*Bu coğrafyanın ne kadar zengin bir mozaik olduğunu ‘Batman Halk Kültürü’ adlı kitabından öğrenmek mümkün. Batman Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İdris Demir, Üniversite’nin kütüphanesine zengin bir eser bırakmış…
*Mezopotamya’nın kültürü o kadar zengin ki… Hikayeler-Öyküler, gelenek ve görenekler kitaplara sığmaz. Batman’ın zengin halk kültürü arasında yer alan Ezidiler’in geleneklerinin de yansıtıldığı bu yeni yapıt, kim ne derse desin gelecek kuşaklara sağlam bir kaynak olacaktır…
KAYBOLMAYA YÜZ TUTAN HALK KÜLTÜRÜ
Batman Üniversitesi, bu şehrin dününe dair ‘Halk Kültürü’nü bir kitapta derlemiş.
307 Sayfayı bulan kitapta Batman Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İdris Demir, Batman kültürüne dair ne varsa toparlamaya çalışmış bu eserde.
Rektör Prof. Dr. İdris Demir'i, Fen Lisesi’nde İngilizce öğretmenliği yaptığı dönemde biliriz.
Eğitimcilik yaptığı yıllarda da onu en iyi bilenlerden biri de TED Koleji Müdürü Hasan Erdal’dır.
Çünkü uzun bir süre Rektör Demir ile yıllarca eğitim camiasına katkıları olan iki güzel simalardan biri de Hasan hocadır.
Prof. Dr. Demir, belki de bu şehrin unutulmayan yüz tutan halk kültürünü ilk kez bir kitapta toparlamaya çalışmış.
Rektör Demir, kitabın sunuş bölümünde; “Her üniversite kurulduğu şehirden beslenir, gerçekleştirilen akademik faaliyetler ve başarılarıyla da şehrini besler, beslemelidir” diyor…
Prof. Dr. Demir, Batmanlı.
Yani içimizden biri.
“Batman Halk Kültürü' kitabının bir bölümünde de şu görüşlere yer veriyor;
“Hem bu kadim topraklarda doğup yetişen ve hem de memleketine hizmet etme şerefine nail olan şahsımın en büyük gücünün üzerinde kurulduğu Batman’da alan Üniversitemizin bu şehre ahde vefa borcu niteliğindedir.”
Bakın Prof. Dr. Demir, ‘Halk Kültürü’ projesini şöyle özetliyor;
“Şehrimizle, üniversitemizle emin adımlarla teknoloji ve bilgi çağının gerekliliklerine doğru yürürken, en büyük gücümüzü aldığımız köklerimizi, halk kültürümüzün değerlerini ve bizi biz yapan geleneklerimizi unutmamak, kayda geçirmek ve en önemlisi de gelecek neslin fidanlarına can suyu misali ihtiyaç duydukları her an sunabilmek adına gerçekleştirilmiştir.”
ÜNİVERSİTE’DEN ANLAMLI YAPIT
Batman Üniversitesi kitabı bize de ulaştırmışlar.
Kitabı elime aldığım gibi Batman’ın eski kültürleri-gelenek ile göreneklerine yolculuk yaptım.
Okurken şunu fark ettim.
Örneğin giyim ve yaşamla ilgili halk inançları bölümünde 90 yaşındaki Mahmut Yalçın, güzel bir değerlendirme yapmış;
“Yokluk vardı eskiden. O zaman biz hayvan derisinden ayakkabı yapardık. İlk defa trabzan lastiği görünce şaşırmıştık.”
Batman’ın yaşlıları, halen o lastik ‘Trabzan’ ayakkabıları bilir.
Bizim kuşağımız da öyle.
Yine kitapta beyaz renkli “Toka Ezi' adlı kıyafetin Ezidi’lere ait olması da bu coğrafyanın ne kadar zengin bir kültür mozaiği olduğunu gözler önüne seriyor.
Eserin bir bölümünde Ezidilerin evinde bulundurması gereken ve Laleş’ten getirilen toprağa ‘Berat’ adı verildiğine dikkat çekiyor ve önemli bir hatırlatmada bulunuyor; “Bu toprak özel bir bez-torba-çantaya koyularak duvarda asılmak, yüksek bir yere koyulmak suretiyle muhafaza edilir.”
Siz, bu kitabı okuduğunuzda bu şehrin halk kültürüyle eskilere gidiyorsunuz.
Kısacası; bu şehrin halk kültürünü derleyen Rektör Prof. Dr. Demir ve emeği geçen ekibi kutluyoruz. Umarız, Batman Üniversitesi bu kitapları çıkarmaya devam eder…
Sağlıkla kalın…