*1955 Yılından beri üretimde olan Türkiye’nin ilk Rafinerisi yaşlandıkça geriledi. Birçok ünitesi teknolojinin gerisinde kalan rafineriyi satın alan Koç grubu da bir şey yapmadı. Rafineride ilk Müdür Hasan Göker’den şimdi ki müdür Murat Şimşek’e kadar sayısız yöneticinin görev yaptığı ülkenin ilk rafinerisi, bırakan Doğu ve Güneydoğu’daki akaryakıt bayilerinin ihtiyacını karşılamaya ‘kara altın’ın başkentinin taleplerine bile yanıt veremez duruma düştü…
*2007 Yılında Koç grubunun satın aldığı TÜPRAŞ Rafinerileri arasında ‘en geri’ kalan konumuna düşen ‘Batman Rafinerisi’nin düştüğü hazin duruma bakın. Bir zamanlar 21 İl’in yakıt ihtiyacını karşılayan Batman Rafinerisi, şimdilerde ‘kara ürün’ dışında ürün üretmiyor. Bayiler, buradan Mersin ATAŞ Rafinerisi’nden ihtiyacını karşılıyor. Günümüzde sadece asfalt üretebilen Batman Rafinerisi’nin, Koç döneminde bu kadar gerileyeceğini kimse beklemiyordu…
1955’TEN 2023’E BATMAN RAFİNERİSİ
Yılın ilk günlerinde genel olarak Batman’ın biriken sorunlarını bir hatırlatma notu olarak yazarız.
Bu yıl farklı bir şey yapalım dedik.
Bu şehri var eden ülkenin ilk rafinerisinin ne kadar gerilediğini Doğu ve Güneydoğu’daki akaryakıt bayileri söylüyor.
Bugün Batman Çağdaş’ın konuğu olan LUKOIL Petrol A.Ş. Bölge Müdürü Yılmaz Tüzün’ün, Batman Rafinerisiyle ilgili çarpıcı açıklamaları var.
Bakın, neler diyor Tüzün;
“Batman Rafinerisi 1970’lerin gerisinde kaldı. Ülkenin ilk rafinerisi ne yazık ki büyüme yerine küçüldü. Batman’da üretilen petrol normal şartlarda ham petrolden işlenen motorin ve benzin diret satılmıyor. Kükürt oranı fazla olduğu için insan sağlına zarar verdiğinden dolayı satılamıyor. Bu ürünü parçalatmak için buradan tren vagonlarıyla Kırıkkale’ye gönderiliyor. Nakliye maliyetleri de işin çabası. Batman Rafineri ve bölge bunu hak etmiyor…”
2007 Yılında Koç grubu, ülkenin ilk rafinerisini Koç grubu satın alınca Batmanlılar sevinmişti.
Batmanlılar, 15 yıllık süreçte tabiri caizse hayal kırıklığına uğradı.
LUOKİL Petrol A.Ş. Bölge Müdürü Yılmaz Tüzün, 1970’lerin Batman Rafinerisi’ni aradıklarını söylüyor ve ekliyor;
“45-50 Yıl önce TPAO Batman Bölge Müdürlüğü bünyesindeki TÜPRAŞ Batman Rafinerisi’nde 7000-8000 kişi çalışırken, günümüzde bu rakamın iki petrol sektöründe de 2000 kişinin altına düştüğünü görüyoruz. Batman Rafinerisi’nde eski ünitelerin yenilenmemesi ve beyaz mahsulü işleyecek ünitelerin yapılmaması ciddi bir eksiklik. Batman Rafinerisi artık üzerindeki hantallığı atmalı.”
FUEL-OİL’İ TÜRKİYE’YEİ TANITAN RAFİNERİ
Ülkenin ilk Rafinerisi’nde Hasan Göker’den sonra Müdürlük yapan Nevzat Yıldırım, 1950’li yılların başında denizlik dışında ‘fuel-oil’ yakıtının tanınmadığına dikkat çekiyor. O yıllarda DDY’nin kara trenlerin fuel-oil’le tanışmasının öyküsünü Yıldırım, şöyle özetliyor;
“1955 Yılında Batman Rafinerisi kurulduğunda ‘fuel-oil’i satamazdık. Bu nedenle de rafineri çalışamaz haldeydi. Rafineri üretime başladığında benzin, motorin, gazyağı ve asfaltın alıcısı hazırdı. Fuel-Oil ise MTA tarafından Devlet Demir Yolları’na tanıtılmıştı fakat kullanılan miktarının artırılması lazımdı. Önceden yapılan görüşmeler sonunda, DDY fuel-oil kullanımın artırılmasıyla ilgili çalışmalar yapıldı. Böylece ‘fuel-oil’i satmakta sıkıntı çekmedik. Güneydoğu’daki lokomotiflerde kömür yerine fuel-oil kullanmaya başladı.”
NEREDE O ESKİ RAFİNERİ?
Maden Teknik Arama Enstitüsü’nde çalışan İluh’lu Şaban Çoban, 1954 yılının sonunda biten ülkenin ilk rafinerisinin tamamlanmasını; petrol emekçilerinin “20 Yıl dönümü”nde şöyle anlatıyor;
“Ülkenin ilk rafinerisinin Batman ovasında her gün yükselmesi bizi duygulandırıyordu. Petrol kuyularından çıkan petrol ise adeta ikinci bayramımız oluyordu. İlk kuruluşunda görev aldığımız Batman Rafinerisi bizim ilk göz ağrımızdı. Batman Rafinerisi’nin her gün yükselmesini görünce dünyanın en mutlu insanı oluyorduk...”
Zaman içinde Batman Rafinerisi’nin ne kadar gerilediğini gördüğümüzde üzülüyoruz.
Eski petrol emekçilerinin bin bir güçlükle ülkemize kazandırdıkları TÜPRAŞ Batman Rafinerisi’nin bu kadar gerilemesi Batmanlıları üzüyor.
Petrolün başkentinde bir rafineri, daha iyi durumda olmalıydı.
Umarız, 2023’te Koç grubu Batman Rafinerisi’ne el uzatır ve hak ettiği yerde olur.
Yeni yılınızı kutlar, sağlık, mutluluk ve huzur dolu yıllar diliyoruz.
Sağlıkla kalın…