Samsun'da öğretmenler, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta yaşanan olaylara tepki göstermek amacıyla yürüyüş düzenledi. İstiklal Caddesi 23 Nisan Ortaokulu önünden başlayan yürüyüş, Osmaniye ve Lise Caddeleri güzergâhını takip ederek İlkadım ilçesindeki Site Camisi'nde sona erdi. Eğitim-Bir-Sen ve Türk-Eğitim-Sen adına basın açıklamasını yapan Fikret Bostan, "Siverek'te yaşanan şiddetin şokunu henüz atlatamamışken, Kahramanmaraş Ayser Çalık Ortaokulu'na düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden öğretmenimiz ve öğrencilerimizin acısı yüreğimize bir kez daha kor ateş düşürmüştür. Eğitim çalışanları olarak dijital dünyada çocuklarımızı hedef alan, kötü emellerine alet eden kirli şebekelerin farkındayız. Dijital terörün karşısında çocuklarımızı yalnız bırakmayacağız. Dijital oyunlar zorunlu içerik denetiminden geçirilmeli; 'çocuklar için uygundur' sertifikası bulunmayan oyunların satışı ve erişimi engellenmelidir. Okul polisi uygulaması zorunlu olmalı. Aileler, çocuklarının dijital ortam kullanımını daha yakından takip etme konusunda bilinçlendirilmelidir. Öğrenci disiplin yönetmeliği, değişen şartlar ve ihtiyaçlar dikkate alınarak yeniden düzenlenmelidir. Her okula rehber öğretmen normu verilmeli ve mevcut normlar artırılmalıdır. Psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetleri güçlendirilmelidir. İlgili kurumların çocuklara yönelik suçlar konusunda ihtisaslaşması sağlanmalıdır" dedi.
Basın açıklaması toplu fotoğraf çekimi ile son buldu.

Deprem öncesinde çene yapılarının durumu için el grafikleri çekilen çocuklardan deprem sonrası yeniden el grafikleri çekildi. Deprem öncesi ve sonrası grafiklerde yapılan karşılaştırmada çocukların büyüme atılımında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim olduğu fark belirlendi.
Ergenlik atılımının öne çekilmesi nedeniyle çocukların büyümesi ve gelişiminin daha az olduğu ortaya çıktı.

Adıyaman Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nihal Hamamcı, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fundagül Bilgiç Zortuk, İnönü Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Öğretim Üyesi Sabahattin Bor, Batman Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Öğretim Üyesi Nursezen Kavasoğlu tarafından hazırlanan makale American Journal of Human Biology isimli bilim dergisinde yayımlandı

Araştırmalarla ilgili bilgi veren Adıyaman Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nihal Hamamcı, "Deprem bölgesinde yaşayan akademisyenler olarak Adıyaman, Hatay, Malatya ve Diyarbakır'da ki çocuklar üzerinde, bu çocukların büyüme gelişimi acaba nasıl etkilendi diye akademisyen arkadaşlarla bir çalışma yapmaya karar verdik. Bu çalışmamız bizim zaten rutin olarak çocuklardan almış olduğumuz deprem öncesi ve deprem sonrası el bilek grafilerinin değerlendirmesiydi. Çalışmanın neticesinde deprem öncesi ve deprem sonrası çocuklarda büyüme atılımında istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler bulduk. Bulmuş olduğumuz sonuçlara göre ergenlik atılımı daha öne çekilmişti ve bu da çocukların büyüme ve gelişimi üzerinde negatif bir etkiye sahipti. Yaklaşık olarak bin 44 çocuktan aldık el bilek grafilerini, çocuklar olması gerekenden daha az büyüdü ve daha az gelişti. Dolayısıyla deprem çocuklar üzerinde, gelişimleri üzerinde oldukça olumsuz bir etki meydana getirmiş oldu. Ailelerin biraz daha bilinçli olması gerekiyor. Biraz daha bu ergenlik döneminin öne çekildiğini bilmeleri ve ergenlik atılımıyla ilgili yapılması gereken tedavilerde biraz daha erken hareket etmelerini öneriyoruz ailelerimize" diye konuştu.

17 Nisan’ın, tüm dünyada Dünya Hemofili Günü olarak anıldığını hatırlatan Uz. Dr. Şebnem Önen Göktepe, hemofili hastalığına yönelik farkındalığın artırılmasının hayati önem taşıdığını vurguladı. Dünya Hemofili Federasyonu’nun kuruluş yıl dönümüne denk gelen bu özel günde düzenlenen etkinliklerin, erken tanı oranlarını artırdığını ve hasta ailelerine önemli destek sağladığını belirtti.

"Basit morluklar göz ardı edilmemeli"
Hastalığın belirtilerine dikkat çeken Göktepe, özellikle çocukluk çağında görülen bulguların erken tanı açısından kritik olduğunu vurgulayarak, "Kolay morarma, eklem içi kanamalar, kas içi kanamalar ya da küçük cerrahi işlemler sonrası uzun süren kanamalar mutlaka ciddiye alınmalıdır. Yenidoğan döneminde göbek bağı veya sünnet sonrası kanamalar ilk ipucu olabilir." dedi.
Tekrarlayan eklem kanamalarının tedavi edilmediğinde kalıcı hasara yol açabileceğini belirten Göktepe, erken müdahalenin sakatlık riskini ciddi ölçüde azalttığını ifade etti.

"Tedavide devrim niteliğinde gelişmeler yaşanıyor"
Son yıllarda hemofili tedavisinde büyük bir dönüşüm yaşandığını belirten Göktepe, özellikle yeni nesil tedavilere dikkat çekerek, şöyle devam etti: "Eskiden tedavi yalnızca damar yoluyla verilen faktörlerle sınırlıydı. Şimdi ise daha uzun etkili faktörler ve cilt altından uygulanabilen ilaçlar sayesinde hastaların yaşamı çok daha kolay hale geldi."
Özellikle emicizumab gibi bispesifik antikorların tedavi anlayışını değiştirdiğini vurgulayan Göktepe, "Haftada bir ya da ayda bir yapılan enjeksiyonlarla kanama riski ciddi şekilde azaltılabiliyor. Bu özellikle küçük çocuklar için büyük bir avantaj" diye konuştu.

"Kişiye özel tedavi dönemi başladı"
Günümüzde hemofili tedavisinin tamamen bireyselleştirildiğini belirten Göktepe, her hastaya aynı yaklaşımın artık geçerli olmadığını söyleyerek, "Hastanın yaşam tarzı, kanama sıklığı ve ilaç yanıtına göre özel tedavi planları oluşturuyoruz. Amaç, hastaların günlük hayatlarını kısıtlamadan yaşamlarını sürdürebilmeleri" dedi.
Gen tedavisinin de umut vadettiğini ifade eden Göktepe, "Tek seferlik uygulamalarla uzun süreli hatta kalıcı çözümler hedefleniyor. Bu alanda çalışmalar hızla ilerliyor" diye konuştu.

"Doğru bilgi hayat kurtarır"
Hemofilili bireylerin bilinçli olmasının tedavinin en önemli parçası olduğunu vurgulayan Göktepe, şu uyarılarda bulundu: "Uygun sporların seçilmesi, riskli ilaçlardan kaçınılması ve düzenli doktor takibi büyük önem taşıyor. Ayrıca genetik danışmanlık sayesinde hastalığın gelecek nesillere aktarımı da önlenebilir."

Son söz: "Farkındalık, erken tanı demek"
Dünya Hemofili Günü’nün önemine dikkat çeken Göktepe, sözlerini şöyle tamamladı: "Bugün hemofili, doğru tedavi ve takip ile kontrol altına alınabilen bir hastalık. Ancak hâlâ tanı almamış çok sayıda hasta var. Farkındalık arttıkça, hayatlar kurtuluyor."

Türkiye Hemofili Derneği ile Hemofili Dernekleri Federasyonu iş birliğinde düzenlenen 23. Türkiye Hemofili Kongresi, 15-17 Nisan tarihleri arasında Antalya'nın Belek turizm merkezinde gerçekleştiriliyor. Kongre kapsamında İHA'ya açıklamalarda bulunan İstanbul Üniversitesi Rektörü ve Türkiye Hemofili Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar, Türkiye'nin hemofili tedavisinde ithal ilaçlara bağımlılığını sonlandırması gerektiğini belirterek, yerli araştırma ve geliştirme çalışmalarıyla özgün ilaç üretimine geçilmesinin önemine işaret etti.

"Hala ithal ilaçlarla hastalarımızı tedavi ediyoruz"
Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar, Türkiye'nin sağlık alanında önemli bir noktada bulunduğunu ancak tıbbın sürekli gelişen bir alan olduğunu belirterek, bu gelişimin parçası olabilmek için araştırma sisteminin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye'nin hemofili alanında kendi üretim kapasitesini geliştirmesi gerektiğini ifade eden Zülfikar, "Şu ana kadar hastalarımızı hala ithal ilaçlarla tedavi ediyoruz. Burada öncelik vermemiz gereken hususlardan biri, ülkemizin her alanda olduğu gibi kendi yatırımlarını kendisinin yapması ve ülkemizdeki araştırmacılardan istifade etmesidir. Böylelikle öncü, özgün ve çığır açıcı araştırmalarımız ürüne dönüşebilir" dedi.
Bu alanda yalnızca hekimlerin değil, farklı disiplinlerden araştırmacıların da birlikte çalışması gerektiğini vurgulayan Zülfikar, sanayi, iş dünyası ve kamu kurumlarının da sürece yatırım yapmasının önem taşıdığını dile getirdi.

"Sürekli satın alarak bir yere kadar ilerleyebiliyoruz"
Türkiye'nin sağlık alanındaki birikiminin üretime dönüştürülmesi gerektiğine dikkat çeken Zülfikar, "Bu alanda yalnızca biz uzmanlar ve hekimler değil, diğer araştırmacılar da birlikte çalışmalı. Endüstrinin, iş insanlarının ve resmi kurumların da yatırım yapması gerekiyor ki ülkemiz bu alanda yeni ürünler üretebilsin. Aksi halde sürekli satın alarak bir yere kadar ilerleyebiliyoruz" ifadelerini kullandı.

"Bir kısım hasta ürüne ve tedaviye ulaşmakta zorluk çekiyor"
Hemofili tedavisinde bazı hastaların ürüne erişimde güçlük yaşayabildiğini belirten Zülfikar, "Bir noktadan sonra daha ucuz ve daha fazla bulunan ürünlere yönelmek zorunda kalıyoruz. Ülkemizde hastaların bir kısmı ürüne ve tedaviye ulaşmakta da zorluk çekiyor. Sağlıkta çok ilerideyiz, çok şükür, bu yönlerimiz oldukça iyi. Ama tıp burada durmuyor" diye konuştu.
Tıbbın geldiği noktada yalnızca mevcut uygulamaları sürdürmenin yeterli olmadığını ifade eden Zülfikar, daha ileriye gidilebilmesi için araştırmanın merkezde olması gerektiğini söyledi.

"Yeni bilgi ancak araştırmayla elde edilir"
Araştırmanın sağlık alanındaki gelişimin temel unsuru olduğunu vurgulayan Zülfikar, "Tıbbın daha ileriye gidebilmesi için bizim de mutlaka araştırma sisteminin içinde olmamız gerekiyor. Yeni bilgi ancak araştırmayla elde edilir. Bizim ısrarla söylediğimiz şey, ülkemizde araştırmaları artırmak, araştırmacı sayısını çoğaltmak, onları yüreklendirmek ve onlara güven vermektir" dedi.
Araştırmacıların yalnızca hasta muayenesiyle sınırlı bir meslek hayatı sürmemesi gerektiğini belirten Zülfikar, bilimsel üretimin fikri mülkiyet ve patent gibi alanlarla da desteklenmesi gerektiğini kaydetti. Zülfikar, "Hekimlerimizin yalnızca hasta muayenesiyle sınırlı kalmaması, fikri mülkiyet ve patent gibi alanlarda da kendilerine yeni gelecekler kurması gerekir. Böylece arkalarından önemli meslektaşlarını da bu alana çekebilirler" ifadelerine yer verdi.

"Bu bir anlayış değişikliğidir"
Türkiye'de hemofili alanında ticarileşebilecek bir ürün üretme aşamasına gelinip gelinmediğine ilişkin de değerlendirmede bulunan Zülfikar, bu noktada henüz istenilen seviyeye ulaşılmadığını söyledi. Ancak temel bilgi ve uygulama tecrübesinin bulunduğunu vurgulayan Zülfikar, bunun bir zihniyet değişimiyle mümkün olabileceğini dile getirdi.
Zülfikar, "Türkiye'nin herhangi bir yerinde hemofilinin ticariye yansıyacak bir ürününü üretme aşamasına gelmiş biri var mı diye sorarsanız, buna ‘hayır' derim. Ama bunun temel bilgisine sahip, uygulamadaki bilgi birikimini taşıyan insanlar var mı? Evet, var. Ancak bunu hayata geçirebilmek bir anlayış değişikliğidir, gerçekten bir tarz değişikliğidir. Öncelikle kamuoyunun buna inanması lazım, bu olabilir. Bilim dünyasının buna inanması lazım, bu olabilir. Akademisyenlerimizin de 40 yıllık uzun akademik ömürlerine bu gözle bakmaları ve bunun için çaba göstermeleri gerekiyor. Biz de üniversiteler olarak bu heyecanı duyuyor, sürdürmek istiyoruz. Eminim Sosyal Güvenlik Kurumu da, Sağlık Bakanlığı da bu arzunun içinde. Nitekim Sağlık Bakanlığının da ‘Üreten Sağlık' şeklinde bir sloganı var. Onlar da bu isteği taşıyor. Niye olmasın" dedi.

"Sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ihmal edilmemeli"
Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Alp Burak Çatakoğlu ise konuşmasında sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve kaliteli uykunun kalp sağlığının temel taşları olduğunu belirtti. Kalp hastalıklarının büyük ölçüde önlenebilir olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Çatakoğlu, küçük yaşam tarzı değişikliklerinin uzun vadede büyük faydalar sağlayabileceğini ifade etti.

Murat Boz: "Güne yürüyüşle başlarım"
Etkinliğin özel konuğu sanatçı Murat Boz, yoğun temposuna rağmen sağlıklı yaşam alışkanlıklarını nasıl sürdürdüğünü paylaşarak katılımcılara ilham verdi. Sporun hayatının vazgeçilmez bir parçası olduğunu belirten Murat Boz, sağlıklı yaşamın kalp sağlığı üzerindeki etkisine dikkat çekti.

"Kalbimi yormayan hareketleri tercih ediyorum"
Murat Boz sağlıklı yaşam sırlarını şöyle anlattı: "Hayatımda bir gün 'madem öyle, işte böyle' diyerek spora başladım ve o günden beri egzersizi bir bilim olarak görerek rutinime sadık kalıyorum. Her sabah güne su içerek ve yarım saatlik kardiyo ile başlıyor, yaşım ilerledikçe kalbimi yormayan ama sürekliliği olan hareketleri tercih ediyorum. Sigarayı tamamen hayatımdan çıkarmanın farkını sahnede 10 saat kesintisiz şarkı söyleyebilecek gücü kendimde bularak anladım. Beslenmemde yağdan ve şekerden uzak duruyor, sadece iki-üç haftada bir kendimi ödüllendirerek psikolojik dengemi de koruyorum. Benim için spor sadece vücut geliştirmek değil; stresle başa çıkmamı sağlayan ve ruh sağlığımı ayakta tutan en büyük deşarj yöntemidir. Kalp eşittir bence ruh sağlığı. Ruh sağlığınızı da bence destekleyen en önemli deşarj yöntemlerinden biri spor. Niye böyle söylüyorum? Bu kadar göz önünde olunca, bir yerden sonra tecrübelenseniz de bazen çok stresli anlardan geçiyorsunuz. Dışarıdan ne kadar güllük gülistanlık gibi gözükse de bizim hayatlarımız öyle çok da kolay değil. Evet, çok şükür bu işi severek yapıyorum ve bu işten para kazanıyorum ama yönetmesi, psikolojisi çok zor bir şey. Ben öyle dönemlerde dahi, kendimi çok kötü hissettiğim anlarda bile hareket etmeye özen gösteriyorum. Çünkü onu yapmadığım zaman daha kötü hissediyorum. Sporun böyle çok enteresan, psikolojik açıdan da bilimsel olarak da kanıtlanmış bir yönü var."
Etkinlik sonunda katılımcılara sağlıklı yaşam konusunda farkındalık kazandırılması ve günlük yaşamda uygulanabilir öneriler sunulması hedeflendi. Etkinlikte, 'Kalp sağlığı için atılacak küçük adımlar, büyük farklar oluşturur' mesajı verildi.

Mersin Üniversitesi (MEÜ) Teknoloji Transfer Ofisi bünyesinde akademisyenlerin yürüttüğü çalışmalar sonucunda geliştirilen kalp kapağı, patent alarak önemli bir başarıya imza attı. Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Erin Tüysüz ile mühendis Zülfü Doğan'ın birlikte yürüttüğü çalışma kapsamında, kalp hastalarına yönelik yeni bir kapakçık türü geliştirildi. Sağlık alanında yenilikçi bir çözüm sunmayı hedefleyen çalışma, Türk Patent ve Marka Kurumu'na yapılan başvurunun ardından ulusal patent tescil belgesi almaya hak kazandı. Geliştirilen mekanik ve biyolojik kalp kapağı çeşidinin ilerleyen süreçte daha geniş kullanım alanı bulması amaçlanıyor. Geliştirilen yeni kalp kapağının, mevcut kapaklardan farklı olarak iki komponentten oluştuğu belirtildi. İç ve dış halka olmak üzere tasarlanan yapı sayesinde, özellikle ameliyat sırasında kapak değişiminin daha kolay hale gelmesi hedefleniyor.

İkinci ameliyatlarda avantaj sağlayacak
Yeni kapak sistemiyle, daha önce kapak ameliyatı geçiren hastalarda yeniden operasyon gerektiğinde mekanik kapaktan biyolojik kapağa ya da biyolojik kapaktan mekanik kapağa dönüşümün mümkün olabileceği ifade edildi. Bu durumun ameliyat süresini kısaltarak kalpte oluşabilecek hasarı azaltabileceği vurgulandı. Çalışmanın patent sürecinin tamamlanmasının ardından prototip geliştirme, dayanıklılık testleri, hayvan deneyleri ve uluslararası onay süreçlerinin yürütülmesi planlanıyor. İlerleyen dönemde ürünün hem Türkiye'de kullanılması hem de ihracat potansiyeline ulaşmasının hedeflendiğini belirtiliyor.

"Yeni bir kapak türü olarak patentini almış bulunuyoruz"
Kalp kapağı hastalıklarının toplumda sık karşılaşılan rahatsızlıklar arasında yer aldığını belirten Prof. Dr. Mehmet Erin Tüysüz, "Biz açık kalp cerrahisinde, mekanik ve biyolojik kapaklar olmak üzere farklı kapak türleri kullanarak bu ameliyatları gerçekleştirmekteyiz. Ameliyat süreçlerinde birtakım zorluklar görünce yeni bir kapağın ortaya çıkmasına vesile olduk. Bu kapak, mevcut kapaklardan farklı olarak iki komponentten oluşuyor. Mevcut kapaklar tek bir komponentten oluşurken, bizimki iç ve dış halka olmak üzere iki parçadan oluşup, bu parçaların ameliyat esnasında değişimini kolaylaştıran yeni bir kapak türü olarak patentini almış bulunuyoruz" ifadelerini kullandı.

"Ameliyatlarda kalpteki hasarlanmayı azaltan bir yapıya sahip"
Mekanik ve biyolojik kalp kapakları arasındaki farklara da değinen Tüysüz, "Mekanik kapaklarda Kumadin dediğimiz bir kan sulandırıcı ilaç kullanıyoruz. Bizim kapaklarımızda, eğer bir kapak ameliyatı daha öncesinden olmuş bir hasta yeniden bir kapak ameliyatı ihtiyacı duyduğunda, mekanik kapağı biyolojik kapağa dönüştürebilme şansına sahip oluyoruz. Aynı zamanda biyolojik kapağı da mekanik kapağa çevirebiliyoruz. Ameliyatın süresini kısaltan ve ikincil ameliyatlarda kalpteki hasarlanmayı azaltan bir yapıya sahip" şeklinde konuştu.

"Dışa bağımlılığı azaltacak"
Çalışmanın bundan sonraki sürecine ilişkin bilgi veren Tüysüz, "Öncelikle patentini aldık. Bundan sonraki süreç, prototiplendirme, kapağın fonksiyonlarını ve dayanıklılığını test eden yöntemler, hayvan deneyleri, daha sonra da FDA gibi kurumlardan alınan onaylarla insanda denenmesi. Bu, kalp hastalıkları ve özellikle daha önce kapak ameliyatı olmuş hastalar için iyi bir gelişme. Ülkemiz için de hem artı bir değer oluşturması hem de ilerleyen dönemlerde dışa bağımlılığı azaltacak olması önemli. Kendi ülkemizin içerisinden böyle bir ürünün ortaya çıkması ve diğer ülkelere ihraç aşamasına gelmesi bizim açımızdan sevindirici olacaktır. İnşallah ilerleyen dönemlerde bu kapağı kullanılır hale getiririz" dedi.

"Sık enfeksiyonlar önemli bir uyarı işareti olabilir"
Klinik pratikte aşağıdaki tespitlerin varlığı, immün yetmezlik açısından ileri değerlendirme gerektirebilir sık ve tekrarlayan sinüzit, zatüre ve kulak iltihabı atakları. Enfeksiyonların beklenenden uzun sürmesi ve tedaviye dirençli seyretmesi.Enfeksiyonlar nedeniyle hastaneye yatış ihtiyacı veya ağızdan antibiyotik tedavisine yetersiz yanıt alınması. Sık antibiyotik kullanım ihtiyacı. Uzamış ishal ve özellikle çocukluk çağında büyüme-gelişme geriliği. Eklem ağrıları ve inflamatuvar eklem hastalıkları" ifadelerini kullandı.

Erken tanı ve düzenli takip hayati öneme sahiptir
Prof. Dr. Tuğba Songül Tat, immün yetmezlik hastalıklarında erken teşhis ve bireyselleştirilmiş tedavi planlarının hastalık kontrolünde belirleyici olduğunu ifade ederek, sık enfeksiyon geçiren bireylerin gecikmeden bir uzmana başvurması gerektiğinin altını çizdi. Dr. Tat, "İmmün yetmezliği olan bireylerde tanı konulup uygun tedavi başlanmadığı takdirde, tekrarlayan enfeksiyonlar ve organ hasarına bağlı geri dönüşümsüz komplikasyonlar gelişebilmektedir. Bu nedenle hastaların, alerji ve immünoloji uzmanları tarafından düzenli olarak izlenmesi büyük önem taşımaktadır" diye konuştu.

Virüsün rahim ağzı başta olmak üzere genital bölge, anüs, rektum ve ağız-boğaz bölgesini etkileyebildiğini ifade eden Numanoğlu; enfeksiyonların büyük bölümünün bağışıklık sistemi tarafından temizlendiğini, ancak bazı tiplerin kalıcı hücre değişimlerine yol açabildiğini kaydetti.

Risk faktörleri neler
HPV bulaşında en önemli faktörün cinsel aktivite olduğunu vurgulayan Numanoğlu, riskin kişinin ve partnerinin cinsel geçmişiyle doğrudan ilişkili olduğunu dile getirdi.
Erken yaşta cinsel hayata başlanması, birden fazla partner, bağışıklık sisteminin zayıf olması, sigara kullanımı ve düzenli tarama yaptırılmamasının önemli risk faktörleri arasında yer aldığını belirten Numanoğlu, 20-25 yaş aralığında HPV'nin daha sık görüldüğünü ifade etti.

Belirti vermeden ilerliyor
HPV'nin çoğu zaman belirti vermediğini ve rutin taramalarda tesadüfen tespit edildiğini aktaran Numanoğlu, bu noktada virüs tipinin kritik öneme sahip olduğunu kaydetti. Bazı tiplerin genital siğillere neden olduğunu, yüksek riskli tiplerin ise hücre değişimlerine ve zamanla kansere yol açabildiğini belirten Numanoğlu yüksek riskli HPV tespit edildiğinde smear sonucu normal olsa bile ileri tetkik gerektiğini ifade etti.

Erken teşhis hayat kurtarıyor
HPV enfeksiyonunun hemen kansere yol açmadığını, bu sürecin genellikle 5 ila 15 yıl arasında geliştiğini dile getiren Numanoğlu, bu sürenin erken teşhis için önemli bir fırsat sunduğunu belirtti. Düzenli jinekolojik kontroller sayesinde kanser öncesi lezyonların erken dönemde tespit edilerek tedavi edilebildiğini ifade eden Numanoğlu, erken tanının hastalığın seyrini değiştiren en kritik faktör olduğunu vurguladı.

Sigara ve bağışıklık etkisi
Sigaranın HPV enfeksiyonu açısından kritik risk faktörlerinden biri olduğunu kaydeden Numanoğlu, sigaranın rahim ağzındaki koruyucu hücreleri tahrip ederek virüsün yerleşmesini kolaylaştırdığını belirtti. Bağışıklık sistemini zayıflatan durumların da HPV'ye yatkınlığı artırdığını ifade eden Numanoğlu kanser hastalıkları, otoimmün hastalıklar ve organ nakli sonrası kullanılan ilaçların bu kapsama girdiğini dile getirdi.

Korunmanın yolu tarama ve aşı
HPV'ye karşı korunmada en etkili yöntemlerin düzenli tarama ve aşı olduğunu belirten Numanoğlu, yılda bir smear testi ve beş yılda bir HPV DNA testi yapılması gerektiğini aktardı. HPV pozitifliği durumunda virüs tipinin belirlenerek kişiye özel takip planı oluşturulduğunu ifade eden Numanoğlu, HPV aşısının hem enfeksiyondan korunmada hem de mevcut enfeksiyonun seyrinde olumlu etkisi olduğunu kaydetti.

HPV'nin üç aşaması
HPV enfeksiyonunun latent, subklinik ve klinik olmak üzere üç aşamada ilerlediğini belirten Numanoğlu latent dönemde belirti olmadığını, subklinik dönemde hücre değişimlerinin mikroskobik düzeyde görüldüğünü, klinik dönemde ise siğil veya kanser gibi bulguların ortaya çıktığını ifade etti. HPV'nin yaygın ancak doğru yaklaşımla kontrol altına alınabilen bir enfeksiyon olduğunu vurgulayan Numanoğlu düzenli tarama, aşı ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla HPV'ye bağlı ciddi hastalıkların önlenebileceğini sözlerine ekledi.

Karaciğer yetmezliği olarak tanımlanan siroz hastalığında da benzer bir durumun söz konusu olduğunu kaydeden BURTOM Konur Cerrahi Tıp Merkezi İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Öztürk, şu bilgileri paylaştı:
"Sirozun çok ileri dönemdeki kesin tedavisi karaciğer naklidir. Ancak erken dönemde sebebe yönelik tedavi ile hem hastalığın ilerlemesini önleyebilir hem de hastanın durumunda iyileşme sağlanabilir. Alkol kullanımı, hepatit B ve C ile yağlı karaciğer siroza yol açan en temel faktörlerdir. Bu etkenlerden uzak durmak ve koruyucu tedbirleri almak hayati önem taşır."

Günümüzde obezite ve şeker hastalığına bağlı olarak artış gösteren karaciğer yağlanması hakkında da konuşan Uzm. Dr. Öztürk, hastalığın çoğu zaman sinsi ilerlediğini belirtti. Halsizlik ve karnın sağ üst kısmında beliren ağrıların belirti olabileceğini söyleyen Öztürk, "Karaciğer yağlanmasının ispatlanmış kesin bir ilaç tedavisi yoktur. En etkili tedavi yöntemi kararlı bir şekilde uygulanan diyet ve düzenli egzersizdir" açıklamasında bulundu.
Ülser gibi mide rahatsızlıklarında ise endoskopinin önemine değinen Dr. Öztürk, sağlığın her şeyin başında geldiğini hatırlatarak, sözlerini şöyle tamamladı;
"Hastalıkların tedavisindeki en kritik faktör zamanlamadır. Unutmayın; erken dönemde tedavi, hastalığın ilerlemesini önler. Kanserden değil, geç kalmaktan korkmalıyız."

Trabzon hasır setlerinin fiyatlarının artmasıyla birlikte gümüşçüler, düğün sezonlarının açılmaya başlamasıyla vatandaşlara alternatif ürünler sunmaya başladı. Bu kapsamda kentte ilk defa 925 ayar gümüş ve altın kaplama Trabzon hasır setleri satışa sunuldu. Tamamen el emeğiyle hazırlanan hasır takılar; takı seti, gerdanlık, bilezik, küpe ve yüzük seçenekleriyle müşterilerin beğenisine sunuluyor. Kadınlar tarafından makine kullanılmadan örülerek üretilen bu özel ürünler, özellikle evlenecek çiftlerden yoğun ilgi görüyor. Trabzon hasırı altın kaplama gümüş setlerin fiyatı ise 49 bin liradan başlıyor.
Trabzon'da bir asrı aşkın geçmişe sahip olan ve kuyumculuk sektöründe makineye girmemiş nadir el sanatlarından biri olarak bilinen Trabzon hasırı, ayarına ve modeline göre farklı fiyat aralıklarında satışa sunuluyor.

Gümüşçü esnafı Cemal Şahin yaptığı açıklamada, "Trabzon hasırı düğünlerde oldukça popüler bir ürün. Altınla işçiliği bire bir aynıdır. 925 ayar gümüşün üzerine altın kaplama uygulanıyor. Tamamen el işçiliğiyle hazırlanıyor. Önceden daha çok yüzük ve küpe satıyorduk ancak altın fiyatlarının yükselmesiyle birlikte düğünlerde gerdanlık ve setlere talep arttı. Trabzon hasırının fiyatı 49 bin lira civarında, bu da gramına göre değişiyor. Düğün sezonunun başlamasıyla vitrini yenileyip küçük ürünler yerine set ve gerdanlıklara ağırlık veriyoruz. Ürünlerin tamamı Trabzon'da ev hanımları tarafından üretiliyor" dedi.

Türkiye'nin yaş sebze ve meyve üretiminde ilk sıralarda yer alan Mersin'de birçok ürün turfanda seralarda binbir emekle yetiştiriliyor. Geçtiğimiz aydan itibaren örtü altında yetiştirilip toplanan erik, karadut ve yenidünyanın ardından şimdi de kayısı hasadına geçildi. Verimin bu yıl güzel olduğu belirtilirken, kış mevsiminin sert geçmesi nedeniyle hasadın 15 gün geç yapıldığı ifade edildi. Toplanan meyveler tek tek elden geçirilerek hale gönderildi. Burada talebe göre fiyatının belirlenerek yurt içi ve yurt dışındaki müşterilere ulaştırılacağı öğrenildi.

"Meyvemiz bu yıl bol"
Mersin'in Erdemli ilçesi Kocahasanlı bölgesinde örtü altında turfanda kayısı üretimi yapıldığını belirten Ziraat Mühendisi Emine Yaman Kulu, "Şu an sarı kayısılarımızın ilk hasadını yapıyoruz. Daha önce yeşil çağla olarak topladık. Bugün itibarıyla de sarı kayısımız oldu, ilk hasadımızı yapıyoruz. Geçen yıl 1 Nisan gibi hasat etmiştik, bu yıl biraz gecikti. İklim biraz değişti. Hava şartları yağışlı ve serin geçti, güneşi az gördük. Olgunlaşmamız 15 gün gecikti. İlçemizde örtü altı meyvede çeşidimiz bol. İlk erik çıktı, sofralara erik gönderdik. Arkasına karadut çıktı, karadut gönderdik. Yenidünya çıktı, onu gönderdik. Şu an sarı kayısımız çıktı, onu gönderiyoruz. Meyvemiz bu yıl bol, sofralarımıza bol bol ulaşacak" dedi.

"Çiçek zamanı tutumuna çok dikkat etmek lazım"
Kayısılarının ilk hasadına başladıklarını anlatan üretici İrfan Sezer, "Kayısı bahçemiz örtü altı olduğu için çiçek zamanı tutumuna çok dikkat etmek lazım. Sıcak havada havayı bol vereceksin, rüzgârlı havada kapatacaksın, havasını kısacaksın, ayar vereceksin. Hepsinin bir zorluğu var. Yani biz de ona dikkat ediyoruz, önem veriyoruz. Bugüne geliyoruz, şimdi de hasadımızı yapıyoruz" diye konuştu.
Örtü altında hasatta eşine yardım eden Zehra Sezer ise "İtina ile sofralara bir nimet göndereceğim diye uğraşıyorum. Kışın yetiştirmesi, yazın toplaması zor. Halkımız bunu seve seve yesin. Çok da güzel lezzetli kayısımız var. İtina ile topluyoruz kovaların içine bir tane bir tane koyuyoruz" ifadelerini kullandı.

Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından hayata geçirilen ‘Hamzabeyli Köyümüz Atölye’ projesi, kırsalda üretimi geliştiren ve kadın emeğini görünür kılan çalışmalarıyla yerel üretimi teşvik etmeye devam ediyor. Bu amaçla coğrafi işaretli Mersin Kan Portakalı, geleneksel Türk lokumunun eşsiz aromasıyla zenginleştirilerek, katma değeri artırılmış bir ürüne dönüştürüldü. Tarımsal Hizmetler Dairesi’nde görevli gıda mühendisleri eşliğinde, katılımcılarla keyifli bir atölye çalışması gerçekleştirildi. Hijyen ve üretim teknikleri konusunda gıda mühendisleri tarafından bilgilendirilen katılımcılar, lokum üretim sürecinde de titiz bir çalışma yürüterek, Mersin Kan Portakalı ile lezzetli bir sunum yaptı.

"Katılımcılarımız, yeni ürün geliştirme becerisi kazandı"
Mersin Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nda görev yapan Gıda Mühendisi Dilara Aytuttu, keyifli bir atölye çalışması gerçekleştirdiklerini belirterek, "Hamzabeyli Köyümüz Atölye kapsamında, geleneksel bir lezzet olan lokumu, coğrafi işaret tescilli Mersin Kan Portakalı ile yorumladık ve katma değeri artırılmış bir ürün elde ettik" dedi.
Atölye çalışmasında üretim teknikleri ve hijyen kuralları konusunda da katılımcılara bilgilendirme yaptıklarını söyleyen Aytuttu, "Katılımcılarımız yeni ürün geliştirme becerisi kazanırken, lokum üretim teknikleri ve hijyenik üretim süreçlerini de uygulamalı olarak deneyimledi" diye konuştu.

Vali Ekrem Canalp'ın üzerinde titizlikle durduğu projelerden biri daha hayata geçiriliyor. Batman’a bağlı ilçe ve beldelere Garzan ile Silvan Barajlarından sağlanacak içme suyu için DSİ ve Atık Su Dairesi Başkanlığı, içme suyu sislerine proje hazırlanması ihalesinin ön yeterlilik başvuruları 16 Nisan 2026 tarihinde topladı. İhale için ön yeterlilik başvurusu yapan 7 firma şöyle belirlendi; Alter Uluslararası Mühendislik, Dolsar Mühendislik, Çözüm Altyapı, İO çevre çözümleri, Koltek, Özbek Mühendislik ve Piramit Mühendislik.

“BU PROJE ENERJİ TASARRUFUNU DA SAĞLAYACAK”

Batman’a bağlı Kozluk ve Beşiri, İkiköprü beldesi ile çevresindeki yerleşim birimlerinin yanı sıra Organize Sanayi Bölgesi'nin içme suyu ihtiyacı, Garzan Barajından karşılanacak. Yine Batman'a bağlı Hasankeyf ilçe merkezi ile Bekirhan ve Balpınar beldeleri ve çevresindeki yerleşim birimlerinin içme suyu ihtiyacı ise Silvan Barajından karşılanacak. DSİ 10. Bölge Müdürü Zafer Akın, İl Koordinasyon Kurulu toplantısında Batman’ın ilçe ve beldelerine içme suyu tesislerine yönelik projenin son aşamasına gelindiğini belirterek; “Bu proje tamamlandığında Belediyeler aynı zamanda önemli ölçüde enerji tasarrufu da elde edecek” diye konuşmuştu.

Son yılların en yağışlığı bahar mevsimini yaşayan Batman’da baraj, dere ve çaylar coşarken, barajlardan da sık sık su tahliyesi yapılmaya başlandı. Doluluk oranı yüzde 91’i bulan Batman Barajı’nda dün su tahliyesi yapıldı. Önceki gün de Ilısu barajından su tahliyesinin yapıldığı Batman’da Valilik ve DSİ, vatandaşları baraj ve dere-çay yataklarından uzak durmaları konusunda uyardı. Önümüzdeki günlerde etkisini gösterecek yağışlarla birlikte barajlarda su tahliyesine devam edilecek. Yetkililer; “Tahliye süresince Batman çayının su seviyesinde artış yaşanacağından çay yatağı ve çevresinde bulunan yerleşim birimleri, tarım alanları ve işyerlerinin gerekli tedbirleri almaları büyük önem arz etmektedir” uyarısında bulundu.

Batman’ın Sason ilçesine bağlı Kelhasan köyü dağ yamaçlarında baharın gelişi ve karların erimesiyle birlikte ters laleler çiçek açtı. Koparmanın 700 bin liraya kadar cezasının olduğu ters laleler, bölgenin turizmine de hareketlilik kazandırıyor. Her yıl Nisan ayında görülen ve yörede ‘Ağlayan Gelin’ olarak da bilinen ters laleleri görmeye gelen ziyaretçiler, manzarayı fotoğraflamak için dağ yamaçlarına tırmanıyor. Bazı ilçe sakinleri, lalelerin koparılmaması konusunda toplumsal bilinçlenmenin şart olduğunu belirterek, yasal cezai rakamlarını da hatırlattı. Sadece 20 günlük ömrü bulunan ters laleleri koparmanın bedeli 700 Bin TL.

Türkiye genelinde 81 ilde eş zamanlı olarak uygulanan program kapsamında, Batman’da seçilmeye hak kazanan 40 öğrenci; Batman Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Laboratuvarı’nda 13-17 Nisan 2026 tarihleri arasında yüz yüze eğitim aldı. Öğrenciler siber saldırı ve savunma teknikleri, web güvenliği, şifreleme yöntemleri, siber olay analizleri ve etik hacker (White Hat Hacker) prensipleri alanlarında eğitim görerek sertifika almaya hak kazandı. Vali Ekrem Canalp’in katılımıyla Valilik toplantı salonunda gerçekleştirilen törende, siber güvenlik alanında eğitim alan gençler sertifikalarını aldı.

SİBER GÜVENLİK EĞİTİMİ…

Batman Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İdris Demir, Dicle Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Aykut Aniç’in açılış konuşmalarının arından öğrencilere hitap eden Vali Canalp, siber güvenlik eğitimi alan öğrencileri tebrik ederek, verilen sertifikaların kariyerleri açısından önemli bir kazanım ve gelecekte gururla yer alacak bir referans olacağını belirtti. Teknolojinin hızla geliştiğine dikkat çeken Vali Canalp, bu gelişimin iki yönü olduğunu ifade ederek; bir yandan yapay zekâ ve dijital teknolojilerin hayatı kolaylaştırdığını, bireylerin ve şirketlerin karar süreçlerinde aktif rol oynadığını vurguladı. Teknolojinin ‘karanlık’ tarafına da işaret eden Vali Canalp, yapay zekâ ve robotlaşmanın kontrolsüz ilerlemesi durumunda ciddi riskler doğurabileceğini söyledi. Bu nedenle, teknolojiyi geliştirmenin yanında doğru şekilde yönetmenin de büyük önem taşıdığını dile getirdi.

Antalya'dan Batman'ın otantik lezzetlerini sunan ve öne çıkan Görnü kardeşler, son 15 yılda Muratpaşa’nın lezzet durağını oluşturdu. 2000'li Yılların başına kadar Akyürek Mahallesi'nde baba mesleği olan kasaplığı yapan Ramazan, Mikail, Özgür, Azad, Ümit ve Günaydın Görnü, 2001 yılında Antalya’ya yerleşti. Turizmin kalbinin attığı Antalya'da diğer sektörlerde iş kolları olan Görnü kardeşlerin, son yıllarda açtıkları Yıldız Aksu Restoran Köfte ve Piyazın yanı sıra Batman’ın mahalli yemeklerini de Antalyalılarla buluşturdu.

BATMAN MUTFAĞI ANTALYA'DA

Yaklaşık 15 yıl önce Muratpaşa Yıldız Mahallesi Yıldız Caddesinde açtıkları Yıldız Aksu tesisinde Batman’ın mutfağınızda ön planda tuttuklarını ifade eden Mikail Görnü, şunları kaydetti; “Batman mutfağı deyince akla gelen ızgaralarımız oluyor. Ama yine de bu tesisimizde yılların geleneği olan piyaz ve köfteyi de müşterilerimize sunuyoruz. Özellikle yöremizin kebabı gibi yöresel tatları da Antalyalılarla buluşturuyoruz. Tesisimizde öne çıkan yemeklerin başını ızgaralarımız ile lahmacun, piyaz ve köfte çekiyor. Yaklaşık 25 yıldır Antalya’dayız. Diğer sektörlerde de iş kollarımız var. Antalya'ya yolu düşen hemşerilerimizi tesisimize bekliyoruz.”