SÜRÜLERİN GEÇİŞ GÜZERGAHI

Yaz mevsiminin son günlerinde Batman’ın bazı akarsu dereleri kurudu. Çobanlar sürüleriyle birlikte kuruyan dereleri geçiş güzergahları olarak kullanıyor. Yaz mevsiminin son günlerinde çobanlar sürülerini derelerdeki sazlık ve otlaklarda otlatmaya çalışıyor. Batman’ın Beşiri ilçesine bağlı Bahçeli-Barınç köyü ve çevresindeki besiciler, sürülerini daha çok kuruyan dere ve akarsularda otlatmaya çalışıyor. Bahar mevsiminde bol yağış nedeniyle dere ve akarsuların geçtiği güzergahların otlatacak alanlara dönüştüğünü ifade eden bazı çobanlar şöyle konuştular: “Yazın son günlerindeyiz, Dereler bu yıl geç kurudu. Kuruyan dereler bizim için otlak alanlar. Büyükbaş ve küçükbaş hayvanlarımızı daha çok derelerdeki sazlıklarda otlatıyoruz.”

Batman’da 30 Ağustos Zafer Bayramı kutlamaları, Valilik bahçesinde düzenlenen törenle başladı. Törende Valilik, Garnizon Komutanlığı ve Belediye Başkanlığı tarafından Atatürk Anıtı’na çelenk sunuldu. Kutlama programı daha sonra Turgut Özal Bulvarı’ndaki tören alanında devam etti. Batman Valisi ve Belediye Başkanvekili Ekrem Canalp ile Garnizon Komutanı Hava Tuğgeneral Serkan Erişir, tören aracına binerek protokol üyeleri, askeri birlikler ve törene gelenleri selamladı.

Saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı’nın okunmasının ardından öğrenciler tarafından Zafer Bayramı’nın anlam ve önemini anlatan şiirler okundu. Halk Eğitim Merkezi halk oyunları ekibi de gösteri sundu. Kutlamaların sonunda askeri birliklerin resmi geçit töreni de gerçekleştirildi. Komando birliklerinin yürüyüşü ile zırhlı araçların geçişi bayramı kutlayan vatandaşlar tarafından alkışlandı.

TFF Trendyol 1. Lig 4. Hafta maçında Sivasspor’u konuk eden Batman Petrolspor, rakibini uzatma dakikalarında attığı gollerle devirdi. Karşılaşma öncesi Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu, tribünleri selamladı. Yaklaşık 10 Bin taraftarın destek verdiği Kırmızı-Beyazlılar ilk yarıda gol pozisyonları bulsa da Sivasspor 32. Dakikada Rey Manaj ile öne geçti. Cordova, Jın-Ho ve Polat ile net gol pozisyonlarına giren Kırmızı-Beyazlılar, Sivasspor kalecini geçemeyince ilk devreyi 1-0 geride kapattı.

UZATMALARDA GERİ DÖNDÜK

Karşılaşmanın ikinci yarısı ise adeta nefes kesti. Petrolspor, ikinci devrede oyunu adeta rakip kaleye yığdı. Teknik Direktör Selçuk Şahin’in 63. Dakikada oyuna dahil ettiği Rahman Buğra ve Gökhan Karedeniz, maçın kaderini belirledi. 5 Dakika uzayan maçın 91. Dakikasında Rahman Buğra mükemmel bir pasla Gökhan’ı topla buluşturdu. Gökhan, şık bir vuruşla skora dengeyi getirdi. Gol sonrası tempoyu daha daha artıran Petrolspor’da bu kez Benny sahneye çıktı. Bu dakikada Cordava’nın pasıyla topu kapan Benny, harika bir vuruşla takımını öne geçirdi. Petrolspor aldığı galibiyetle ligde liderlik koltuğuna oturdu.

Batman Petrolspor Teknik Direktörü Selçuk Şahin, Sivas galibiyetinden ötürü futbolcularını kutladı. Şahin; “Rakip takım ligin en fazla orta yapan takımlarından birisi. Çok da çalıştık üzerine ama maalesef yan ortadan bir gol yedik ama oyuncularım hiç vazgeçmedi. Onlara teşekkür ediyorum gerçekten. Giren oyuncuların katkısı çok iyi, çok değerli. Kalan oyuncuların son ana kadar pes etmemesi, mücadele etmesi çok değerli şeyler. Yani 3-0'lık bir galibiyet mi? Böyle bir galibiyet mi? Bilmiyorum hangisi daha mutlu eder ama bu acayip bir mutluluk oldu bizim için. Oyuncularımı tekrar tebrik ediyorum. Vazgeçmediler, inandılar. Güzel şeyler yapıyorlar. Çok mutluyuz” dedi. Sivaspor Teknik Direktörü İsmet Taşdemir ise yıkıcı bir mağlubiyet aldıklarına dikkat çekerek; “Özellikle son 3 dakikada 2 gol yemek kolay bir şey değil. Maalesef bunu yaşadık. Özellikle son on dakika iyi bir reaksiyon verdiler sonradan giren oyuncuları ile beraber. Kazandılar, tebrik ediyorum. Bizim için yıkıcı bir mağlubiyet oldu.”

Batman’ın 29 bin nüfuslu Kozluk ilçesine hayat veren ‘İpek Yolu’ndaki parke taşlar kaldırıldı. Parke taşların yerine sıcak asfalt serimi yapıldı. İlçe merkezinden geçen 1.5 kilometre uzunluğundaki kent girişindeki yolun sıcak asfalt seriminin tamamlandığını belirten Belediye Başkanı Veysi Işık: “İpekyolu caddesi ilçemizin içinden geçiyor. Bu nedenle bu yolu önemsiyoruz. Yine güzergahta birleşen kentimizin girişindeki kavşak da yeniden düzenleniyor. Güzergahtaki görseller de elden geçirilecek” dedi.

“ALANIMIZI ELDEN GEÇİRECEĞİZ”

Başkan Işık, şöyle devam etti: “Karayolları sorumluluk alanındaki yerleri elden geçiriyoruz. Karayolları Bölgesi’ne ait yerlerde gerekli çalışmaları sürdürüyor. Sorumluluğumuzdaki 15 metre mesafelik alanında kaldırım ve çevre düzenlemesine yönelik çalışmaları sürdüreceğiz. Ayrıca kent merkezinde de yol genişletme, kaldırım ve çevre düzenleme çalışmaları da eksiksiz sürdüyoruz. Parkelerin kaldırılmasıyla ilçemiz güzel bir görünüme kavuştu. Parkelerin yerine sıcak asfalt serilmesi ile birlikte kent girişi rahat nefes aldı.”

Garzan Çayı’nda bir hayat karardı. Batman Kozluk ilçesinin Garzan Çayı’na sıfır mesafedeki Çaybaşı köyünde oturan 65 yaşındaki Sıddık Adanır, balık avlamak için akarsu ve nehirlerde ilkel yöntem olan dinamitle balık tutulmaması gerektiğini hatırlattı. Garzan Barajı başta olmak üzere çevredeki akarsularda balık tutkunu vatandaşlarla zaman zaman karşılaştığını belirten Kozluk ilçesinin kanaat önderlerinden Adanır, şöyle şunları kaydetti: “Yıllar önce dinamitle balık tutayım derken maalesef sağ elimi dinamite kaptırdım. Köyümüz Garzan Çayı’na yakın mesafede olduğu için gençler daha çok balık avına çıkıyor. Akarsu kenarında balık tutanları gördüğümde uyarıda bulunuyorum. ‘Sakın dinamitle balık tutmayın’ diyorum. Hem tehlikeli hem de bu ilkel yöntem artık son bulmalı diye sık sık uyarıda bulunuyoruz. Balıkların artık dinamitle tutulmaması gerektiğini her defasında dile getirenlerdenim.”

Batman-Kozluk-Bitlis-Van yol güzergahında kazalara neden olan yapılara yıllar sonra neşter vuruldu. Yol güzergahındaki Kozluk ilçesinin Kahveci köyündeki bazı evler için kamulaştırma için Karayolları düğmeye bastı. Yol güzergahının içinde kalan ve kazalara davetiye çıkaran evlerin bir bölümü yıktırılacak. Kozluk Belediye Başkanı Veysi Işık, yol güvenliği için Karayollarının radikal adım attığını ifade ederek; “Karayolundaki bazı noktalardaki evlerin yıkımı önümüzdeki aylarda yapılacak” dedi.

KOZLUK’A YAKIŞACAK İŞ MERKEZİ

İpek Yolu'nun hayat verdiği Kozluk ilçesi modern bir iş merkezine kavuşacak. Belediye Başkanı Veysi Işık, makine ikmal atölyesinin olduğu 3 bin 500 metrekarelik alanı modern bir iş merkezine dönüştürecek projeyi hayata geçireceklerini belirtti. İpek Yolu üzerindeki iş merkezinin Van-Bitlis-Van yol güzergahında yolculuk seyahat edecek vatandaşların, dinlenme ve alışveriş yapabilecekleri modern iş merkezine kavuşacaklarını söyleyen Başkan Işık, şöyle devam etti: “50'ye yakın işyerinin olacağı iş merkezimizin projesini tasarladık. Zemin artı iki katlı olacak iş merkezinin yapımına yakın bir sürede başlamayı hedefliyoruz. Kozluk ilçemize ait bu güzergah üzerinde modern bir iş merkezi olsun istiyoruz. Proje çalışmalarına start verdik.”

Batman Ticaret ve Sanayi Odası Başkan adayı Ferdi Kurt ve beraberindeki heyet, Batman’ın ekonomik potansiyeli, ticaret hayatı ve iş dünyasının beklentileri üzerine Pencinar Aşireti Derneği’nde değerlendirme yaptı. BATSO Başkan adayı Kurt, beraberindeki meclis üyeleri adaylarıyla birlikte konuk olduğu Pencinar Aşireti Derneği’nde petrol şehrinin gelişimi için farklı kesimlerin görüş ve önerilerini önemsediklerini ifade etti. BATSO Başkan adayı Kurt: “Batmanımız için ortak akıl ve toplumsal birliktelik anlayışıyla hareket edeceğiz” dedi.

Ekim ayında gerçekleştirilecek BATSO seçimleri öncesinde çalışmalarını sürdüren Demirhan, tekstil sektörü temsilcileriyle bir araya gelerek sektörün kent ekonomisindeki yeri, sorunları ve beklentileri üzerine değerlendirmelerde bulundu. Demirhan, tekstil sektörünün sorunlarını yakından bilen isimlerin BATSO Meclisi’nde yer almasının sektörün sesinin daha güçlü duyulmasına katkı sağlayacağını belirterek, Meclis Üyesi Adaylarını Batman iş dünyasına emanet ettiğini ifade etti.

Sason Çayı’na Mereto Dağı’nın eteklerinden akan dereden müthiş bir manzara. Bu kare, geçen yılın sonbaharında çekildi. Tüm renk tonlarının görüldüğü Sason Çayı ile birleşen dereyi Mereto Dağı’nda eriyen kar suları besliyor. Komşu il Muş’tan da gelen sular, Garzan Barajı’nın da can damarı. Batman Kozluk ilçesi yakınlarındaki komşu Muş’un Mutki ilçesindeki sular, bölgedeki akarsulara hayat veriyor. Geçen yılın sonbahar mevsiminde yaprakların sarardığı dere kıyısındaki müthiş görüntü, Derince’deki içmelere gelen konukları büyülemişti. Batman Barajı ile Sason Çayı’nı besleyen Sason ilçesinin derinliklerinden akan akarsuyun aktığı muhteşem manzaradan bir kare.

Yıl, 2005. Yer, Gercüş. Maliye’ye ait eski lojmanların fiziki ömrü, lojmanların fiziki yetersizliği ve depreme dayanıksızlığı göz önüne bulundurularak yıktırılmıştı. O dönemlerde Gercüş Belediye Başkanı Esat Öner, Hisar Belediye Başkanı da Zübeyir Kaya’ydı. Tarkan Demir ise Gercüş Kaymakamlığı görevini yürütüyordu. Batman eski Valisi olan Haluk İmga, Gercüş’te eski lojmanların bulunduğu bölgede incelemelerde bulunmuştu. Yetkililerin raporu doğrultusunda eski lojmanlar yıktırılmıştı. Şimdilerde Gercüş’ün kalbi olan o güzergahta yeni iş merkezleri ve yapılar yükseldi.

BATMAN’DA MİGROS’UN İLK ŞUBESİ

Batman’da Migros’un ilk şubesi 2005 yılında açılmıştı. Dönemin Valisi Haluk İmga ve bazı il yöneticilerinin de katıldığı açılış; renkli görüntülerle geride kalmıştı. Mado ile birlikte iki yıldızlı 2M Migros mağazası, görkemli bir törenle hizmete açılmıştı. Batmanlılar, Migros’un ilk mağazasının açılışına ilgi göstermişti. Kaldırım adeta dolup taşmıştı. Palyaçolar, ilginç gösterilerle minik öğrenciler ile gençlerin de ilgisini çekmişti. Migros, ilk şubenin ardından iki şubeyi daha Batman’da açmıştı.

ESKİ HASANKEYF’TEN KALAN

Batman’ın 12.500 yıllık tarihi ilçesi Hasankeyf’in yıllara meydan okuyan kalesi dimdik ayakta. 2.500 Yıllık köprü ise günümüzde baraj gölü havzasının en derin bölgesi oldu. El Rızık Camii minaresi ve bazı tarihi eserler, arkeopark alanına taşınmıştı. Bir zamanlar Romalıların Doğu’ya son kalesi olan, tarihi köprü de güçlendirilerek; su altında bırakılmıştı. Hasankeyf’te değişmeyen tek yer ise kale. Kaledeki eserler koruma altında. Eski ilçe merkezi ile Helenistik dönemine ait bazı tarihi eserler su altında kalmıştı. Su altında kalan önemli duraklardan biri de Yolgeçen Hanı Mağarası idi. Dicle Nehri kıyısındaki Yolgeçen Hanı Mağarası, bir zamanlar etkinliklerin adresiydi.

KURUMAYAN GÖLET

Batman’ın Gercüş ilçesindeki gölet, yaz kış kurumayan bölgedeki tek göletlerden biri. Gercüş ile Hisar çevresindeki bazı tarım arazilerinin de sulamasını sağlayan gölet, son yıllarda bazı dizilerin sahnelerine konu oldu. Gercüş Belediye Başkanı Gündüz Günaydın, son yıllarda göletin çevresine dinlenme yerleri kazandırdı. ‘Uzak Şehir’ başta olmak üzere bölgede halen çekimi yapılan bazı yerli dizilere konu olan Kırkat Göleti’ni önce sahneye taşıyan isim Sermiyan Midyat olmuştu. “Tinne” filminin bir bölümünü Kırkat Gölü çevresinde çekilmişti.

-Sivas karşısında son 15 dakikada oyuna ağırlığını koyan Batman Petrolspor’un, güçlü rakibini çökertmesinin Batmanlı futbolseverleri sevince boğduğu ve birçok futbolseverin gece yarısına kadar galibiyeti kutlamanın coşkusunu yaşadığını…

-Son günlerde fiyatı hızla düşen ürünler arasında yer alan Muş karpuzunun kilogramının 7 liraya kadar gerilediği ve Muş’tan Batman’a getirilen karpuzların Adana, Tarsus ve Çukurova’daki karpuzların satışını geride bıraktığını...

-Komşu il Bitlis-Ahlat ilçesinden Batman Sebze-Meyve Hali’nde boy gösteren domates kilogram fiyatının 18 liraya kadar gerilediği ve komşudan yerli domatesin gelmesiyle birlikte Batman’ın Balpınar beldesindeki üreticilerin de domates kilosunu 18 liradan satışa çıkardıklarını...

-Bu yıl Özbekistan’dan ithalatı yapılan kuru soğanın kilogramının Batman Sebze ve Meyve Hali’nde 23 liradan satıldığı ve yerli soğanın kilogramının ise piyasada 28 liradan satılmasına tepki gösteren bazı vatandaşların; “Özbekistan’dan gelen ürün fiyatının daha düşük olması ister istemez bizi bu ithal ürünlere yöneltiyor” dediklerini...

-Batman Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü’nde görev yapan 468 personelin, 43 çöp toplama aracıyla kentin tüm mahallelerine günlük temizlik hizmetini aksaksız sürdürdüğünü...

-Uzun süredir yapımı devam eden DDY alt geçit peronunda çalışmaların uzamasından yakınan peron ve çevresindeki bazı esnafların; “Bir an önce yaya alt geçitte çalışmalar tamamlansın, peronun çıkışı da güzel bir görünüme kavuşturulsun. Bu konuda DDY Malatya Başmüdürlüğü’nden peron girişine de çeki düzen getirilmesini istiyoruz” dediklerini...

-Batman Havalimanı’nın son 16 yılda il nüfusunun yaklaşık 10 katı olan 7 milyon 800 bin yolcuya ev sahipliği yaptığı ve bu süre içerisinde 60 bin uçak seferi gerçekleştirilen Batman Havalimanı’nda 76 bin ton kargo taşımacılığının yapıldığını...

-SGK Batman İl Müdürlüğü’nün, SGK prim borçlarına taksit kolaylığı getirmesiyle birlikte hafta sonu mesai yaptığı ve bugün mesai bitimine kadar mükelleflerin taksit kolaylığından yararlanacağı uyarısında bulunan İl Müdürü Naif Gümüş’ün: “Bugün mesai bitimine kadar mükelleflerin prim borçlarına yönelik taksit kolaylığı süresi tamamlanacak” diye son kez mükelleflere hatırlatmada bulunduğunu...

-1 Eylül Dünya Barış Günü için yarın yapılacak yürüyüşe katılacakların beyaz elbise ve türbanlarla yürüyecekleri ve Batman Emek ve Demokrasi Platformu’nun düzenlediği etkinlik sonrası Yılmaz Güney alanında basın açıklamasının yapılacağını...

-14 Eylül’de başlayacak yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde velileri alışveriş telaşı sardığı ve velilerin hafta sonu zamanlarının büyük bölümünü kırtasiyelerde geçirdiklerini…

Tüp bebek tedavisinde başarının tek bir uygulama üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Faruk Buyru, tedavinin başarısında kadının yaşı başta olmak üzere yumurtalık rezervi, elde edilen yumurta sayısı, embriyonun kalitesi ve genetik yapısı ile rahim içinin durumunun etkili olduğunu söyledi.

Yedi merkezde 18 bin 306 kadının verilerinin değerlendirildiği araştırmaya göre, üç tedavi sonunda kümülatif canlı doğum oranı yüzde 68,2'ye ulaştı. Bu oran 35 yaşın altındaki kadınlarda yüzde 84,5 olurken, 41-42 yaş grubunda yüzde 30,1 olarak belirlendi.

Prof. Dr. Buyru, söz konusu oranların tüm yaş gruplarını kapsayan genel veriler olduğunu aktararak, 'Yüzde 68,2 bütün yaş gruplarını kapsayan genel bir orandır. Kadının yaşı, yumurtalık cevabı, elde edilen yumurta sayısı, embriyonun kalitesi ve genetik yapısı ile rahim içinin durumu başarıyı doğrudan etkiler. Özellikle 40 yaşından sonra sağlıklı yumurta ve embriyo elde etme ihtimali azalır. Bu nedenle araştırmadaki oranlar her hastaya doğrudan uyarlanamaz' ifadelerini kullandı.

'Bir ay kötü embriyo, sonraki ay iyi embriyo gelişebilir'

Tüp bebek tedavisinde yumurtalık cevabı ve embriyo kalitesinin her tedavide aynı olmayabileceğine dikkat çeken Buyru, bir denemede kaliteli embriyo elde edilememesinin sonraki denemelerin de başarısız olacağı anlamına gelmediğini söyledi. Buyru, 'Bir ay transfer edilemeyecek kadar düşük kaliteli embriyolar elde edilirken sonraki tedavide çok daha kaliteli, hatta dondurulabilecek embriyolara ulaşılabilir. Sağlıklı embriyolar elde edilebiliyorsa ve gebeliğe engel başka ciddi bir durum yoksa hemen vazgeçmemek en doğrusudur' diye konuştu.

Kendi mesleki deneyiminde sekiz-on tedavinin ardından çocuk sahibi olan çiftlerle de karşılaştığını söyleyen Buyru, bunun her çift için aynı sayıda tedavinin uygulanması gerektiği anlamına gelmediğini ifade etti.

Başarısız tedavi psikolojik ve ekonomik yük oluşturabiliyor

İlk tüp bebek denemesinin başarısız olmasının çiftler üzerinde psikolojik ve ekonomik açıdan önemli bir yük oluşturabildiğini belirten Prof. Dr. Buyru, tedaviye başlamadan önce başarısızlık ihtimalinin de çiftlerle konuşulması gerektiğini söyledi. Buyru, 'Yüzde 50-60 gebelik şansı tüp bebek açısından çok iyi bir rakamdır. Ancak bu, çiftlerin önemli bir bölümünün ilk denemede başarısızlıkla karşılaşabileceği anlamına da gelir. Bazı çiftler ekonomik nedenlerle, bazıları ise yaşadıkları psikolojik travma nedeniyle tedaviyi sürdürmek istemeyebilir. Bu süreçte psikolojik destek oldukça önemlidir' dedi.

45 yaşından sonra başarı şansı oldukça sınırlı

Kadın yaşının tüp bebek tedavisindeki en önemli başarı faktörlerinden biri olduğunu vurgulayan Buyru, 45 yaşından sonra uygulanan tedavilerin gebelik şansına katkısının oldukça sınırlı kaldığını söyledi.

Özellikle medyaya yansıyan 50 yaş üzerindeki gebeliklerin toplumda yanlış beklentilere yol açabildiğini belirten Buyru, 'Bu gebeliklerin bir kısmında kadının genç yaşta dondurduğu yumurtalar kullanılıyor. Bir kısmı ise Türkiye'de yasal olmayan yumurta bağışı yoluyla gerçekleşiyor ancak bu ayrıntı çoğu zaman açıklanmıyor. Bu örneklerden hareketle herkesin ileri yaşta aynı şansa sahip olacağını düşünmek doğru değildir' şeklinde konuştu.

Tüp bebek tedavisinde kişiye özel planlama

Bilimsel araştırmaların tüp bebek tedavisinde önemli bir yol gösterici olduğunu ancak sonuçların tek bir oran üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Buyru, tedavide kişiye özel planlamanın önemini vurguladı.

Araştırmanın yöntemi, vaka sayısı ve çalışmaya dahil edilen hastaların özelliklerinin yanı sıra merkezin teknolojisi, embriyoloji laboratuvarının başarısı ve ekibin deneyiminin de sonuçları etkileyebildiğini belirten Buyru, 'Çalışmanın yöntemi, vaka sayısı ve hangi hastaların araştırmaya dahil edildiği ayrıntılı olarak incelenmelidir. Merkezin teknolojisi, embriyoloji laboratuvarının başarısı ve ekibin deneyimi de sonucu etkiler. En doğru yaklaşım; kadının yaşı, yumurtalık rezervi, embriyo özellikleri, rahim içinin durumu ve çiftin şartları dikkate alınarak kişiye özel bir tedavi planı oluşturmaktır' ifadelerine yer verdi.

Kemik iliğinin normalden fazla kan hücresi üretmesiyle ortaya çıkan kronik myeloproliferatif hastalıkların, hematolojide sık karşılaşılan kronik kan hastalıkları arasında yer aldığını ifade eden Medicana Bursa Hastanesi Hematoloji Uzmanı Dr. Sertaç Durusoy, bu grubun en sık görülen hastalıklarının polisitemia vera, esansiyel trombositemi ve myelofibrozis olduğunu belirtti. 'Polisitemia verada kırmızı kan hücreleri, esansiyel trombositemide trombositler normalin üzerine çıkar' diyen Durusoy, 'Bazı hastalarda beyaz kan hücrelerinde de yükseklik görülebilir. Myelofibroziste ise zamanla kemik iliğinde bağ dokusu artışı gelişebilir; buna bağlı olarak kansızlık, dalak büyümesi ve genel durum bozukluğu ortaya çıkabilir. Kronik myeloproliferatif hastalıkların önemli bir kısmının rutin kan tetkikleri sırasında tesadüfen tespit edilmektedir. Bazı hastalarda ise hayat kalitesini etkileyen şikayetler görülmektedir. Baş ağrısı, yüzde kızarıklık, kulak çınlaması, görme bulanıklığı, el ve ayaklarda yanma hissi, sıcak banyo sonrası gelişen yoğun kaşıntı, karında dolgunluk, dalak büyümesi, halsizlik ve kilo kaybı bu hastalıkların belirtileri arasında yer alabilir. Bazı hastalarda ise ilk belirtiler, damar tıkanıklığı, pıhtı oluşumu veya daha nadiren kanama olabilir' diye konuştu.

Kan değerlerindeki yüksekliğin yalnızca laboratuvar belirtisi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Dr. Sertaç Durusoy, şu uyarıda bulundu;

'Hastalarımız bazen 'Kan değerlerim biraz yüksek ama herhangi bir şikâyetim yok' diyebiliyor. Ancak kronik myeloproliferatif hastalıklarda en önemli hedeflerden biri, henüz belirti ortaya çıkmadan pıhtı ve kanama gibi ciddi komplikasyonların önüne geçmektir. Bu nedenle sürekli yüksek seyreden kan değerleri mutlaka araştırılmalıdır. İleri yaş, daha önce damar tıkanıklığı geçirmiş olmak, çok yüksek trombosit değerleri, kalp-damar hastalıkları ve hastalığın genetik özelliklerinin tedavi planını belirleyen önemli faktörlerdir.'

Teşhis sürecinin yalnızca tam kan sayımıyla sınırlı olmadığını belirten Dr. Durusoy, ayrıntılı değerlendirme gerektiğini söyledi. Durusoy, 'Tam kan sayımı, periferik yayma, demir metabolizması testleri ve eritropoetin düzeyinin yanı sıra JAK2, CALR ve MPL mutasyon analizleri tanıda önemli yer tutuyor. Günümüzde bazı hastalarda daha kapsamlı moleküler inceleme sağlayan yeni nesil dizileme (NGS) testlerinden de yararlanıyoruz. Bu değerlendirmeler hastalığın biyolojik özelliklerini ve risk durumunu daha doğru belirlememizi sağlıyor' şeklinde konuştu.

Kronik myeloproliferatif hastalıkların birbirine benzer laboratuvar belirtileri gösterebildiğini belirten Dr. Sertaç Durusoy, kemik iliği biyopsisinin teşhiste kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Durusoy, 'Polisitemia vera, esansiyel trombositemi ve erken dönem myelofibrozis bazı hastalarda benzer kan değerleriyle karşımıza çıkabilir. Kemik iliği biyopsisinde kemik iliğinin hücresel yapısını, megakaryositlerin özelliklerini ve fibrozis derecesini değerlendirerek hastalığın gerçek alt tipini belirliyoruz. Doğru tanı, doğru tedavi planının temelini oluşturur' dedi.

Tedavi her hastanın riskine göre planlanıyor

Tedavinin standart tek bir yöntemden oluşmadığını belirten Dr. Durusoy, hastaya özel yaklaşımın önemine dikkat çekti. Durusoy uyarılarına şöyle devam etti;

'Polisitemia verada hematokriti güvenli düzeyde tutmak amacıyla flebotomi, yani kontrollü kan alma işlemi uygulanabilir. Bunun yanında düşük doz aspirin, hücre azaltıcı ilaçlar, interferon tedavileri veya JAK inhibitörleri kullanılabilir. Esansiyel trombositemide temel hedef trombosit yüksekliğine bağlı pıhtı ve kanama riskini dengelemektir. Myelofibroziste ise dalak büyüklüğü, kansızlık, sistemik belirtiler ve hastalığın risk grubu değerlendirilerek tedavi planlanır. Uygun hastalarda kök hücre nakli de gündeme gelebilir. Kronik myeloproliferatif hastalıkların genellikle uzun yıllar takip edilebilen kronik hastalıklardır. Bu hastalıklar uzun süre stabil seyredebilse de zaman içinde hastalığın biyolojik davranışı değişebilir. Bazı hastalarda myelofibroza ilerleme, kan değerlerinde düşme veya nadiren akut lösemiye dönüşüm görülebilir. Bu nedenle düzenli hematoloji kontrolleri, yalnızca mevcut tedavinin değerlendirilmesi için değil, hastalığın değişikliklerinin erken dönemde tespit edilmesi açısından da büyük önem taşır. Kan değerleriniz sürekli yüksek seyrediyorsa, tekrarlayan damar tıkanıklığı veya açıklanamayan kanama öykünüz varsa, dalak büyümesi, halsizlik, kilo kaybı ya da diğer sistemik yakınmalar eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden hematoloji uzmanına başvurmanız gerekir. Doğru tanı, hastalığın risk durumunun doğru belirlenmesi ve düzenli takip sayesinde hem yaşam kalitesini korumak hem de ciddi komplikasyonların önüne geçmek mümkündür.'

Sandaloz sakızı, sandaloz ağacının gövdesinde veya dallarında oluşan çiziklerden sızan aromatik ve yoğun kıvamlı reçinenin hava ile temas ederek katılaşmasıyla elde ediliyor. Doğal oluşum olan bu reçinenin sakız veya toz halinde yüzyıllardır kullanıldığı biliniyor.

Konuya ilişkin bilgiler veren Sivas Medicana Hastanesinde görevli Uzman Diyetisyen Cansu Arslan, geleneksel kullanımlarda sandaloz sakızının mide asidini dengelemeye, prebiyotik özelliği sayesinde bağırsak florasını desteklemeye ve bağırsak hareketlerini artırmaya yardımcı olduğunu söyledi. Arslan, aromatik bileşenleri sayesinde ağız kokusunun giderilmesine de katkı sağlayabileceğini ifade ederek, 'Üzerine yapılmış çalışmalar kısıtlı olsa da içeriğindeki aktif bileşenlerle sandaloz sakızının muhtemel etkileri dikkat çekicidir. Mide asidini dengeleyici, prebiyotik etkisiyle bağırsak florasını destekleyici ve bağırsak hareketlerini artırıcı potansiyel bir etkiye sahiptir. Aromatik bileşenleri sayesinde ağız kokusunun önlenmesine de yardımcıdır' dedi.

Sandaloz sakızının midede oluşturduğu kıvamın sindirim süresini uzatabileceğini belirten Arslan, 'Midede çözündüğünde oluşturduğu kıvam sayesinde sindirimin daha yavaş ve kontrollü ilerlemesini sağlar. Bu etkisiyle kan şekerindeki ani yükselmelerin oluşumunu önlemeye yardımcı olur ve iştah kontrolünü destekler' diye konuştu.

'Yüzyıllardır kullanıldığı bilinmektedir'

Cansu Arslan, sandaloz sakızının aktif bileşenleri ile muhtemel etkilerinin oldukça dikkat çekici olduğunu belirterek, 'Adını sıkça duyduğumuz alan olan zayıflama süreçlerinde ise vücutta oluşturduğu termojenik etki ile vücut ısısını hafifçe yükselterek enerji harcanmasını artırır, yağ depolarının enerji olarak kullanılmasını kolaylaştırır. İdrar söktürücü etkisiyle de vücuttaki yağ yakımı sonrası oluşan atıkların uzaklaştırılma sürecini hızlandırır' dedi.

'Destekleyici bir yaklaşım olarak görmek gerekir'

Arslan, sandaloz sakızının fazla tüketiminin olumsuz etkilerine de değinerek, 'Sandaloz sakızı tercihen sabah aç karnına 1 nohut büyüklüğünde çiğnenmeli. Üzerine 1-2 bardak oda sıcaklığında su içilmelidir. Daha sert olan formları toz haline getirilip suya karıştırılabilir. İştah kontrolü ve sindirimde olumlu etkileri düşünüldüğünde suya elma sirkesi de eklenebilir. Bal ve limon ile karıştırarak bağışıklık sistemini güçlendirici olarak da kullanılabilir. Tüm bu olumlu etkilerinin yanında sandaloz sakızının fazla tüketiminin baş dönmesi, kusma yapabileceği, mide-bağırsak sağlığımızı olumsuz etkileyebileceği, özellikle zayıflama konusunda hiçbir besinin tek başına etkili olmadığı unutulmamalıdır. Alerji riskine karşı ilk kullanımda çok düşük bir miktar tercih edilmelidir. Gebeler, emziren anneler, kronik hastalığı olanlar ve düzenli ilaç kullananlar kesinlikle hekim önerisi almalıdır. Daha çok geleneksel deneyimlerle uzun yıllardır faydaları nedeniyle kullanılan sandaloz sakızını tıbbi bir tedavi yöntemi olarak değil destekleyici bir yaklaşım olarak görmek gerekir' diye konuştu.

Tufanbeyli kırsalında yer alan Pınarlar Mahallesi'nde aylar önce toprakla buluşturulan nohutların hasat dönemi geldi. Bölge çiftçilerinden Mehmet Tokdemir, bu sezon yaklaşık 50 dönümlük alanda yetiştirdiği nohudun hasadını biçerdöverlerle gerçekleştirmeye başladı. Tarlada işleyen biçerdöverlerden traktör römorklarına aktarılan ürünler, harman alanlarına taşınıyor.

Yağışlar rekolteyi ve kaliteyi artırdı

Bu yılki yağışların nohut üretimine büyük katkı sağladığını belirten üretici Mehmet Tokdemir, ürünün kalitesinden ve rekolteden memnun olduklarını dile getirdi. Tokdemir, nohudun kilosunun 100 TL'den alıcı bulduğunu ifade ederek, 'Bu yıl yağışların bol olması sebebiyle ürünümüz oldukça bereketli ve kaliteli oldu. Yaklaşık 50 dönüm alanda ekim yapmıştık, şimdi emeklerimizin karşılığını alma zamanı' dedi.

Geleneksel yöntemlerle temizlenip kurutuluyor

Tarladaki biçerdöver mesaisinin ardından üreticilerin harman alanındaki hummalı çalışması devam ediyor. Römorklarla getirilen nohutlar, geniş brandaların üzerine seriliyor. Kürek yardımıyla rüzgara karşı savrulan nohutlar, içindeki yabancı ve hafif maddelerden ayrıştırıldıktan sonra kuruması için güneş altına bırakılıyor.

Hasat anı havadan görüntülendi

Tufanbeyli'nin dağlık coğrafyası ile iç içe olan geniş tarım arazilerindeki nohut hasadı dron ile görüntülendi. Görüntülerde biçerdöverin tarladaki ilerleyişi, ürünün römorklara boşaltılması ve üreticilerin harman alanındaki kurutma mesaisi net bir şekilde yer aldı.

Toprağın hazırlanmasından ekimine, bakımından harmanlanmasına kadar uzun ve zahmetli bir süreçten geçen nohutlar, temizleme ve kurutma işlemlerinin tamamlanmasıyla birlikte pazara sunulmaya hazır hale getirilecek.