Bir zamanlar Batman, Dicle Nehri ve Batman Çayı arasındaki geniş ovasıyla bölgenin en verimli tarım arazisine sahipti. Çok gelişmiş tarım olanaklarıyla ülkenin ve bölgenin tarım gelirini arttıracak durumda iken, bu eşsiz fırsatı beton yığınına kurban ederek kaçırdığını görüyoruz. Bu geniş, “taş eksen yetişecek?” cinsinden verimli arazinin üçte biri betonlaştı. Bereketli topraklarıyla yıllardır tarım ekonomisinin lokomotiflerinden olan Batman Ovası, birinci derece tarım arazilerini kaybetmemek için kayalık bölgelerde kurulması planlanan uydu kent projesi dikkate alınması gereken çok önemli bir alternatiftir…
*Bu şehrin mimarları ve inşaat sektörlerindeki uzmanların mesleki bilgilerini bilme şansımız yok ama birinci derece tarım alanlarının korunması için kayalık ve de kıraç bölgelerinde yapılmasının genel kültürümüzle ve uygulanmış projeleri inceleyerek öğrendiğimiz kadarıyla bu bölgelerde yapılmasının faydalı olacağına inanıyoruz. Batman’ın yeni yapılaşma alanlarını mantık ve bilim kurallarını uygulayarak kendine bir yol biçmesi gerekiyor…
TARIM EKONOMİSİNİN LOKOMOTİFİYDİK
Batman çok değil, 1990’lı yılların başına kadar bu bölgenin en verimli tarım arazilerine sahip bir şehirdi.
Batman’ın etrafı mısır yerine pamuk ekili alanlardan geçilmezdi.
1955’te bacası tüten Batman Rafinerisi ovada üretime geçince bile o güzelim ovada tarım 1990’lara kadar aynı şekilde devam etmişti ama ne yazık ki betonun iştah kabartan kârlılığı bu arazileri yavaş yavaş betona teslim olmak zorunda bırakmıştı.
Halen de hız kesmeden devam edip, kale gibi ovanın dört bir yanını saran yapılardan dolayı neredeyse birinci derece tarım arazisi kalmadı.
Batman ikinci derece yük taşıyan deprem bölgesi.
Bingöl-Karlıova deprem fay hatlarının Kozluk ilçesine kadar etkileyeceğini uzmanlar dile getiriyor.
Tüm uyarılara rağmen ne yazık ki bu büyük ova durmaksızın betonlaşıyor.
Yerinde kentsel dönüşüm için beklenen mahallelerin akıbeti meçhul.
Bu ayrı ve çok ciddi bir handikaptır bizlere göre.
Pilot bölge seçilen Şirinevler ve Cumhuriyet mahallelerinde kentsel dönüşüm projesinin ne zaman başlayacağına dair kimse ne bilgi ne de belli bir tarih veremiyor.
Batman birinci derece tarım arazileriyle tarım ekonomisinin lokomotifiydi ama ne yazık ki şimdi değil.
Ovanın dörtte üçü yapılaşma alanı oldu.
YENİ SERA OSB ÖNEMLİ BİR ADIM
Batman’da bu yıl 3 yeni OSB’den ilki olan Kocalar Köyü yakınındaki Sera OSB’de çalışmalar başlayacak.
Kuşkusuz bu OSB hizmete açıldığında mevcut Karma OSB gibi kendi istihdam alanını yaratacak.
Hafta içinde konuk olduğumuz Kocalar’da köy sakinlerinin konuştuğu şey;
“Acaba biz köylülere de imkân tanınacak mı? Bize de istihdam amaçlı yer verilecek mi?”
Kocalar, yapılacak Sera OSB projesinin bir an önce hayata geçirilmesini istiyor.
Yıllardır hafriyat ve kumun çekildiği Batman Çayı yatağı; Sera OSB gibi önemli bir projenin gerçekleşmesi çevredeki köy sakinlerini de mutlu etmiş.
Batman, çay yatağındaki hafriyat-kum ocaklarının tahliye edilerek, artık yüksek katma değerli ürün üretecek Sera OSB’lere yönelmek zorunda.
Aslında Batman Çayı yatağı, sera merkezine dönüştürülmeli.
Bu konuda Vali Ekrem Canalp, Sera ve Gıda İhtisas OSB’ye yönelik attığı adımlar çiftçiyi de umutlandırmış.
Çiftçi artık katma değeri yüksek ürünleri düşünüyor.
Batman artık betonla büyüyen bir şehir yerine katma değeri yüksek ürünlerle büyüyen bir şehir olabilir.
Batman’da seracılıkta yatırım yapmak isteyen batıdaki bazı firmalar da yok değil.
Bu şehir yeni OSB’lerle, yeni yatırımlara yönelebilirse coğrafyanın sunduğu yalnızca gıdada değil, lojistikte de önemli bir kaldıraç haline gelebilir.
Çünkü Batman’ın sahip olduğu bazı avantajlar bölgenin birçok ilinde yok.
BATMAN ÇAYI KIYISI
Malabadi ile Sinan-Zilek Köprüsü’ne kadar 20 kilometrelik alanı bulunan çay yatağı, Sera Vadi projesiyle bölgesel bir tarım vadisi ve tarımın Ar-Ge üssü olabilir.
Batman’da yatırımcının üstün girişimcilik ruhu var.
Evet, Batman 1950’li yıllarda kurulan asfalt nakliye firmaları yerine artık sanayinin gelişebilecek alanlarına yatırım yapmalı.
Her zaman söylüyoruz; Batman’ın önce net olarak ticaret ve yatırım hedefini belirlemesi gerekiyor.
“Her şeyi yaparız” demek yerine 2-3 alanda ihtisas sahibi olarak bu coğrafyanın merkezi olmayı planlamalıyız.
Geleceğin yatırımı tarım ve gıdadır.
İşte bu nedenle Oymataş’ta Gıda İhtisas OSB, tarımda da Kocalar Köyü’ndeki Sera OSB yeni yatırımın bir adresidir.
Batman, bu iki alanda da boşluk bırakmamalı.
Bu iki alanı bu şehir iyi değerlendirirse katma değeri yüksek ürünlerin merkezi konumuna gelebilir.
OSB’lerin olduğu yerlerde canlı bir hayat vardır.
Şehirler yeni OSB’lerle referans kimlikler kazanır.
Biz bu şehrin geleceğinin yeni OSB’lerde olduğuna inanıyor ve haklı olduğumuza dair değerlendirmeleri gelecekte göreceğimizi iddia etmek yerine belirtmeye sakınca görmüyoruz.
Biz çok sevdiğimiz bu şehir için yazmaya, düşünmeye, iletmeye devam edeceğiz.
Çünkü bu şehir, yeni bir kalkınma modellerini hak ediyor.
Bu modellerin de istihdam ağırlıklı yeni OSB’ler olduğuna inanıyoruz…