Anadolu’da bir söz vardır:
“Bi kar yağsa da mikroplar kırılsa!”
Her yerde kar var.
İstanbul’da hayat felç.
Batman kar altında.
Ama virüs aramızda.
Yayıldıkça yayıldı.
Her gün 100.000 vaka ve
yüzlerce kayıp!
Kar mikropları kırmadı.
Dünyanın güneyi yaz,
Kuzeyi yani Türkiye kış.
Koronavirüs’e ne yaz,
ne de kış!
Durmak yok!
Kırıp geçiriyor.
Kış uyku mevsimi değil,
lakin hayat kısmen hareketsiz.
Hayat devam ediyor.
Başını sokmaya bir yuva,
karnını doyurmaya bir gıda şart.
İnsanoğlu buz devri adamı değil,
soğuk iklimde zor yaşar.
ÇATAL HÖYÜK EVLERİ
Tam 9 bin yıl öncesinden
bir UNESCO dünya mirası Konya’da.
İnsanoğlunun avcı-toplayıcılıktan
tarım toplumuna evrildiği yer.
Heyecan verici bir antik yerleşim.
Hayvanlar evcilleştirilmiş,
Kerpiç evler yan yana.
Kiler odalı, mutfaklı ve
dam başlarından girip-çıkmalı evler.
Hatta öyle ki;
Ölüleri de evin tabanına.
O zamandan beri Anadolu insanı
korunmak için evler inşasını öğenmiş,
gıda saklamayı keşfetmiş.
Her türlü tedbire rağmen,
geçmişten günümüze
tehditlerden kaçış yok.
Başta mikroplardan.
NEDEN KIŞIN DAHA SIK HASTALANIRIZ?
Soğuk hava,
solunum yolu hastalıklarına
yakalanmayı artırır!
Örneğin; Soğuk algınlığı-grip-
soğuk etkisi anlamına gelen
İtalyanca İnfluenza di freddo
teriminden türeme.
1300’lü yıllardan beri.
Kışın hepimiz üşütürüz.
Peki neden?
Annelerimiz hep uyarırdı.
“Aman evladım!
ıslak saçla sakın dışarı çıkma,
üşütürsün!”
Oysa bu bir efsanedir.
Hepimiz biliyoruz ki;
her kış soğuk algınlığı salgın yapar.
Grip solunum yolu ile bulaşır.
ESKİ EVİN SOBASI
Gürül gürül yanan bir soba,
Kapı pencere duvar.
Kuru ve nemi azalmış bir oda.
Virüsler damlacıklar içinde
daha uzun süre havada asılı.
Damlacıkları soluyan,
virüsü kapar ve hastalanabilir.
Oysa, ılıman ve
nemli havalarda
virüslü damlacıklar
daha hızlı yere düşer.
Solunma ihtimali azalır.
Her evin bir kuzinesi,
bir sobası vardı eski zamanlarda.
Üstünde fokur fokur kaynayan
bir çaydanlık ya da bir güğüm!
Ne iyi düşünmüş Anadolum İnsanı,
çözümü de bulmuş.
Ev ortamı hem sıcak,
hem nemli.
Damlacıklar havada asılı kalmaz.
KIŞ SAĞLIK GÜVENLİĞİ
Kış ve soğuk.
İnsanların davranışı malüm.
Korunmak için kapalı mekanlara akın,
kalabalık ve hıncahınç bir ortam.
Solunum yolu hastalıklarına davetiye
Kış ve uzun geceler.
Sokaklarda hareketlilik az.
İnsanlar evlere ya da
mekanlara çekilmiş.
Hazır hayat yavaşlamışken,
kışın nasıl daha sağlıklı kalmalı,
başkalarını nasıl korumalı?
Kafa yormalı.
Solunum yolu hastalıklarının
yayılımını önlemek elimizde.
Basit kural: Öksürürken
ağız-burnu kapat veya
maske tak!
Kapat ki,virüslü damlacıklar
çevreye yayılmasın.
Kural 2: Hastaysan başkaları ile
araya mesafe koy!
Kalabalığa karışmaktan,
toplantılara katılmaktan veya
evde misafir ağırlamaktan vazgeç!
KENDİNİ KOLLA
Kışın soğuk günlerinde
hangi virüsün veya mikrobun
köşe başında fırsat kolladığını
asla bilemeyiz.
Kış mevsimi,
insanın kendini kollama ayları.