1.Lig’in yeni ekibi Batman Petrolspor, Kayseri kampının son günlerinde hazırlık maçlarına ağırlık verdi. Aynı ligde mücadele vereceği Ümraniyespor ile karşılaşan Batman Petrolspor, mücadelenin yüksek olduğu maçta rakibini Mickael Biron’un golüyle devirdi. Biron hazırlık maçlarında attığı gollerle dikkat çekerken, takımın gol yollarında daha üretken hale gelmesi için de forvet transfer çalışmaları sürüyor. Petrolspor Kulüp Başkanı Hakan Toy, Petrolspor Derneği Başkanı Zeynel Nasıroğlu ve yöneticilerin de izlediği müsabaka Kırmızı-beyazlıların 1-0’lık galibiyetiyle sona erdi. Öte yandan Petrolspor kamptaki son hazırlık maçını 29 Temmuz’da Manisa FK ile yapacak.

Ekipler; Kardelen Mahallesi Yasemin Caddesi ve Menekşe Caddesi, Bayındır Mahallesi 4751. Sokak, Gültepe Mahallesi Mehtap Caddesi, Tilmerç Mahallesi ile Korik Mahallesi’nde yeni yol açma çalışmalarını sürdürüyor. Gerçekleştirilen çalışmalarla yeni yerleşim alanlarının ulaşım ağı genişletilirken, vatandaşların daha güvenli ve konforlu ulaşım sağlaması hedefleniyor. Batman Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, kentin büyüyen ulaşım ihtiyacına cevap verecek yeni yol yatırımlarını planlı şekilde sürdürürken, altyapısı tamamlanan bölgeleri modern ulaşım ağına kazandırmaya devam ediyor.

22, 23 ve 24 Temmuz tarihlerinde yürütülen denetimlerde, 2 zabıta ekibi ile 2 gıda kontrol ekibi eş zamanlı olarak sahada görev aldı. Kentin farklı noktalarında faaliyet gösteren marketler, kasaplar, fırınlar, unlu mamul üretim ve satış noktaları, lokanta, kafe ve benzeri gıda işletmeleri titizlikle denetlendi. Denetimlerde; ürünlerin son kullanma tarihleri, etiket ve fiyat bilgileri, muhafaza ve depolama koşulları, işletmelerin hijyen standartları, personel hijyeni, gıda güvenliği uygulamaları ile yürürlükte bulunan mevzuata uygunluk kriterleri ayrıntılı şekilde incelendi. Ayrıca işletme yetkililerine, gıda güvenliği konusunda dikkat edilmesi gereken hususlar anlatılarak ilgili mevzuat hakkında bilgilendirmelerde bulunuldu.

PARA CEZASI UYGULANDI

Batman Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ekipleri, denetimler sırasında tespit edilen eksiklik ve kurallara aykırılıklar nedeniyle gerekli idari işlemleri uygulayarak ilgili işletmeler hakkında zabıta varakası düzenledi. Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Gıda Kontrol Ekipleri ise mevzuata aykırı faaliyet gösterdiği belirlenen işletmelere toplam 130 bin TL idari para cezası uyguladı. Belediyeden yapılan açıklamada; “Vatandaşlarımızın güvenilir, sağlıklı ve hijyenik gıdaya ulaşabilmesi için ilgili kurumlarla iş birliği içerisinde denetimlerimizi aralıksız sürdürüyoruz. Halk sağlığını tehdit eden hiçbir olumsuzluğa müsamaha gösterilmeyecek; tüketici haklarının korunması ve güvenilir gıda arzının sağlanması amacıyla denetimler kararlılıkla devam edecektir” denildi.

İlkadım Belediyesi tarafından hayata geçirilen, İlkadım’da ikamet eden ihtiyaç sahibi ailelerin evlatlarının düğün organizasyonlarını ücretsiz olarak yapıldığı ‘Ücretsiz Düğün Hizmeti’ projesi devam ediyor. Düğün salonu, ikramlar ve orkestra hizmetinin İlkadım Belediyesi tarafından karşılandığı, gelinlik ve damatlığın ise Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından karşılandığı projeden 2026 yılı temmuz ayı itibariyle 170 çift faydalandı.

"Çiftlerimizin en mutlu gününde yanındayız"
Projenin vatandaşlar tarafından memnuniyetle karşılandığını söyleyen İlkadım Belediye Başkanı İhsan Kurnaz, "İlkadım Belediyesi’nin sosyal belediyecilik anlayışına uygun en güzel örneklerinden birisi olan Ücretsiz Düğün Hizmetimize 2024 yılından bu yana kararlılıkla devam ediyor. Ücretsiz Düğün Hizmeti Projemizle, çiftlerimize ve ailelerine en mutlu günlerinde destek olmayı sürdürüyoruz. Proje kapsamında; Gazi Sosyal Tesisleri Küçük Salon ve Yeşilkent Düğün Salonu’nu, ikramlarını ve orkestra hizmetini ihtiyaç sahibi ailelerin evlatlarının düğün merasimleri için ücretsiz tahsis ediyoruz. Ayrıca gelinlik ve damatlığı ise Büyükşehir Belediyemizin destekleriyle ücretsiz bir şekilde hemşehrilerimize sunuyoruz. Bu noktada Samsun Büyükşehir Belediye Başkanımız Halit Doğan’a da projeye verdikleri katkılardan dolayı teşekkür ediyorum" diye konuştu.

"Projemize devam edeceğiz"
Ücretsiz Düğün Hizmeti Projesinden 170 çiftin faydalandığını ve bu sayının daha da artacağını belirten Başkan İhsan Kurnaz, "Devletimiz tarafından ailelere yönelik birçok hizmet ve proje hayata geçirilmiş, aile bütünlüğünün korunması için önemli ve değerli adımlar atılmıştır. Aileye ve aile bütünlüğüne önem veren Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘Ülkelerin geleceği sadece büyük hedeflerle değil, birbirine vakit ayıran, aynı sofrada buluşan ve değerlerini yaşatan ailelerle inşa edilir. Dilerim ki sevgi, anlayış ve dayanışmanın hâkim olduğu yuvalar çoğalsın, ülkemiz birbirine omuz veren güçlü ailelerle huzurunu ve dirliğini daima muhafaza etsin’ sözlerinden de esinlenerek; ilçemizde çok beğenilen, takdir gören ve ihtiyaç sahibi ailelerimize destek olduğumuz bu kıymetli projemize kararlılıkla devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

Erken tanının ve kararlı bir mücadelenin hayat kurtardığını belirten Medicana Sağlık Grubu Radyasyon Onkolojisi Bölümü'nden Uzm. Dr. Çimen Akçay, tedavi sürecinin bütünsel yürütülmesine dikkat çekiyor. Tek taraflı kulak ağrısı ve boyunda şişlik gibi şikâyetlerin vakit kaybetmeden incelenmesini vurgulayan Medicana Sağlık Grubu Radyasyon Onkolojisi Bölümü'nden Uzm. Dr. Çimen Akçay, gelişen teknolojilerin yaşam kalitesini artırdığını ifade ediyor. İleri radyoterapi yöntemleriyle sağlıklı dokuların korunduğunu belirten Medicana Sağlık Grubu Radyasyon Onkolojisi Bölümü'nden Uzm. Dr. Çimen Akçay, kanserde kalıcı şifanın mümkün olduğunu hatırlatıyor.
Kulak ağrısı ve kulakta dolgunluk hissi gibi ilk etapta rutin üst solunum yolu rahatsızlıklarıyla karıştırılabilecek belirtilerle başlayan süreçte doğru teşhisin konulması, kanser tedavisinin en hayati basamaklarından birini oluşturmaktadır. Burun boşluğunun arkasında yer alan ve dışarıdan bakıldığında doğrudan görülmeyen nazofarenks bölgesindeki tümörler, sinsi ilerleyişleri nedeniyle sıklıkla ileri evrelerde fark edilebilmektedir. 24 yıl önce henüz 24 yaşındayken lokal ileri evre geniz kanseri teşhisi alan Emel Karaca'nın başarıyla tamamlanan tedavi yolculuğu, hekim desteği ve yüksek hasta motivasyonunun ne kadar belirleyici olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Süreci başından sonuna kadar yöneten Medicana International İzmir Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Uzm. Dr. Çimen Akçay, doğru planlanan radyoterapi uygulamaları ve multidisipliner takip sayesinde hastaların uzun yıllar boyunca sağlıklı bir ömür sürdürebileceğini belirtirken, erken evrede fark edilen tümörlerde başarı oranının çok daha yüksek seviyelere ulaştığını ifade ediyor.

Kulak ağrısıyla başladı, umut dolu yaşam öyküsüne dönüştü
Geçmeyen kulak ağrıları nedeniyle uzun süre çeşitli tedaviler alan ve nihayetinde yapılan detaylı kamera incelemesi ile patoloji tetkikleri sonucunda 2. evre nazofarenks kanseri tanısı konulan Emel Karaca, teşhisin hemen ardından zaman kaybetmeden radyoterapiye başladı. Tümörün şah damarına yakın konumlanması sebebiyle cerrahi müdahalenin mümkün olmadığı bu süreçte, 2 ay süren yoğun bir ışın tedavisi uygulandı. Tedavi döneminde yutkunma güçlüğü, ağız kuruluğu ve belirgin kilo kaybı gibi zorlu yan etkilerle karşılaşan Emel Karaca, hekiminin verdiği manevi ve tıbbi destek sayesinde mücadeleyi bırakmadı. Altı aylık radyoterapinin ardından yapılan kontrollerde tümörün tamamen temizlendiği müjdesini alan Emel Karaca, tedavi sonrasında doktorunun rehberliğinde geçen 5 yıllık yakın takibin ardından sağlıklı bir şekilde ikinci çocuğunu da dünyaya getirdi. Çenesinde ve ses tellerinde oluşan geç dönem etkilerine rağmen hayata sıkı sıkıya tutunan Emel Karaca, doğru hekim yönlendirmesi ve yüksek moral ile kanserin üstesinden gelindiğini kendi yaşam tecrübesiyle gösterdi.

Radyoterapi teknolojisindeki gelişmeler tedavi sonrası gelişen yan etkileri en aza indiriyor
Geniz kanseri tedavisinde son 20-25 yılda yaşanan teknolojik dönüşümün hastaların yaşam kalitesine doğrudan yansıdığını belirten Uzm. Dr. Çimen Akçay, "Emel Hanım'ın tedavisini yaklaşık 24 yıl önce gerçekleştirdik. O dönemde bugün kullandığımız IMRT, VMAT ya da görüntü kılavuzlu radyoterapi gibi ileri teknolojiler henüz rutin kullanımda değildi. Tedaviler ağırlıklı olarak iki boyutlu ve konformal tekniklerle planlanıyordu. Nazofarenks kanseri anatomik olarak çok karmaşık bir bölgede yer aldığı için tümörü kontrol edebilmek amacıyla geniş alanlara yüksek doz radyasyon vermek gerekiyordu. Bu nedenle tükürük bezleri, çene eklemi ve ağız çevresindeki normal dokular bugünkü kadar etkin korunamıyordu. Buna rağmen o dönemin şartlarında uygulanan tedaviyle hastada kalıcı hastalık kontrolü sağlanmış olması son derece sevindirici bir sonuçtur" dedi. Günümüz tıbbi imkânlarına da değinen Uzm. Dr. Çimen Akçay, "Bugün Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi (IMRT) ve görüntü kılavuzlu sistemler sayesinde tümöre gereken yüksek dozu verirken çevredeki sağlıklı dokuları çok daha başarılı şekilde koruyabiliyoruz. Tükürük bezleri ve çiğneme kasları korunduğu için kalıcı ağız kuruluğu ile çene kısıtlılığı gibi komplikasyonlarla artık çok daha seyrek karşılaşıyoruz" açıklamasında bulundu.

Erken tanı ve hekim hasta arasındaki doğru iletişim başarı şansını artırıyor
Kanserle mücadelede düzenli takibin ve hasta-hekim iletişiminin hayati bir rol üstlendiğini vurgulayan Uzm. Dr. Çimen Akçay, "Nazofarenks kanserinde nükslerin büyük bölümü ilk 2 ila 5 yıl içerisinde görülür. Aradan 24 yıl geçmiş ve hastalık tekrar etmemişse bunun çok güçlü bir şekilde kalıcı hastalık kontrolünü gösterdiğini söyleyebiliriz. Ancak bu kadar uzun süre hastalıksız yaşayan bir hastada kanserin tekrar ortaya çıkma imkanı son derece düşük olsa da tedavinin geç dönem etkilerinin takibi önem kazanır" değerlendirmesinde bulundu. Günümüzde pek çok kanser türünde tam şifanın mümkün olabileceğini öne süren Uzm. Dr. Çimen Akçay, "Kanser tedavisinde kararlar mutlaka multidisipliner tümör konseylerinde ve hastaya özel olarak verilmelidir. Tedavi sürecinde hastaların tedavilerini aksatmaması, dengeli beslenmesi, bol sıvı tüketmesi, sigara ve alkolden uzak durması, ağız ve diş bakımına özen göstermesi kritik önem taşır. Emel Hanım'ın hikâyesi, kanser tedavisinin doğru planlandığında ve hastayla hekim arasındaki iletişim güçlü olduğunda uzun yıllar süren sağlıklı bir yaşamın mümkün olduğunu gösteren çok değerli bir örnektir" sözlerini kaydetti.

ALKÜ 60+ Tazelenme Üniversitesi Koordinatörü Doç. Dr. Özgür Nalbant, yaşlı bireylerin yaz sıcaklarında daha sağlıklı yaşamaları adına önemli uyarı ve önerilerde bulundu. Bahar yağışlarının ardından beklenen sıcakların geldiğini Akdeniz bölgesinde yaşayanların sıcaklara karşı tedbir almalarına dikkat çeken Nalbant, "Yazın gelişiyle birlikte özellikle Akdeniz Bölgesi'nde sıcaklıklar kısa sürede yükseldi. Alanya'da sabahın erken saatlerinde deniz kenarında yürüyüş yapanlar serin havanın tadını çıkarırken, öğle saatlerinde sokaklar adeta boşalıyor. Güneş yalnızca havayı değil, yaşam alışkanlıklarımızı da değiştiriyor. Aslında sıcak havalar hepimiz için zorlayıcıdır. Ancak aynı sıcaklık, genç bir bireyle 75 yaşındaki bir insanın vücudunda aynı etkiyi oluşturmaz. Yaşlı bireyler için aşırı sıcaklar halsizlik, sıvı kaybı ve tansiyon düşüklüğü gibi basit görünen sorunlardan başlayıp sıcak çarpması, kalp-damar olayları ve böbrek yetmezliğine kadar uzanan ciddi sağlık problemlerine neden olabilir. Üstelik bu süreç çoğu zaman sessiz ilerler. Belirtiler hafif başlar, önemsenmez ve bazen geri dönüşü olmayan sonuçlarla karşılaşılır. Bugün iklim değişikliği artık yalnızca çevre bilimcilerin konuştuğu bir konu değildir. Sağlık çalışanlarının, yerel yönetimlerin ve toplumun her kesiminin gündeminde yer alan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bilimsel çalışmalar, önümüzdeki yıllarda sıcak hava dalgalarının daha sık yaşanacağını ve bundan en fazla yaşlı bireylerin etkileneceğini göstermektedir." diye konuştu.

"Yaşlanan vücut sıcağa farklı tepki veriyor"
İnsan vücudunun sıcaklığı sürekli dengede tutmaya çalışan bir sistemle çalıştığını hatırlatan Doç. Dr. Nalbant, "Hava sıcaklığı yükseldiğinde damarlar genişler, terleme artar ve vücut buharlaşma yoluyla kendini serinletmeye çalışır. Genç yaşlarda bu sistem oldukça verimli çalışırken yaş ilerledikçe aynı performansı göstermeyebilir. Sıcaklarla beraber ter bezlerinin etkinliği azalır, deri kan dolaşımı yavaşlar ve kalbin artan dolaşım ihtiyacını karşılaması zorlaşır. Bunun yanında yaşlanmayla birlikte toplam vücut suyu azalır, böbreklerin suyu koruma kapasitesi düşer ve en önemlisi susama hissi zayıflar. İşte bu nedenle yaşlı bireyler çoğu zaman susuz kaldıklarını fark etmezler. Oysa susamamak, vücudun suya ihtiyaç duymadığı anlamına gelmez. Bu durum sıcak havalarda gelişen sıvı kaybının en önemli nedenlerinden biridir. Bunun üzerine hipertansiyon, diyabet, kalp yetmezliği, böbrek hastalıkları, parkinson hastalığı veya demans gibi kronik hastalıklar eklendiğinde risk daha da artmaktadır. Aslında sıcak hava çoğu zaman tek başına hastalık oluşturmaz var olan sağlık sorunlarını ağırlaştırır" ifadelerini kullandı.

"İlaçlar kullanırken dikkat etmeliyiz"
Doç. Dr. Nalbant uyarılarının devamında şöyle konuştu:
"Tansiyon ilaçları, idrar söktürücüler, bazı antidepresanlar ve alerji ilaçları vücudun sıvı dengesini veya terleme mekanizmasını etkileyebilir. Bu nedenle yaz aylarında ilaç kullanan yaşlı bireylerin düzenli doktor kontrollerini aksatmaması önemlidir. Yaz geldi diye hiçbir ilaç doktor önerisi olmadan kesilmemeli veya dozu değiştirilmemelidir. Doğru yaklaşım kullanılan ilaçların sıcak havalarda oluşturabileceği etkiler konusunda hekimden bilgi almak ve günlük sıvı tüketimine daha fazla dikkat etmektir."

"Sıcak çarpması aniden ortaya çıkmaz"
Doç. Dr. Nalbant, "Toplumda sıcak çarpmasının bir anda geliştiği düşünülür. Oysa vücut çoğu zaman önceden uyarı verir. Sebepsiz halsizlik, aşırı yorgunluk, baş dönmesi, baş ağrısı, kas krampları, mide bulantısı, dikkat dağınıklığı ve denge kaybı, sıcak çarpmasının ilk belirtileri olabilir. Bu dönemde kişi serin bir ortama alınır, sıvı desteği sağlanır ve dinlendirilirse tablo çoğu zaman kontrol altına alınabilir. Ancak belirtiler önemsenmezse vücut sıcaklığı hızla yükselebilir, bilinç bulanıklığı gelişebilir, konuşma bozulabilir, nöbet görülebilir ve kişi yaşamı tehdit eden sıcak çarpması tablosuna girebilir. Bu durum acil tıbbi müdahale gerektirir" dedi.

Yazın en önemli ilacı bazen bir bardak sudur
Nalbant sıvı tüketiminin düzenli olarak yapılması gerektiğinin de altını çizerek, "Sıcak havalarda en etkili koruyucu önlem yeterli sıvı tüketimidir. Ancak yaşlı bireylerde susama hissi azaldığı için "Canım su istemiyor" düşüncesi yanıltıcıdır. Su tüketimi susamayı beklemeden gün içine yayılmalıdır. Ayran ve şekersiz kompostolar sıvı alımına katkı sağlayabilir. Karpuz, kavun, salatalık ve domates gibi su oranı yüksek besinler de destekleyici olabilir. Buna karşılık aşırı tuzlu yiyecekler, fazla alkol ve yoğun kafein tüketimi sıvı kaybını artırabileceğinden dikkatli olunmalıdır" diye konuştu.

Egzersiz bırakılmaz, zamanı değiştirilir
Yaz dönemlerinde sıcak havalardan dolayı yürüyüş veya egzersiz zamanlarını serin zamanlarda yapılmasını öneren Doç. Dr. Nalbant, "Egzersiz bırakılmaz, zamanı değiştirilir. Düzenli fiziksel aktivite kas gücünü korur, dengeyi geliştirir, kalp sağlığını destekler ve yaşam kalitesini artırır. Ancak yaz aylarında egzersizin güvenli durumlarda yapılması gerekir. Yürüyüşler sabah erken saatlerde veya güneşin etkisinin azaldığı akşam saatlerinde tercih edilmelidir. Öğle saatlerinde yapılan egzersizler vücudun ısı yükünü gereksiz yere artırabilir. Açık renkli ve hafif giysiler tercih edilmeli, güneşten korunulmalı ve egzersiz öncesinde, sırasında ve sonrasında yeterli miktarda su tüketilmelidir. Sağlıklı yaşlanma hareketten vazgeçmek yerine hareketi doğru planlamaktır" dedi.

Evimizi de sıcaklara hazırlamalıyız
Doç. Dr. Nalbant önerilerinin devamında şöyle konuştu:
"Korunma yalnızca dışarıda alınacak önlemlerle sınırlı değildir. Yaşlı bireyler günün büyük bölümünü evde geçirdikleri için yaşam alanlarının serin tutulması büyük önem taşır. Sabah erken saatlerde ve gece serinliğinde pencereler açılarak ev havalandırılmalı, gün içerisinde perdeler kapalı tutulmalıdır. İmkan varsa klima kullanılabilir ancak ortamın aşırı soğutulması yerine yaklaşık 24-26 derece arasında tutulması daha uygundur. Klima bulunmayan evlerde vantilatör hava dolaşımını artırarak rahatlama sağlayabilir. Ilık duş almak da vücut sıcaklığını düşürmeye yardımcı olur. Sağlıklı yaşlanma yalnızca sağlık çalışanlarının sorumluluğu değildir. Ailelerin, komşuların, yerel yönetimlerin ve toplumun tüm bireylerinin ortak çabasıyla mümkün olabilir. Bu nedenle yaz aylarında anne ve babamızı, komşumuzu ya da yalnız yaşayan bir büyüğümüzü düzenli olarak aramak veya ziyaret etmek son derece değerlidir. Bazen sorulan basit bir soru, "Bugün su içtiniz mi?" cümlesi ciddi bir sağlık sorununun önüne geçebilir. İklim değişiyor ve bu değişim hayatımızın her alanını etkiliyor. Artık sıcak hava dalgalarını olağan dışı olaylar olarak değerlendirmek yerine yaz mevsiminin yeni gerçeği olarak kabul etmek zorundayız. Bu gerçeğe uyum sağlamanın yolu ise bilinçlenmektir. Unutmayalım ki yaşlılarımız yaşam deneyimleriyle ailelerimizin temel direği, toplumumuzun hafızası ve geleceğe uzanan en kıymetli köprüleridir. Onların sağlığını korumak toplumsal bir sorumluluktur. Belki bugün yapacağımız en değerli iş anne ve babamızı arayıp hallerini sormak, yalnız yaşayan komşumuzun kapısını çalmak ya da bir bardak su uzatmaktır. Çünkü bazen bir bardak su zamanında edilen bir telefon ya da kısa bir ziyaret bir hayatın en önemli desteği olabilir."

Tüm dünyayı etkisi altına alan sıcak hava dalgası, insan sağlığını da olumsuz etkiliyor. Özellikle öğlen 11.00-16.00 arasında güneş altında kalanlar, daha fazla risk taşıyor. Aşırı sıcakların doğrudan beyin kanamasına neden olmuyor ancak özellikle yüksek tansiyon, kalp ve böbrek hastalarında ciddi risk oluşturuyor.

"Sıcak hava tek başına beyin kanaması yapmaz"
Konuyla ilgili Beyin, Sinir ve Omurilik Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Orhan Şen, açıklamalarda bulundu.
Prof. Dr. Orhan Şen, sıcak havanın tek başına beyin kanamasına neden olmadığını ifade ederek, "Sıcak havada beyin kanaması geçirenler genellikle yüksek tansiyon, kalp hastalığı bulunan, idrar söktürücü ilaç kullanan ve yeterli sıvı almayan kişilerdir. Susuzluk nedeniyle kanın yoğunluğu artar. Bu durum beyin damarlarında tıkanıklığa, felce ve tansiyonun ani yükselmesine bağlı olarak beyin kanamasına neden olabilir" dedi.

"11.00-16.00 saatleri arasında güneşte kalmayın"
Özellikle güneş ışınlarının en etkili olduğu saatlerde dışarı çıkılmaması gerektiğini vurgulayan Şen, "Mecbur kalmadıkça 11.00 ile 16.00 saatleri arasında güneşte bulunulmamalı. Dışarıda çalışmak zorunda olanlar ise şapka, şemsiye ve koruyucu giysiler kullanmalı. En önemlisi ise bol su tüketilmeli. Aşırı terlemeyle birlikte sıvı kaybı arttığında kan yoğunlaşır ve bu durum beyin ile kalp üzerinde ciddi yük oluşturabilir" diye konuştu.

"Güneş altında uzun süre kalmayın"
Yüksek tansiyon hastaları, kan sulandırıcı kullananlar, ileri derecede böbrek hastalığı bulunanlar ve daha önce beyin anevrizması tanısı alan kişilerin çok daha dikkatli olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Şen, bu kişilerin güneş altında uzun süre kalmaması ve ilaçlarını düzenli kullanmasının hayati önem taşıdığını kaydetti.

"Erken müdahale önemli"
Beyin kanaması ve felcin erken belirtilerine de değinen Şen, "Konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güç kaybı, dengesizlik, yürümede sendeleme, uykuya eğilim ve kişinin uyarılara geç yanıt vermesi gibi belirtiler varsa zaman kaybetmeden en yakın acil servise başvurulmalıdır. Erken müdahale, kalıcı hasarın önlenmesi açısından büyük önem taşır" ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Orhan Şen, sıcak havalarda alınacak basit önlemlerin ciddi sağlık sorunlarının önüne geçebileceğini belirterek, özellikle kronik hastalığı bulunan vatandaşların sıcak hava uyarılarını dikkate alması gerektiğini sözlerine ekledi.

Matematiksel sorun yıllar önce fark edildi
Klasik beden kütle endeksini yıllar önce ilk kez kendisi için hesapladığında, boyutlu bir değer olan bu büyüklüğün (kg/m2) matematiksel açıdan sorunlu olduğunu fark ettiğini belirten Prof. Dr. Serdar Beji, "Mühendislik altyapısına sahip herkes, boyutlu bir ölçütün ölçeklenebilir olamayacağını, başka bir ifadeyle farklı vücut ölçülerine ve yaşlara sahip kişilere uygulandığında tutarlı sonuçlar vermeyeceğini anlayabilir. Yaklaşık bir buçuk yıl önce klasik beden kütle endeksi BKE ile bilimsel anlamda ilgilenmeye başladım ve bu endeksin geliştirilme süreci ve kullanım alanlarını araştırdım. Çok sayıda akademik çalışma, BKE’nin güvenilirliğini sorguluyor ve vücut durumunu hatalı değerlendirdiğini gösteriyordu. Bunun üzerine problemi sağlam bir matematiksel bakış açısıyla ele almaya karar verdim" dedi.
Araştırmada, klasik beden kütle endeksinin özellikle çocuklar, bebekler ve göreceli olarak kısa veya uzun boylu bireylerde uygulanmadığı ve yanıltıcı sonuçlar verdiğine dikkat çekildi.

İnsan vücudu geometrik olarak silindirik alındı
Yeni formülün geliştirilmesinde insan vücudunun dairesel bir silindir olarak modellendiğini anlatan Prof. Dr. Serdar Beji, kütle, boy, vücut hacmi, yoğunluk ve bel çevresi arasındaki temel matematiksel bağıntıların kullanıldığını ifade etti. Prof. Dr. Serdar Beji, "Dikkate alınması gereken temel parametre olarak bel çevresi-boy oranını, geometrik yaklaşım olarak ise dairesel silindir modelini belirledik. Bunun ardından formülasyon birkaç ay içerisinde tamamlandı. Formül, temel prensiplerden hareketle boyutsuz ve dolayısıyla ölçeklenebilir bir ölçüt olarak geliştirildi. Bu da yöntemin yenidoğan bebeklerden ileri yaştaki bireylere kadar uygulanabilmesini sağlıyor. TBKE değeri, vücut kütlesinin boyun küpüne bölünüp karekökünün alınması ile hesaplanıyor. Model, TBKE değeri, bel çevresinin boya oranıyla doğrudan alakalı olacak şekilde oluşturuldu" diye konuştu.

400 kişinin boy, kilo ve bel çevresi ölçüldü
Araştırmanın ölçüm sürecine ilişkin bilgi veren Prof. Dr. Beji, gerekli etik izinlerin alınmasından sonra Biruni Üniversite Tıp Fakültesi Hastanesi’nde gerçekleştirilen ölçümlere, yaşları 1 gün ile 75 yıl arasında değişen toplam 400 kişi katıldığını belirterek, "Katılımcılar yetişkin kadınlar, yetişkin erkekler, kız çocukları ve erkek çocukları olmak üzere dört gruba ayrıldı. Her grupta 100 kişinin boy, kilo ve bel çevresi ölçüldü" şeklinde konuştu.

Bel-boy oranıyla uyumlu
Tutarlı Beden Kütle Endeksi’nin bel çevresi-boy oranıyla uyumlu olarak geliştirildiğini belirten Prof. Dr. Beji, "Bel çevresi-boy oranının hayatî tehdit oluşturabilecek çeşitli sağlık sorunlarının önemli bir göstergesi olduğu klinik çalışmalarla ortaya konmuştur; TBKE, adından da anlaşılacağı üzere bu ölçütle (bel çevresi-boy oranı) tamamen uyumludur" dedi. TBKE’nin çok geniş bir yelpazedeki yaş ve vücut ölçülerindeki bireylere uygulanabileceğini kaydeden Prof. Dr. Beji, "TBKE, yenidoğan bebekler dâhil olmak üzere her yaşta ve her vücut ölçüsündeki bireye uygulanabilir. Ayrıca belirlenen bir hedef TBKE düzeyi için boyu bilinen bir kişinin sahip olması gereken ideal vücut ağırlığının hesaplanmasında da kullanılabilir" dedi.

TBKE yalnızca bir göstergedir
Yeni yöntemin kişinin sağlık durumuyla ilgili tek başına kesin bir tanı sunmadığının altını çizen Prof. Dr. Beji, "TBKE, vücut durumunun değerlendirilmesinde güvenilir bir ölçüttür. Ancak benzer tüm basitleştirilmiş ölçütlerde olduğu gibi, bir kişinin sağlık durumuyla ilgili mutlak gerçeği yansıttığı düşünülmemelidir. TBKE yalnızca yararlı bir göstergedir; bundan daha fazlası değildir" şeklinde konuştu.

Kanser tedavisinde başarı şansını artıran en önemli etkenlerden birinin erken teşhis olduğunu ifade eden Büyük Anadolu Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Opr. Dr. Levent A. Kazak, hastalığın yayılmadan tespit edilmesinin tedavi seçeneklerini artırdığını ve hastaların daha kısa, daha az yorucu bir tedavi süreci geçirmesine katkı sağladığını söyledi.
Kanserin, vücuttaki bazı hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması sonucu ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunu olduğunu belirten Kazak, "Hastalık kimi zaman erken dönemde belirti vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle kişinin kendisini sağlıklı hissetmesi, herhangi bir risk bulunmadığı anlamına gelmez. Gelişen tıbbi yöntemler sayesinde birçok kanser türü erken evrede tespit edilebiliyor. Hastalık çevredeki dokulara veya uzak organlara yayılmadan belirlenirse tedaviye daha hızlı başlanabilir ve başarı şansı artabilir" diye konuştu.

"Erken teşhis tedavi sürecini kolaylaştırabilir"
Kanserin erken evrede teşhis edilmesinin bazı hastalarda daha sınırlı cerrahi müdahalenin yeterli olmasını sağlayabileceğini kaydeden Kazak, yoğun kemoterapi, radyoterapi veya kapsamlı ameliyatlara duyulan ihtiyacın azalabileceğini belirtti. Erken teşhisin yalnızca tedavi başarısını değil, hastanın yaşam kalitesini de olumlu etkileyebileceğini vurgulayan Kazak, uygulanacak tedavinin ise kanserin türü, evresi, hastanın yaşı ve genel sağlık durumuna göre uzman hekimler tarafından planlandığını ifade etti.

"Kontroller ertelenmemeli"
Kanserle mücadelede yapılan en büyük hatalardan birinin herhangi bir şikayet bulunmadığı gerekçesiyle sağlık kontrollerinin ertelenmesi olduğunu dile getiren Kazak, bazı kanser türlerinin hastalık ilerleyene kadar belirti vermeyebileceğine dikkat çekti. Tarama testlerinin hastalığı belirti ortaya çıkmadan ya da başlangıç aşamasındayken tespit etmeyi amaçladığını belirten Kazak, "Mamografi, meme ultrasonu, HPV-DNA testi, smear, gaitada gizli kan testi (GGK) ile gerektiğinde endoskopi ve kolonoskopi gibi taramalar uygun kişilere belirlenen aralıklarla uygulandığında erken teşhise katkı sağlar. Hangi testin ne zaman yapılacağı kişinin yaşı, cinsiyeti, aile öyküsü ve risk faktörlerine göre değişebilir" şeklinde konuştu.

"Vücudunuzun verdiği uyarıları önemseyin"
Nedeni açıklanamayan kilo kaybı, uzun süren halsizlik, geçmeyen öksürük, ses kısıklığı, vücutta fark edilen şişlik, iyileşmeyen yaralar, benlerdeki değişiklikler ve nedeni bilinmeyen kanamaların ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Kazak, bu belirtilerin her zaman kanser anlamına gelmediğini ancak uzun süre devam etmesi veya tekrarlaması halinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğinin altını çizdi.
Erken teşhisin kanserle mücadelede en önemli avantajlardan biri olduğuna dikkat çeken Kazak, "Kontrolleri ertelememek, tarama programlarına katılmak ve vücudun verdiği uyarıları dikkate almak hayat kurtarabilir." ifadelerini kullandı.

Ayrıca haziran ayı yenilenebilir üretim değeri 20,65 milyar kilovatsaat, yerli üretim değeri ise 24,22 milyar kilovatsaat ile 2000 yılından beri aylık bazda miktarsal olarak en yüksek değerleri oluşturdu.
Bu yılın ilk altı aylık elektrik üretim verileri (1 Ocak-30 Haziran dönemi) incelendiğinde ise hidrolik kaynaklı elektrik üretimi 57 milyar kilovatsaat, rüzgâr kaynaklı elektrik üretimi 21,5 milyar kilovatsaat, güneş kaynaklı elektrik üretimi 19,2 milyar kilovatsaat, yerli kaynaklı elektrik üretimi 130,9 milyar kilovatsaat, yenilenebilir kaynaklı elektrik üretimi ise 108,7 milyar kilovatsaat değeri ile benzer dönemlerde miktarsal olarak en yüksek değerler oldu.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, konu üzerine yaptığı açıklamada ise "Güneşten aldığımız güçle elektrik üretiminde bir rekora imza attık. Geçtiğimiz haziran ayında güneş enerjisi kaynaklı elektrik üretimimiz 4,99 milyar kilovatsaat ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Böylece, toplam elektrik üretimimizin yüzde 16,4’ünü de güneşten karşılamış olduk. Yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarımızı en üst seviyede değerlendirmeyi sürdüreceğiz. Anadolu’nun bereketli güneşini, milletimizin refahına dönüştürmek için çalışmaya devam edeceğiz" dedi.