Çarpıcı Rakamlar
Devlet Su İşleri (DSİ) verilerine göre, Batman’da kuyu derinlikleri yalnızca iki yıl içinde dramatik biçimde arttı:
· Merkez’de, 2023’te 47 metre olan kuyu derinliği, 2025’te 123 metreye çıktı. (2,5 kat artış)
· Kozluk’ta, 17 metreden 87 metreye yükseldi. (5 kat artış)
· Beşiri’de, 80 metreden 132 metreye çıktı. (1,5 kat artış)
· Sason ise, 2025 itibariyle 250 metrelik kuyu derinliğiyle en kritik ilçe konumunda.
Bu artış sadece birer sayı değil:
Daha derin kuyu = Daha fazla elektrik, mazot ve bakım maliyeti demek.
Çiftçinin Artan Yükü
Bir çiftçi, Kozluk’taki durumu şöyle anlatıyor:
“Babamın açtığı kuyu 20 metredeydi, şimdi aynı tarlada 90 metreye inmeden su bulamıyoruz. Elektrik faturası mahsulü geçti.”
Sadece derinlik değil, yıllık su tahsis miktarları da ciddi şekilde artmış durumda:
· Gercüş’te, 2023’te 61 bin m³ olan yıllık su tahsisi, 2025’te 487 bin m³’e fırladı.
· Merkez’de, 99 bin m³’ten 310 bin m³’e yükseldi.
Bu tablo, hem suya olan talebin hem de yeraltı rezervlerinin hızla tükendiğinin açık göstergesi.
Sessiz Tehlike
Yeraltı suyu, aslında görünmeyen bir barajdır.
Ama her yıl birkaç metre daha düşen statik ve dinamik seviyeler, bu görünmeyen barajın yavaş yavaş boşaldığını gösteriyor.
Eğer bu gidişat durdurulmazsa, birkaç yıl içinde birçok köyde kuyular çalışmaz hale gelebilir.
Ne Yapmalı, 3 Somut Öneri
1. Kontrolsüz kuyu açılışları mutlaka sınırlandırılmalı, ruhsatsız açılanlar denetlenmeli.
2. Çiftçiler vahşi sulamadan damla veya yağmurlama gibi modern sulama yöntemlerine yönlendirilmeli.
3. Yeraltı suyu, sadece bugünün değil, yarının da kaynağı olarak korunmalı.
Son Olarak;
Batman’ın tarımsal geleceği, yerin altındaki bu sessiz hazinenin akıllıca yönetilmesine bağlı.
Bugün önlem almazsak, yarın kuyularımızdan sadece boşluk çıkar.
O gün geldiğinde elimizde ne pamuk kalır ne mısır; sadece “keşke daha dikkatli olsaydık” deriz.
Unutmayalım: Bugünün tasarrufu, yarının bereketidir.