Eylül geldi.
Okul heyecanı başladı.
Umarım yaz tatilinde dinlenmişsinizdir ve yeni okul dönemine hazırsınızdır.
Yakın tanıdıklarımın özel gereksinimli çocukları var.
Mesela otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar…
Çocuklarda okula dönüş, heyecan ve kaygı karışımı bir duyguya yol açabilir.
Gündelik hayattaki değişim, artan sosyal etkileşimler ve çeşitli çevresel faktörlere maruz kalma bunaltıcı olabilir.
Bağışıklık sistemi sorunlarına yol açabilir.
Otizm spektrum bozukluğu olan bir çocuğunuz varsa,
Eylül ayının nasıl geçtiğini bilirsiniz.
Okul zili çalar.
Rutinler bir gecede değişir.
Mikroplar çoğalır.
Stres seviyeleri yükselir.
Bazı çocuklarda bu değişim sadece yorgunluğa veya ara sıra soğuk algınlığına neden olmaz.
Bağışıklık sistemi çökebilir.
Anksiyete atakları, uyku sorunları veya ani sinirlilik gibi durumlara yol açabilir.
Yapılan araştırmalar, bu rahatsızlıklara sahip çocukların bağışıklık sistemlerinin genellikle zaten yüksek alarmda olduğunu gösteriyor.
Stres, yetersiz uyku ve yeni enfeksiyonlar da eklenince sistem teklemeye başlar.
Beyinde iltihaplanma ve semptomların kötüleşmesi görülebilir.
Ne yapmalı?
Tetikleyicileri azaltmak, uykuyu düzenlemek, sistemi iyi beslemek ve bağışıklığın en güçlü olduğu bağırsakları desteklemek amaç olmalı.
Savunmanın ilk hattı uykudur.
Uyku sadece dinlenmek değildir.
Bağışıklık sisteminin tamir penceresidir.
Birkaç gece bile kötü uyku iltihap belirteçlerini artırabilir.
Mesela otizmli birçok çocuk uykuya dalma, sık sık uyanma veya huzursuz geceler gibi sorunlarla mücadele eder.
Bu nedenle atılacak temel adımlar:
– Tahmin edilebilir bir uyku vakti rutini oluşturun.
Düzenli uyku ritmi stres hormonunu düşürür.
Stres hormonları bağışıklık hücrelerini doğrudan etkiler.
Stres hormonu bazı tepkileri bastırırken bazılarında iltihabı tetikleyebilir.
Hassas çocuklarda stres arttığında genellikle nöbetler görülür.
– Serumda demir ve ferritin seviyelerini kontrol edin.
Düşük seviyeler huzursuz bacaklar ve gece uyanmalarıyla bağlantılıdır.
Doğaya maruz kalmak stres hormonunu dakikalar içinde düşürür.
Küçük kentsel yeşil alanlar, parklar bile yardımcı olur.
Bir tur atmak avantajdır.
Evde sessiz bir rahatlama alanı okuldan sonra duyusal aşırı yüklenmeyi azaltır.
Görsel programlar kaygıyı hafifletir.
Gıdalar bağışıklığın yapıtaşıdır.
Bağışıklık sistemi, hayvansal gıdalarda bol miktarda bulunan vitamin, mineral ve amino asitlerden oluşur.
İşlenmiş gıdalar ve rafine karbonhidratlar ise bu çocukların ihtiyaç duyduğu besinleri nadiren karşılar.
Öncelikle çinko ve demir için sığır ve kuzu eti bağışıklık hücresi enerjisi için kritik öneme sahiptir.
A vitamini için karaciğer.
A vitamini bağırsak ve solunum bariyerlerini (engel) korur.
Selenyum için yumurta.
Beyin ve antioksidan sistemlerini destekler.
Kolajen için kemik suyu.
Bağırsak zarının onarılmasına yardımcı olur.
Taze hazırlanmış kemik suyu kolajen ve amino asitlerle bağırsak duvarını rahatlatabilir.
Uzun süre kısık ateşte pişirilmiş et suları hassas çocuklar için genellikle çok yüksek histamin içeriğine sahiptir.
Bağırsaklar ile bağışıklık sistemi arasında bağıntı vardır.
Bağışıklık sisteminin yaklaşık %70’i bağırsak duvarında bulunur.
Bu engel alanı stres, enfeksiyonlar veya yanlış beslenme nedeniyle zayıfladığında iltihap sinyalleri dolaşıma sızabilir.
Bağırsak sağlığını desteklemek için:
Fermente gıdalar tüketin.
Yoğurt, kefir ve lahana turşusu gibi besinler sağlıklı bir bağırsak mikrobiyomunu destekleyebilir.
Bu besinler, sindirime yardımcı olan ve bağışıklık sistemini güçlendiren faydalı bakteriler sağlar.
Bağırsak tahriş edici maddelerden kaçının.
İşlenmiş gıdalar, aşırı şekerler ve yapay katkı maddeleri gibi bağırsak iltihabını tetikleyebilecek yiyeceklere dikkat edin.
Kemik suyu.
Çocuğunuzun beslenmesine kemik suyu eklemek bağırsak duvarının iyileşmesine yardımcı olabilir.
Önemli mineraller ile kolajen sağlayarak hem bağırsak hem de bağışıklık sağlığını destekleyebilir.
Ancak asıl mesele şu.
“Bağırsak sağlığına iyi gelen” her yiyecek her çocuk için işe yaramıyor.
Bu çocukların çoğunda histamin hassasiyeti var.
Yani uzun süre fermente edilmiş lahana turşusu veya eski peynir gibi yiyecekler ters tepebilir.
Fayda yerine döküntü, baş ağrısı veya sinir krizi gibi sorunlara yol açabilir.
Bu nedenle yaklaşımın dikkatli ve hedef odaklı olması gerekiyor.
Amaç, belirsiz bir kavram olarak
“bağırsak sağlığı” değil.
Vücudun geri kalanına, özellikle de beyne sürekli bağışıklık alarmları göndermeyen, sakin ve sağlam bir bağırsak bariyeri sağlamak.
Bağışıklık direncini destekleme konusunda yapılan araştırmalarda bazı besinler tekrar tekrar öne çıkıyor:
– D Vitamini,
– Çinko,
– C Vitamini,
– A Vitamini,
– Selenyum,
– Magnezyum
Okula dönüş, bağışıklık sistemini çökertmek zorunda değil.
Güvenli uyku, daha az stres, besin değeri yüksek yiyecekler ve bağırsakları onarıma yardımcı besinler eklemek önemli.
Bu, ruh halini dengeler.
Alevlenmeleri azaltır.
Çocukların dönemi daha sakin bir bağışıklık sistemi ve daha berrak bir zihinle karşılamalarına yardımcı olur.
Konuda bahsi geçen takviyeler çocuğunuzun bağışıklık sistemini önemli ölçüde destekleyebilse de kullanımlarını çocuğunuzun özel ihtiyaçlarına göre ayarlamanız önemlidir.
Uygun dozu belirlemek ve otizm spektrum bozukluğu olan çocuğunuz için bu takviyelerin güvenli ve etkili olduğundan emin olmak için daima ilgili bir hekime danışın.