Türkiye’nin batı yakasındaki son durumu bilmiyoruz lakin bölgemizde gerek çiftçilerin gerek ise diğer abonelerin DEDAŞ ile sorun yaşadıkları malum.
Bunun birçok sebebi var elbet. Meseleye bakış açımız bağcıyı dövmek olmayıp üzüm yemek olduğundan da yaklaşımlarımız hep çözüm bulma amaçlı olmaktadır.
Elektrik enerjisi kullanımı konusunda bir kayıp kaçak sorunumuzun bulunduğu malum. Vatandaşların bir kısmı bunu işine geldiği için kurnazlıktan ve hakkı olmadığı halde kullanıyor. Bir kısım vatandaş ise gerçekten yaşam açısından içinde bulunduğu sıkıntıları aza indirgeme konusunda bu yönteme başvurmak zorunda kaldığını belirtiyor.
Elektrik enerjisinin satışı ve paralarının toplanması meselesi özel sektöre devredilmeden önce konu devlet ile vatandaş arasında bulunmaktaydı. Devlet yetkileri olabilecek bütün esneklikleri gösterme konusunda imkânlarını sonuna kadar kullanıyorlardı. Ancak bilindiği gibi özelleştirme furyasının bir sonucu olarak Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.nin, DİCLE Elektrik Dağıtım ve Perakende Satış A.Ş.deki %100 oranındaki hissesinin devrine ilişkin Hisse Satış Sözleşmesi 28.06.2013 tarihinde imzalanarak Dicle Enerji Yatırım Sanayi ve Ticaret A.Ş.ye devir edildi. Bu tarihten sonra da şirket kar amaçlı çalışmalarını yoğunlaştırmaya başladı. İşin vatandaşa yansıyan büyük bölümü kayıp kaçak konusunda oldu. Denetimden geçmeyen, sayacı değiştirilmeyen abone kalmadı. Bu değişikliklerin birçoğu abonelerin haberi bile olmadan gerçekleştirildi. Hatta sayacın yerini bilmeyen birçok abone cezalarla maruz kaldı. Gerekçe kaçak kullanıldığı veya sayaçla oynanıldığı açıklaması oldu. Kılını kıpırtıdan da kendini savcılıkta bulma ve hırsızlıkla suçlanma riski ve tehdidi ile karşıya buldu.
Ardından tarım alanlarındaki sulama amaçlı trafoların elektrik tüketimi konusunda sıkıntılar yaşandı. Elektrikler kesildi çiftçi protesto amaçlı yol kapattı. Kısacası DEDAŞ kayıp kaçak oranını azaltmak için elinden gelen çabayı göstermeye vatandaş da direnmeye devam dedi.
DEDAŞ’ın kayıp ve kaçak oranını düşürme konusundaki yaklaşımı haklı ve doğru bir karar ve yaklaşım. Lakin uygulamaları ve konuya bakış açısında problem var. Özel sektör kar amaçlı çalışabilir lakin her ne kadar özel sektör olsa da bir beldenin veya abonenin elektriğini kesemez, kesmemelidir.
Bu konuda dün de yazdık bugün de devam ediyoruz. DEDAŞ Batman-Kozluk ilçesinin Bekirhan Beldesinde abone sayaçlarını dışarıya taşıma konusundaki sıkıntıyı aşamadığı için 3 bin nüfuslu beldenin elektriğini kesmiş. Konu ile ilgili haber aynan şöyle: “Kaçak elektrik oranının yüksek olduğu iddiasıyla Dicle EDAŞ'ın önceki gün karanlıkta bıraktığı Kozluk ilçesinin Bekirhan beldesinde aralarında Belediye Başkanı Zeki Demir'in de bulunduğu 30 kişilik muhtar heyeti, mesainin ilk gününde soluğu Dedaş’ta Müdürlüğü’nde aldı. DEDAŞ Müdürü Faruk İşlek ile bir saat süreyle görüşen Başkan Demir ve köy muhtarları, haksız bir uygulamayla karşı karşıya kaldıklarını bildirdi. Köye Hizmet Götürme Birliği üyesi Mahfuz Adin ve Kozluk Muhtarlar Derneği Başkan Yardımcısı Gürgin Kalkan, Batman'ın ilçe ve beldeleri arasında ilk uygulamanın Bekirhan'da yapılmasına anlam veremediklerini söylediler. İddia edildiği gibi kaçak oranının yüksek olmadığını belirten Kozluk Muhtarlar Derneği Başkan Yardımcısı Kalkan, "Sayaç okuma memurları evlere gide gele artık köpeklerimiz bile onları tanıyor. Köpekler bile sayaç ekiplerine saldırgan değil. Bu haksız uygulamanın gözden geçirilmesini istiyoruz" diye konuştu.
"KARANLIKTAYIZ"
5 Mahallede 700 abonenin bulunduğuna dikkat çeken Köylere Hizmet Götürme Birliği üyesi Mahfuz Adin, şunları söyledi; "Önceki gün karanlıkta bırakıldı. Diyaliz ve astım hastalarımız var. Yaz mevsiminde elektrik kesintisiyle birlikte perişan duruma düştük. Yıllardır arıza ve elektrik kesintileriyle ilgilenmeyen DEDAŞ'ın yeni uygulamayı beldemizde başlatmasına anlam veremiyoruz." DEDAŞ Batman Müdürü Faruk İşlek, bölgede kaçak oranının yüzde 75 oranında olduğunu anımsatarak, "Bazı bölgelerde kaçak oranı yüksek olunca uygulamayı da o bölgelerde başlatıyoruz. Kimseye karşı ön yargımız yok. Dicle bölgesinde kaçak enerjide ilk sıralardayız. Bu uygulamayı sadece Bekirhan değil, diğer bölgelerde de sürdüreceğiz" dedi. Görüşmenin ardından Belediye Başkanı Demir ile birlikte Dicle EDAŞ Bölge Müdürlüğüyle görüşmek için Diyarbakır'a giden heyet, uğradıkları haksızlığı her yerde dillendireceklerini ifade etti.”(Çağdaş12.07.2016)
Sonuç olarak diyeceğimiz şudur ki DEDAŞ’ın görevi vatandaşa elektrik enerjisi vermektir var olan enerjisini kesmek değil. Eğer kaçak kullanan varsa elektriği kesmek için yanınızda bulundurduğunuz güvenlik görevlileri ile bu denetimi yaparsınız ve kaçak kullanana cezasını kesersiniz ama elektriğini kesmezsiniz. Eğer cezasını ödemez ise diğer işlemleri sürdürürsünüz. Bütün abonelerin elektriğini kesme meselesi hiçbir anlamda şık olmamıştır. DEDAŞ bir an önce bu yanlışı düzeltmelidir.
Ülkeyi idare edenlerin de bu konuya yönelmelerinde fayda var. Lazım olduğunda kısa sürede yasal düzenleme yapan yönetimin bu konuda vatandaşa karşı karşıya getirme yerine farklı bir yasal düzenleme yapmasında fayda var. Kaçak kullanan ile kullanmayanın ayrıldığı kimsenin başkasının cezasını çekmediği hakkaniyete uygun bir fiyat ve bir sistemle.