzerinden alınmasıdır. Ciro üzerinden alınan verginin kaldırılmasını talep ediyoruz" dedi.

"Ecrimisil harçları YDO ve Tüfe'ye göre çok fahiş artıyor"
ALTSO Başkanı ayrıca ecrimisil nedeniyle alınan yüksek harç oranlarına da dikkat çektiği açıklamasında, "2026 yeniden değerlendirme oranı yüzde 25,49, son açıklanan enflasyon oranı ise 32,82 iken Ecrimisil harçlarının bu oranlara göre fahiş oranda artması da turizmci için büyük bir yüktür. Bir yandan devlet desteği bekleyen turizmciye kira artış oranlarının neredeyse 7-8 katı oranında artışla karşı karşıya bırakılması zor günler geçiren sektörün belini büküyor. Artışların açıklanan yeniden değerlendirme ve enflasyon oranlarını aşmaması gerektiğini düşünüyoruz" ifadelerine yer verdi.
Başkan Erdem, turizm sektörünün sürdürülebilirliği için atılacak adımların yalnızca işletmeleri değil, bölge ekonomisini ve istihdamı da doğrudan etkileyeceğini belirterek, "Turizm, Türkiye'nin en önemli döviz kaynaklarından biridir. Bu sektörü güçlendirmek, ülke ekonomisini güçlendirmektir" çağrısı yaptı.

" Tetkikler tek başına belirleyici değildir"
Prof. Dr. Koca, "Yeterli öykü alınmadan ve yeterli muayene yapılmadan gerçekleştirilen tetkikler, tek başına doğru tanıya götürmeyebilir. Ayrıca, bu şekilde tetkik temelli tanı ve tedavi girişimleri, bazı durumlarda yanlış tanı ve uygun olmayan tedavi risklerini de beraberinde getirebilir. Bu nedenle tetkiklerin, hastanın klinik durumu ile birlikte değerlendirilmesi esastır" ifadelerini kullandı.

"Gereksiz işlemler ve yükler oluşabilir"
Koca, "Şikayetle doğrudan ilişkisi olmayan izler üzerinden hareket edilmesi; gereksiz girişimlere, tedavilere ve bazı durumlarda ameliyatlara yol açabilir. Bunun yanı sıra hastalar gereksiz mali yük altına girebilir ve özellikle tomografi gibi yöntemlerle gereksiz radyasyon maruziyeti söz konusu olabilir. Hastaya yeterli zaman ayrılmadan, öykü alınmadan ve muayene yapılmadan doğrudan tetkiklere yönlendirilmesi; hekim-hasta ilişkisinin niteliğini zayıflatabilir. Oysa tıbbi değerlendirme, bireysel ve bütüncül bir yaklaşım gerektirir" ifadelerine yer verdi.

"Kas-iskelet sistemi hastalıklarında çoğu zaman ameliyat gerekmez"
Kendi alanına ilişkin önemli bir noktayı vurgulayan Koca, "Bel ve boyun fıtıkları, diz ve omuz problemleri gibi birçok kas-iskelet sistemi hastalığında, hastaların önemli bir kısmı ameliyatsız yöntemlerle yönetilebilir. Doğru değerlendirme yapılmadan yalnızca görüntülere bakılarak karar verilmesi, gereksiz cerrahiye yönlendirebilir" Şeklinde açıklamada bulundu.

"Doğru sıra: öykü, muayene, gerekirse tetkik"
Koca, "Öncelik her zaman hastanın şikâyetinin anlaşılması ve muayenedir. Tetkikler bu sürecin tamamlayıcı bir parçasıdır; tek başına belirleyici değildir. MR veya diğer tetkiklerde görülen her iz, tedavi gerektiren bir hastalık anlamına gelmez. Önemli olan, bu izlerin hastanın şikayetiyle uyumlu olup olmadığının doğru değerlendirilmesidir" diye konuştu.

Klinik Psikolog Sercan Aydın, son zamanlarda artış gösteren akran zorbalığı hakkında bilgi vererek ailelere ve öğretmenlere önerilerde bulundu.
Akran zorbalığıyla ilgili etkileri ve tanımına değinen Sercan Aydın, "Akran zorbalığı; bir çocuğun başka bir çocuğa karşı bilinçli, tekrar eden ve güç dengesizliği içeren davranışlar sergilemesidir. Bunlar fiziksel, sözel, sosyal dışlama ya da dijital ortamda olabilir. Klinik çalışmalarımızda da özellikle siber zorbalığın çok arttığını görüyoruz. Akran zorbalığı, çocuklar arasında görülen basit bir tartışma değil, bir çocuğun diğerine sistematik olarak zarar verdiği ciddi bir psikolojik süreçtir. Bu durum hem zorbalığa maruz kalan çocukta hem de zorbalık yapan çocukta uzun vadeli psikolojik etkiler bırakır. Akran zorbalığı bir çocukluk sorunu değil, bir ruh sağlığı sorunudur ve erken müdahale ile tamamen önlenebilir. Zorbalığa maruz kalan çocuklarda görülen belirtiler; okula gitmek istediğin azalma, içe kapanma, kaygı, ağlama, akademik düşüş ve uyku sorunları da eşlik eder. Her çocuk bunu söyleyemeyebilir. Bunları davranışlarından da görebiliriz. Zorbalık yapan çocuk ise neden yapar. Genelde güç ihtiyacı, model alma, empati eksikliği ve duygusal regülasyon sorunları etkili olabilir" şeklinde konuştu.

"En kritik hata ‘sen de karşılık ver’ demektir"
Ailelere önerilerde bulunan Aydın, "Çocuğu suçlamadan dinlemeli, okul ile iletişime geçmeli ve çocuğa ‘kendini savunma’ yerine ‘yardım isteme’ davranışı öğretilmelidir. En kritik hata ‘sen de karşılık ver’ demektir. Öğretmenler bunları nasıl görebilir veya önleyebilir. Öğretmenlerin bunu görmezden gelmemesi gerekir. Kuralları net koyması ve zorbalık yapan çocuğu etiketlemesi gerekebilir. Erken müdahale, empati eğitimi, duygusal farkındalık ve okul-aile iş birliği ile büyük ölçüde önlenebilir. Akran zorbalığını önlemek mümkün. Yeter ki çocukları suçlamak yerine anlamaya ve doğru yönlendirmeye odaklanalım" diye konuştu.

"İnsülin direncinin değerlendirilmesinde en sık açlık kan şekeri ve açlık insülin düzeyi ölçülür; gerekli durumlarda şeker yükleme testi (OGTT) yapılır. Ayrıca HbA1c (son 3 aylık ortalama kan şekeri) ile kolesterol ve trigliserid gibi kan yağları da tabloyu desteklemek amacıyla incelenir. Sonuç olarak tanı; laboratuvar testleri ile birlikte hastanın kilo durumu, bel çevresi ve klinik belirtileri birlikte değerlendirilerek konur."

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Medical Park Karadeniz Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Özlü, kıştan yaza ve bahardan yaza geçiş dönemlerinde farklı polenlere bağlı olarak alerjik yakınmaların hızla arttığını belirtti.
Hapşırma, burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, boğazda gıcıklanma, öksürük, balgam, nefes darlığı, hırıltılı solunum ve gözlerde yaşarma gibi şikayetlerle ortaya çıkan alerjilerin kişiden kişiye değişebildiği ifade eden Özlü, "Kıştan yaza girerken, bahardan yaza girerken farklı polenlere bağlı olarak özellikle alerjik bünyeli kişilerde alerjik yakınmalar hemen artmaya başlıyor. Hapşırma, burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, boğazda gıcıklanma, öksürük, balgam, nefes darlığı, hırıltılı solunum, gözlerde yaşarma gibi şikayetlerle kendini gösterir. Hastalar hemen fark ediyor. Mevsimi değişir kişiden kişiye her hastada aynı olmuyor. Bazı hastalar yaz döneminde olabilir bazılarında bahar döneminde olabilir. Mevsimler alerjiler genelde polenle ilişkilidir. Ama bazen de ev tozları ya da funguslar gibi mevsimsel iklim şartlarına bağlı olarak yoğunluk değiştiği için bu tür alerjenlere karşı da semptomlar ve duyarlılık mevsimsel olarak değişebilir. Sonuç ihtimali de bu içinde bulunduğumuz mevsim hakikaten en sıklıkla mevsimsel alerjilerin kontrolden çıktığı, şikayetlerin yoğunlaştığı döneme denk geliyor. Eğer hastalarımızın önceki yıllarda buna benzer mevsimsel alerjik şikayetleri varsa aslında mevsime girmeden önce tedaviye başlamaları ya da tedaviyi arttırmaları gerekiyor. Mevsimden 15-20 gün önce aslında alerji tedavisine başlamak ve yoğunlaştırmakta fayda var. Mevsim bittikten sonra da tedavi azaltılabilir ya da tamamen kesilebilir. Tedavi yanında kaçınmak da önemli. Pek çok alerjenden tamamen hani korunmak mümkün değil. Ama polen alerjileri havada var ve dışarı çıktığınız zaman ister istemez maruz kalıyorsunuz. Özellikle sizin duyarlı olduğunuz polenlerin yoğun olduğu mevsimlerde özetle rüzgarlı havalarda daha dikkatli olmak ve dışarıya çıkmamak gerektiğini söylüyoruz. Evde de olsalar kapıyı, pencereyi açmamalarını balkona çıkmamalarını söylüyoruz. Mümkün olduğu kadar kapalı ortamda polen yükünü geçirmelerinde fayda var. Eğer dışarı çıkmak da gerekiyorsa özellikle filtreli maske dediğimiz N95 ve N97 türü takarlarsa bu polenler maskede tutulur ve kendileri açısından güvenli olur. Mevsimsel alerjiler artık üretilebiliyor yani bu konuda etkili güvenli ilaçlar var. Hastanın ihtiyacına göre bu ilaçları değişen dozlarda ve kombinasyonlarda kullanıyoruz. Genelde iyi sonuçlar alıyoruz" dedi.

"Enfeksiyon sonrası da alerjik tetikleniyor"
Kıştan kalan viral solunum yolu enfeksiyonlarının etkisinin sürdüğü, bazı şikayetlerin hem enfeksiyon hem de alerji kaynaklı olabildiği kaydeden Özlü, "Henüz kıştan kalma enfeksiyon ve bunlara bağlı şikayetler tam geçmiş değil. Biz viral enfeksiyonları görmeye devam ediyoruz. İnfluenza dediğimiz grip artık yok azaldı. Diğer solunum yolu virüsleri hala yoğun olarak görülüyor. Şu anda ortaya çıkan semptomların bir kısmı alerjenlere bağlı ama bir kısmı da enfeksiyonlara bağlı. Enfeksiyon sonrası da alerjik tetikleniyor yani bu ikisi aslında bir arada da görülebiliyor. Mevsimsel alerjilerde günümüzde süre uzadı ve yoğunluk arttı. Burada küresel ısınmanın da etkisi var. Maalesef küresel ısınma hem havadaki alerjen yükünün daha yoğunlaşmasına neden oluyor hem de alerjenlere maruz kalma süresinin daha çok uzamasına neden oluyor. Bu da mevsimsel alerjileri maalesef arttırıyor" ifadelerini kullandı.

İşte Mayıs 2026 Mobil KETEM ziyaret takvimi
Yayınlanan plana göre, Mobil KETEM aracı belirli tarihlerde şu ilçelerde konuşlanacak: 4 Mayıs: Pasinler, 5 Mayıs: Köprüköy, 6-7-8 Mayıs: Horasan, 11-12 Mayıs: Aşkale, 13 Mayıs: Pazaryolu, 14-15 Mayıs: İspir, 18 Mayıs: Olur ve 20-21-22 Mayıs: Oltu ilçelerinde hizmet verecek.

"Sağlığınızı şansa bırakmayın"
Erzurum İl Sağlık Müdürlüğü yetkilileri, kanserle mücadelede en güçlü silahın erken teşhis olduğunu vurgulayarak; tüm ilçe sakinlerini belirtilen tarihlerde mobil sağlık araçlarını ziyaret etmeye davet etti. Ücretsiz olarak gerçekleştirilecek olan taramalar, özellikle meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanseri gibi erken teşhisle tedavi edilebilir türlere odaklanıyor. Yapılan paylaşımda, "Siz de takvimi kontrol ederek kendi ilçenizdeki tarama gününü kaçırmayın; sağlığınızı kontrol altına alın" denildi.

İstanbul Arel Üniversitesi Tıbbi Mikrobiyoloji Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Aylin Dağ Güzel, mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar nedeniyle kene popülasyonunun erken uyanmaya başladığını belirterek Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) riskine karşı hayati uyarılarda bulundu. Mevsim geçişiyle birlikte kene vakalarındaki artış, özellikle İç Anadolu'nun kuzeyi, Orta ve Doğu Karadeniz ile Doğu Anadolu bölgelerinde "hiperendemik" seviyede seyrediyor. Uzmanlar, doğa aktivitelerinde fiziksel korunmanın ve doğru müdahalenin önemine dikkat çekiyor.

Türkiye'de en tehlikeli tür Hyalomma
Türkiye genelinde kene kaynaklı hastalıkların ana taşıyıcısının Hyalomma cinsi keneler olduğunu anlatan Dr. Öğr. Üyesi Aylin Dağ Güzel, "Özellikle Hyalomma marginatum, ülkemizde ölümcül seyredebilen KKKA virüsünün en yaygın ve etkili vektörü olarak bilinmektedir. Bunun yanı sıra Dermacentor ve Rhipicephalus gibi türler de bölgesel olarak farklı patojenleri taşıma riski barındırmaktadır" dedi.
Aylin Güzel Dağ açıklamasına şöyle devam etti:
"Ülkemizde ilk kez 2002 yılında Tokat, Sivas ve Çorum çevresinde dikkat çeken KKKA, günümüzde İç Anadolu ve Karadeniz'in kesiştiği yaklaşık 30 ili kapsayan coğrafi alanda yoğun olarak görülmektedir. Hastalık, virüsü taşıyan kenelerin yaşam alanlarıyla doğrudan bağlantılıdır."

Bu belirtilerle ortaya çıkıyor
Kene tutunmasını takiben kuluçka süresi genellikle 1 ile 3 gün arasındadır; ancak bu süre 9 güne kadar uzayabilir. Eğer virüs enfekte kan veya doku temasıyla bulaşmışsa, kuluçka süresi 13 günü bulabilmektedir.
Dağ, ani başlayan yüksek ateş (38 derece), şiddetli baş ağrısı ve halsizlik, yaygın vücut, eklem ve kas ağrıları, bulantı ve kusma, ciltte görülen kırmızı döküntüler (peteşi) görüldüğünde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmasını gerektiğini belirtti.

Dağ, kene çıkarırken yapılan hatalara dikkat çekti
Dr. Öğr. Üyesi Aylin Dağ Güzel, "Toplumda yaygın olan üzerine alkol, kolonya dökmek veya sigara basmak gibi yöntemler, hastalığın bulaşma riskini dramatik şekilde artırır. Bu maddeler kenenin strese girip mide içeriğini (ve virüsü) doğrudan kana kusmasına neden olur" diyerek doğru müdahale adımlarını şöyle sıraladı:
"Kene, vakum etkisi oluşturmadan ince uçlu bir cımbızla baş kısmından tutulmalıdır. Ezilmeden, dik bir şekilde yukarı doğru çekilerek çıkarılmalıdır.
Eğer kişi kendine güvenmiyorsa, hiç müdahale etmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Kene ne kadar erken çıkarılırsa, virüs bulaşma riski o kadar azalır."

"Eve dönüldüğünde vücut taraması yapın"
Kenelerin vücudun sıcak ve nemli bölgelerini tercih ettiğini belirten Dağ, doğadan döndükten sonra koltuk altları, kasıklar, diz arkaları, göbek deliği çevresi ile en kritik nokta olan kulak arkası ve saç diplerinin kontrol edilmesi gerektiğini belirtti.
"Kene ısırığı, belirti bekleyecek bir durum değildir; zaman en kritik faktördür" diyen Güzel, vatandaşları hayati bir hata konusunda uyardı. Kene ile temas sonrası ateş veya halsizlik gibi belirtilerin ortaya çıkmasını beklemenin geri dönülemez sonuçlar doğurabileceğini vurgulayan Güzel, "Vücutta kene fark edildiği anda panik yapmadan ama saniyelerle yarıştığımızı bilerek en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır" dedi.

"Kenelerin kendiliğinden düşmesini beklemeyin"
Aylin Dağ Güzel, kenelerin hafife alınmaması gereken ciddi bir tehdit olduğunu belirterek şu hayati uyarıda bulundu:
"Kenelerin kendiliğinden düşmesini beklemek ya da durumu basit bir böcek ısırığı olarak değerlendirmek geri dönüşü olmayan, ölümcül sonuçlara yol açabilir. KKKA ile mücadelede en güçlü silahımız; bireysel korunma yöntemlerini tavizsiz uygulamak ve bir belirti fark edildiği anda vakit kaybetmeden profesyonel tıbbi yardım almaktır."

"Gazetecilik mesleğinde iş kaybı riski söz konusu"
Daha sonra konuşan Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay, öğrecilere sektördeki gelişmeler hakkında bilgi verdi, yapay zekanını gazetecilik dalına olan etkilerinden söz etti. Abdulkadir Çay, "Gazetecilik mesleğinde iş kaybı riski söz konusu. Algoritmaların taraflı olarak hazırlanması, editöryal bağımsızlığın kaybı, veri gizliliğinde sorunların artışı, telif hakkı ve etik içerik kullanımı tartışmaları da tehditler başlığı altında gördüğümüz konulardır. Burada telif hakkı meselesine ayrı bir parantez açmak gerektiğini düşünüyorum. Zira yapay zekâ neticede bir içerik ile var olabilen bir platformdur. Burada içeriği üreten insanlar, bizleriz. Bu içeriğin üretilmesi konusu gündeme geldiğinde telif hakları söz konusu oluyor. Bu telif hakları meselesi de tüm dünyada aslında regülasyonlar ve yasal düzenlemeler anlamında devletlerin ayak uydurmakta zorlandığı başlıklardan bir tanesidir. Şu anda Meclis'te Dijital Mecralar Komisyonu olarak kurulan komisyon bu konuyu çalışıyor. Biz de bu konuyu yakından takip ediyoruz. Zira basınımızın, gazetecilerimizin, basın mensuplarımızın ürettiği içeriklerin birtakım global markalar tarafından ticarileştirilmesi ve sonucunda bu markaların bu ticarileştirilen içerikler üzerinden ciddi gelirler elde etmesi, ancak bu gelirleri bir türlü içeriği üretenlerle paylaşmaması gibi bir durum söz konusudur" ifadelerine yer verdi.

Konuşmasının ardından Çay, öğrencilere Basın İlan Kurumu hakkında bilgilendirici sunumunu yaptı.
Son olarak Rektör Yusuf Adıgüzel, Abdulkadir Çay'a adına Yunus Emre Ormanı'na dikildiğine dair bilgi içeren belgeyi verdi. Prof. Dr. Barış Kılınç ise Çay'a teşekkür belgesi taktim etti.
Şener Şen Kültür Salonu gerçekleşen etkinliğe, Anadolu Üniversitesi Rektör Danışmanı ve İletişim Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Barış Kılınç, öğretim görevlileri ve öğrenciler katıldı.

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Nisan ayında üretici market fiyatlarındaki farklılıklarla, girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri değerlendirdi. Nisan ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkının yüzde 393,7 ile en fazla elmada gerçekleştiğini belirten Bayraktar, elmadaki fiyat farkını yüzde 329,9 ile havuç, yüzde 245,3 ile yeşil soğan, yüzde 245,2 ile marul, yüzde 242,4 ile pırasanın takip ettiğini ifade etti. Ayrıca Bayraktar, kuru soğan ve patatesin depolarda azaldığını ve Çukurova'da yeni hasadın başladığını vurgulayarak, uzun süre yağan yağışlar nedeniyle patates ve soğanda çürümeler olduğunu sözlerine ekledi.

"Nisan ayında üreticide 31 ürünün 10'unda fiyat artışı olurken 12'sinde fiyat düşüşü görüldü"
Nisan ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 393,7 ile elmada görüldüğünü belirten Bayraktar, "Elmadaki fiyat farkını yüzde 329,9 ile havuç, yüzde 245,3 ile yeşil soğan, yüzde 245,2 ile marul, yüzde 242,4 ile pırasa takip etti. Elma 4,9 kat, havuç 4,3 kat, yeşil soğan ve marul 3,5 kat, pırasa ise 3,4 kat fazlaya satıldı. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 92 lira 58 kuruşa, 11 lira olan havuç 47 lira 29 kuruşa,17 lira 64 kuruş olan yeşil soğan 60 lira 91 kuruşa, 23 lira 20 kuruş olan marul 80 lira 8 kuruşa, 13 lira 53 kuruş olan pırasa 46 lira 33 kuruşa satıldı. Nisan ayında fiyatı en fazla artan ürün markette yeşil soğan, üreticide kuru soğan olurken, fiyatı en fazla düşen ürün hem markette hem de üreticide patlıcan oldu. Nisan ayında markette 40 ürünün 18'inde fiyat artışı, 12'sinde ise fiyat azalışı görüldü. Nisan ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 48,7 ile yeşil soğan oldu. Yeşil soğandaki fiyat artışını yüzde 29,9 ile ıspanak, yüzde 29,2 ile kuru soğan, yüzde 7,6 ile nohut ve yüzde 7,5 ile zeytinyağı takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 74,3 ile patlıcan oldu. Patlıcandaki fiyat düşüşünü yüzde 53,7 ile salatalık, yüzde 39,7 ile sivri biber, yüzde 24,2 ile karnabahar ve yüzde 20,4 ile kabak izledi. Nisan ayında üreticide 31 ürünün 10'unda fiyat artışı olurken 12'sinde fiyat düşüşü görüldü. 9 üründe ise fiyat değişimi olmadı" ifadelerine yer verdi.

"Kuru soğan ve patateste depolarda ürün azaldı"
Üretici kısmında en fazla fiyat artışının yüzde 109,1 ile kuru soğanda görüldüğünü söyleyen Bayraktar, "Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 64,7 ile patlıcanda görüldü. Patlıcandaki fiyat düşüşünü yüzde 61,1 ile sivri biber, yüzde 47,2 ile elma, yüzde 38,9 ile havuç ve yüzde 37,7 ile salatalık izledi. Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 109,1 ile kuru soğanda görüldü. Kuru soğandaki fiyat artışını yüzde 42,4 ile beyaz lahana, yüzde 31 ile patates, yüzde 25,5 ile limon ve yüzde 21 ile karnabahar izledi. Kuru soğan ve patateste depolarda ürün azaldı ve Çukurova'da yeni hasat başladı. Uzun süre yağan yağışlar nedeniyle patates ve soğanda çürümeler olduğu tespit edilmiştir. Bu da rekoltenin düşmesine ve fiyatların artmasına neden oldu. Geçtiğimiz ay yaşanan aşırı yağışlar nedeniyle beyaz lahana, karnabahar ve ıspanakta arz azalmış, bu da fiyatların artmasına yol açmıştır. Limon fiyatları ise arzdaki azalış nedeniyle yükseldi. Hava şartlarının iyi gitmesi sebebiyle birim alandan alınan verim artmış, yaşanan bu arz artışı da patlıcan, sivri biber ve salatalık fiyatlarının düşmesine yol açtı. Elma ve havuçta ise talepte yaşanan azalma fiyatları düşürdü" dedi.

"Nisan ayında Mart ayına göre besi yemi ve süt yemi yüzde 3,5 arttı"
Gübre, besi yemi ve süt fiyatlarına ilişkin de açıklamalarda bulunan Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Ziraat Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine göre; Nisan ayında, Mart ayına göre amonyum sülfat gübresi yüzde 24,1, amonyum nitrat gübresi yüzde 17,6, ÜRE gübresi yüzde 8,6, DAP gübresi yüzde 8,1, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 5,3 oranında artış gösterdi. Geçen yılın Nisan ayına göre son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 104,3, amonyum nitrat gübresi yüzde 84,2, üre gübresi yüzde 76,2, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 58,3, DAP gübresi yüzde 56,8 oranında arttı. Nisan ayında Mart ayına göre besi yemi ve süt yemi yüzde 3,5, son bir yılda besi yemi yüzde 37,7, süt yemi yüzde 34,6 oranında arttı. Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 25,1 oranında artarken tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 oranında arttı. Nisan ayında mazot fiyatı aylık olarak yüzde 3,1 oranında azalırken, yıllık yüzde 57,6 oranında arttı."

'Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun' Resmi Gazete'de yayımlandı. Bakan Göktaş, kanuna ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Hizmetler Kanunu, ailelerimizi, annelerimizi, çocuklarımızı ve büyüklerimizi yakından ilgilendiren önemli düzenlemeleri kapsıyor. Bu kıymetli adım, Aile ve Nüfus On Yılı vizyonumuzun güçlü bir yansıması. Ailelerimizi güçlendiren, annelerimizi destekleyen, çocuklarımızın güvenliğini önceleyen, yaşlılarımızın yaşam kalitesini artıran sosyal hizmetlerimizi kararlılıkla hayata geçirmeye devam edeceğiz. Bu sürece destek veren AK Parti Grubumuz ve Cumhur İttifakımız başta olmak üzere tüm milletvekillerimize gönülden teşekkür ediyorum. Ülkemize ve aziz milletimize hayırlı, uğurlu olsun" ifadelerini kullandı.